W niedzielę nad częścią Holandii można zobaczyć nietypowy widok. Ogromny, około 75-metrowy sterowiec przelatuje nisko nad krajem. Nie jest to jednak lot reklamowy ani turystyczny. Na pokładzie znajduje się aparatura naukowa, za pomocą której badacze sprawdzają jakość powietrza i próbują lepiej zrozumieć, jak powstaje oraz zanika smog.
Sterowiec nad Holandią. Gdzie można go zobaczyć?
Maszyna wystartowała z Essen w Niemczech i skierowała się nad Holandię. Trasa prowadzi między innymi przez okolice Arnhem, Kootwijk i Utrechtu, a następnie z powrotem w kierunku Niemiec.
Szczególnie dużo pomiarów wykonywanych jest nad Veluwe. Sterowiec może tam kilkukrotnie przelatywać nad tym samym obszarem, dlatego mieszkańcy tej części kraju mają większą szansę go zauważyć.
Maszyna lata stosunkowo nisko – na wysokości około 300 metrów. W połączeniu z ogromnymi rozmiarami sterowca sprawia to, że trudno go pomylić ze zwykłym samolotem. Nietypowy pojazd już wzbudza zainteresowanie osób obserwujących ruch lotniczy nad Holandią.
Dlaczego naukowcy wykorzystują właśnie sterowiec?
Do badania atmosfery można wykorzystywać samoloty, drony, satelity czy urządzenia znajdujące się na ziemi. Sterowiec ma jednak kilka cech, które w przypadku szczegółowych pomiarów jakości powietrza okazują się bardzo przydatne.
Może poruszać się stosunkowo wolno, utrzymywać niewielką wysokość i przez dłuższy czas pozostawać nad konkretnym obszarem. Dzięki temu naukowcy mogą wykonywać serię pomiarów w podobnym miejscu i obserwować, jak zmienia się skład powietrza.
W przeciwieństwie do szybkiego samolotu sterowiec pozwala również bardzo dokładnie badać stosunkowo niewielkie obszary. Nad Veluwe maszyna wykonuje więc kolejne przeloty, podczas których aparatura zbiera dane z różnych części atmosfery.
Co mierzą naukowcy?
Za badania odpowiadają między innymi naukowcy z Wageningen University & Research, którzy współpracują z badaczami z Niemiec. Aparatura znajdująca się na sterowcu pozwala mierzyć między innymi składniki związane ze spalinami, drobne cząstki pyłu oraz dwutlenek węgla.
Źródła substancji obecnych w atmosferze mogą być bardzo różne. Część pochodzi z ruchu drogowego i działalności przemysłowej, ale w procesach zachodzących w atmosferze uczestniczą również związki emitowane naturalnie przez roślinność.
Badaczy interesuje nie tylko to, ile poszczególnych substancji znajduje się w powietrzu. Chcą przede wszystkim lepiej poznać procesy chemiczne i meteorologiczne, które decydują o powstawaniu zanieczyszczeń oraz o tym, jak szybko są one później usuwane z atmosfery.
Naukowcy chcą lepiej przewidywać smog
Jednym z głównych celów badań jest poprawa możliwości przewidywania epizodów smogowych. Sam pomiar stężenia zanieczyszczeń przy powierzchni ziemi nie zawsze pozwala dokładnie zobaczyć, co dzieje się w kolejnych warstwach atmosfery.
Dlatego dane zbierane ze sterowca są łączone z pomiarami wykonywanymi z wież znajdujących się nad koronami drzew. Naukowcy otrzymują w ten sposób bardziej przestrzenny obraz sytuacji i mogą obserwować, jak substancje przemieszczają się pomiędzy lasem a atmosferą.
Badacz Wageningen University & Research Michiel van der Molen tłumaczył NOS, że nadal nie wszystkie mechanizmy związane z powstawaniem i zanikaniem smogu są dokładnie poznane. Zebrane podczas lotów dane mają pomóc w lepszym opisaniu tych procesów.
W przyszłości dokładniejsze modele mogą oznaczać również lepsze prognozy jakości powietrza. Dzięki nim łatwiej będzie określić, kiedy stężenie zanieczyszczeń może być na tyle wysokie, że osoby szczególnie wrażliwe powinny ograniczyć intensywny wysiłek na zewnątrz.
Dlaczego pomiary prowadzone są nad Veluwe?
Veluwe jest dla naukowców interesującym obszarem między innymi ze względu na rozległe tereny leśne i prowadzone tam od lat pomiary atmosferyczne. W okolicy Kootwijk znajduje się stanowisko badawcze Loobos wykorzystywane przez Wageningen University & Research.
Badacze obserwują tam między innymi wymianę gazów pomiędzy lasem a atmosferą. Od marca 2025 roku prowadzone są tam również pomiary stężenia i przepływu ozonu nad lasem. Połączenie danych z urządzeń naziemnych i wież pomiarowych z informacjami zbieranymi ze sterowca pozwala spojrzeć na atmosferę z innej perspektywy.
Sterowiec może pojawiać się nad Holandią przez kolejne dni
Według informacji przekazanych w niedzielę przez NOS sterowiec może być widoczny nad niektórymi częściami Holandii również w najbliższych dniach. Dokładne miejsce jego przelotu zależy jednak od planu badań oraz warunków umożliwiających prowadzenie pomiarów.
Jeżeli więc w okolicach Arnhem, Veluwe, Kootwijk lub Utrechtu zobaczycie bardzo duży sterowiec lecący znacznie niżej niż typowe samoloty pasażerskie, nie ma powodów do niepokoju. To część programu naukowego dotyczącego jakości powietrza.
Sam widok jest przy tym dość wyjątkowy. Sterowce, które na początku XX wieku miały być jednym z ważnych środków dalekiego transportu lotniczego, dziś pojawiają się na europejskim niebie stosunkowo rzadko. Nadal znajdują jednak zastosowanie między innymi w badaniach naukowych, właśnie dzięki możliwości powolnego lotu na niewielkiej wysokości.
Widzieliście sterowiec nad Holandią?
Nietypowy lot już zwraca uwagę mieszkańców. Jeśli udało Wam się zobaczyć sterowiec albo zrobić mu zdjęcie, napiszcie w komentarzu, w jakiej części Holandii go zauważyliście.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego nad Holandią lata sterowiec?
Sterowiec jest wykorzystywany przez naukowców do badania jakości powietrza. Na jego pokładzie znajduje się aparatura mierząca między innymi cząstki pyłu, składniki związane ze spalinami oraz CO2.
Na jakiej wysokości lata sterowiec?
Podczas badań sterowiec porusza się na wysokości około 300 metrów. Niewielka wysokość i możliwość wolnego lotu ułatwiają wykonywanie dokładnych pomiarów atmosfery.
Gdzie można zobaczyć sterowiec?
Trasa badań prowadzi między innymi przez okolice Arnhem, Kootwijk, Veluwe i Utrechtu. Szczególnie nad Veluwe sterowiec może wykonywać kilka przelotów nad tym samym obszarem.
Źródła
- NOS – informacje z 9 sierpnia 2026 r. dotyczące lotu sterowca i prowadzonych pomiarów.
- Wageningen University & Research – Meteorology and Air Quality oraz dane ze stanowiska badawczego Loobos.
