Holenderski rząd zamierza znacząco zmniejszyć zatrudnienie w administracji państwowej. Do 2035 roku liczba pełnych etatów ma spaść o około 25 tysięcy. Plan zakłada wielomiliardowe oszczędności, uproszczenie przepisów i szersze wykorzystanie technologii. Zmiany mogą objąć również instytucje, z których na co dzień korzystają mieszkańcy Holandii, w tym UWV, IND i Belastingdienst.
Założenia reformy przedstawił w poniedziałek 26 października 2026 roku sekretarz stanu Eric van der Burg, odpowiedzialny za usprawnianie administracji państwowej. Jak wynika z komunikatu Rijksoverheid, celem jest stworzenie mniejszej, prostszej i sprawniej działającej administracji.
25 tysięcy etatów mniej do 2035 roku
Rząd szacuje, że w ciągu najbliższych lat możliwe będzie ograniczenie zatrudnienia o około 25 tysięcy pełnych etatów, czyli FTE (full-time equivalent). Według NOS odpowiada to około 16 procentom obecnego zatrudnienia liczonego w pełnych etatach.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie te osoby zostaną jednorazowo zwolnione. Redukcja ma być rozłożona na kilka lat, a szczegółowe decyzje dotyczące poszczególnych ministerstw i urzędów nie zostały jeszcze podjęte. Nie wiadomo również, jaka część ograniczenia zatrudnienia nastąpi poprzez nieobsadzanie wakatów, a jaka będzie wymagała innych działań kadrowych.
Oszczędności w administracji centralnej mają wynieść 900 milionów euro w 2027 roku, a od 2035 roku osiągnąć poziom 3,5 miliarda euro rocznie. Rząd podkreśla przy tym, że skala zmian nie będzie jednakowa we wszystkich instytucjach.
Co z UWV, IND i Belastingdienst?
Z punktu widzenia Polaków mieszkających w Holandii szczególnie istotna jest przyszłość instytucji obsługujących sprawy podatkowe, świadczenia i dokumenty pobytowe.
Jak informuje NOS, UWV, urząd imigracyjny IND oraz Belastingdienst nie zostały z góry wyłączone z planowanych oszczędności. Oznacza to, że również w tych organizacjach mogą zostać przeanalizowane koszty działalności i zapotrzebowanie na pracowników.
Nie ogłoszono jednak konkretnych redukcji zatrudnienia w tych trzech instytucjach. Nie ma też podstaw, aby obecnie przesądzać o wydłużeniu terminów rozpatrywania wniosków czy pogorszeniu dostępności ich usług.
Dla mieszkańców może to być szczególnie istotne w przypadku rozliczeń podatkowych, zasiłków dla bezrobotnych, świadczeń związanych z niezdolnością do pracy oraz postępowań imigracyjnych. Ewentualny wpływ reformy na obsługę tych spraw będzie można ocenić dopiero po przedstawieniu szczegółowych planów.
Policja i obronność poza planem redukcji
Nie wszystkie sektory administracji zostaną objęte cięciami. Holenderski rząd wyraźnie wskazał, że policja i obronność są wyłączone z planowanej redukcji zatrudnienia.
W pozostałych obszarach konieczne będzie ustalenie, które zadania można wykonywać sprawniej, ograniczyć lub całkowicie zlikwidować. Rząd nie przedstawił jeszcze ostatecznego podziału oszczędności pomiędzy poszczególne instytucje.
Mniej przepisów, mniej komisji i więcej cyfryzacji
Reforma nie sprowadza się wyłącznie do zmniejszenia liczby urzędników. Gabinet zamierza również uprościć przepisy i ograniczyć obowiązki administracyjne, które generują dodatkową pracę.
Jednym z założeń jest upraszczanie lub usuwanie co najmniej 500 istniejących regulacji rocznie. Rząd chce także ograniczyć liczbę stałych organów doradczych, których jest obecnie 28, oraz komisji doradczych, których działa około 150. Planowane jest również zmniejszenie liczby ewaluacji polityk publicznych, przeprowadzanych obecnie około 400 razy w roku.
Zmiany mają objąć także wewnętrzne funkcjonowanie ministerstw. Zapowiedziano standaryzację systemów informatycznych, wspólne zakupy, ograniczenie kosztów biurowych i efektywniejsze wykorzystanie powierzchni. Docelowo na dwóch pracowników miałoby przypadać jedno fizyczne stanowisko biurowe.
W pierwszym kwartale 2027 roku rząd zamierza przedstawić konkretne cele i plany oszczędnościowe związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w administracji. Na obecnym etapie nie określono jednak, ile etatów mogłoby zostać ograniczonych dzięki samej automatyzacji.
Czy załatwianie spraw urzędowych stanie się prostsze?
Rząd zapowiada również zmianę sposobu świadczenia usług publicznych. Mieszkańcy i przedsiębiorcy mają rzadziej przekazywać te same informacje do różnych instytucji, a urzędy powinny sprawniej ze sobą współpracować.
Jednym z kierunków jest rozwój obsługi opartej na zasadzie jednego punktu kontaktowego. Osoba zwracająca się do niewłaściwego urzędu powinna otrzymać pomoc albo zostać skierowana do odpowiedniej instytucji, bez konieczności samodzielnego poszukiwania kolejnego miejsca.
Rząd chce także przygotować rozwiązania prawne umożliwiające bezpieczniejsze i sprawniejsze przekazywanie danych między uprawnionymi instytucjami. Ma to ograniczyć sytuacje, w których obywatel musi wielokrotnie przedstawiać informacje już znajdujące się w administracji.
Są to jednak zapowiedzi reform, a nie zmiany, które już weszły w życie. Ich rzeczywisty wpływ na codzienną obsługę mieszkańców będzie zależał od późniejszych decyzji i wdrożeń.
Kiedy poznamy szczegóły redukcji?
W ciągu najbliższych sześciu miesięcy rząd zamierza przygotować wieloletni plan przyszłości administracji centralnej. Ma on uwzględniać propozycje dotyczące reorganizacji, uproszczenia procedur oraz ograniczenia wydatków.
Dokładniejszy sposób realizacji oszczędności ma zostać przedstawiony w wiosennych dokumentach budżetowych. Dopiero wtedy powinno być możliwe bardziej szczegółowe określenie skutków planowanych zmian dla poszczególnych urzędów i ich pracowników.
Dla Polaków mieszkających w Holandii najważniejsze będzie to, czy reforma rzeczywiście uprości kontakt z administracją i przyspieszy załatwianie spraw, czy też ograniczenie zatrudnienia okaże się dodatkowym wyzwaniem dla instytucji obsługujących mieszkańców.
Źródła oficjalne
- Rijksoverheid – oficjalny komunikat rządu z 26 października 2026 roku
- Pismo do Tweede Kamer – Voortgangsbrief Slagvaardige Overheid (kopia dokumentu parlamentarnego)
Źródło uzupełniające: NOS.
Ostatnia aktualizacja: 26 października 2026 r., godz. 16:15
Radio Polska NL monitoruje zmiany w holenderskich przepisach i administracji publicznej, zwracając szczególną uwagę na ich znaczenie dla Polaków mieszkających i pracujących w Holandii.
