W piątek 28 sierpnia 2026 roku mieszkańcy Holandii będą mieli kolejną okazję do obserwowania wyjątkowego zjawiska astronomicznego. Tym razem nie Księżyc zasłoni Słońce, lecz sam znajdzie się w cieniu Ziemi. Nad ranem dojdzie do głębokiego częściowego zaćmienia Księżyca, którego maksimum przypadnie około godziny 06:13.
To drugie efektowne zaćmienie widoczne z Holandii w ciągu zaledwie 16 dni. 12 sierpnia mieszkańcy kraju mogli obserwować bardzo głębokie zaćmienie Słońca w Holandii, podczas którego Księżyc zasłonił znaczną część tarczy słonecznej. Teraz role się odwrócą i to Ziemia znajdzie się pomiędzy Słońcem a Księżycem.
Zaćmienie Księżyca 28 sierpnia 2026 w Holandii
Zaćmienie rozpocznie się jeszcze w nocy z czwartku na piątek. Najpierw Księżyc zacznie przechodzić przez półcień Ziemi. Początkowo zmiana będzie bardzo subtelna i dla przypadkowego obserwatora może być praktycznie niezauważalna.
Znacznie ciekawiej zrobi się około godziny 04:34, kiedy rozpocznie się właściwa faza częściowa. Wtedy fragment tarczy Księżyca zacznie wchodzić w główny cień Ziemi i będzie wyraźnie ciemniejszy od pozostałej części.
- około 03:23–03:24 – początek fazy półcieniowej,
- około 04:33–04:34 – początek częściowego zaćmienia,
- około 06:12–06:13 – maksimum zaćmienia,
- około 06:50–07:00 – w wielu miejscach Holandii Księżyc zajdzie za horyzont.
Dokładne godziny zachodu Księżyca będą nieznacznie różnić się w zależności od miejsca obserwacji. W Amsterdamie Księżyc zajdzie około godziny 06:53. Oznacza to, że mieszkańcy Holandii zobaczą początek zjawiska i jego maksimum, ale nie będą mogli obserwować całego wychodzenia Księżyca z cienia Ziemi.
O której najlepiej obserwować zaćmienie?
Najbardziej interesujący okres rozpocznie się po godzinie 05:00 i potrwa do zachodu Księżyca. Im bliżej godziny 06:13, tym większa część jego tarczy będzie znajdowała się w głównym cieniu Ziemi.
Trzeba jednak pamiętać o jednym istotnym utrudnieniu. Podczas maksimum Księżyc będzie znajdował się już bardzo nisko nad horyzontem. W Amsterdamie jego wysokość nad horyzontem wyniesie wtedy zaledwie około 5 stopni.
Do obserwacji warto więc wybrać miejsce z całkowicie odsłoniętym widokiem w kierunku zachodnim i zachodnio-południowo-zachodnim. Budynki, drzewa czy wydmy mogą łatwo zasłonić Księżyc znajdujący się tak nisko nad horyzontem.
Jak duże będzie zaćmienie Księżyca?
Nie będzie to zaćmienie całkowite, ale będzie bardzo głębokie. Według danych NASA wielkość fazy umbralnej wyniesie około 0,93. Oznacza to, że Księżyc wejdzie bardzo głęboko w główny cień Ziemi, choć nie zanurzy się w nim w całości.
Dla obserwatora efekt powinien być wyraźny. Duża część jasnej tarczy będzie zaciemniona, podczas gdy pozostały fragment pozostanie znacznie jaśniejszy.
W przeciwieństwie do całkowitego zaćmienia Księżyca nie należy oczekiwać, że cała jego tarcza przybierze charakterystyczną ciemnoczerwoną barwę. Fragment znajdujący się w cieniu może jednak stać się wyraźnie ciemniejszy, szary, brunatny lub lekko czerwonawy.
Dlaczego dochodzi do zaćmienia Księżyca?
Zaćmienie Księżyca występuje wtedy, gdy Słońce, Ziemia i Księżyc znajdą się niemal w jednej linii, a Ziemia znajdzie się pomiędzy Słońcem i Księżycem.
Ziemia blokuje wtedy część światła słonecznego docierającego do Księżyca. Jej cień składa się z dwóch części: półcienia oraz znacznie ciemniejszego cienia głównego, nazywanego umbrą.
Podczas zaćmienia 28 sierpnia Księżyc najpierw przejdzie przez półcień, a następnie częściowo zanurzy się w umbrze. Ponieważ nie znajdzie się w niej całkowicie, zjawisko klasyfikowane jest jako częściowe zaćmienie Księżyca.
Czy do obserwacji potrzebne są specjalne okulary?
Nie. W przeciwieństwie do zaćmienia Słońca, zaćmienie Księżyca można bezpiecznie obserwować gołym okiem. Nie są potrzebne okulary z filtrami słonecznymi ani inne specjalne zabezpieczenia wzroku.
Lornetka może jednak znacznie poprawić widok i pozwolić lepiej zobaczyć granicę pomiędzy oświetloną i zacienioną częścią tarczy. Jeszcze więcej szczegółów pokaże niewielki teleskop.
Gdzie w Holandii będzie widoczne zaćmienie?
Zjawisko będzie można obserwować z całej Holandii, o ile pozwoli na to pogoda. Najważniejsze będzie znalezienie miejsca z dobrym widokiem na zachodnią część horyzontu.
Szczególnie podczas maksimum po godzinie 06:00 Księżyc będzie znajdował się bardzo nisko. Dobre warunki mogą zapewnić otwarte tereny, plaże, wybrzeże, pola oraz miejsca pozbawione wysokiej zabudowy i drzew.
Ostatecznie najważniejszym czynnikiem pozostanie zachmurzenie. Nawet niewielka warstwa chmur przy zachodnim horyzoncie może uniemożliwić obserwację maksimum, dlatego prognozę pogody najlepiej sprawdzić ponownie w czwartek wieczorem.
Dwa zaćmienia nad Holandią w ciągu 16 dni
Sierpień 2026 roku jest wyjątkowo interesującym miesiącem dla osób obserwujących niebo. Zaledwie 16 dni wcześniej, 12 sierpnia, doszło do całkowitego zaćmienia Słońca, które z Holandii było widoczne jako bardzo głębokie zaćmienie częściowe.
Teraz mieszkańcy kraju będą mogli zobaczyć drugie zjawisko z tej samej „rodziny” zaćmień, ale powstałe w odwrotnej konfiguracji. Podczas zaćmienia Słońca Księżyc znalazł się pomiędzy Ziemią i Słońcem. Podczas zaćmienia Księżyca to Ziemia znajdzie się pomiędzy Słońcem i Księżycem.
FAQ – zaćmienie Księżyca 28 sierpnia 2026
Czy zaćmienie Księżyca 28 sierpnia będzie widoczne w Holandii?
Tak. Z Holandii będzie można zobaczyć fazę półcieniową, początek głębokiego zaćmienia częściowego oraz jego maksimum. Późniejsze fazy nie będą już widoczne, ponieważ Księżyc znajdzie się pod horyzontem.
O której godzinie będzie maksimum zaćmienia Księżyca?
Maksimum nastąpi około godziny 06:12–06:13 czasu obowiązującego w Holandii. Księżyc będzie wtedy bardzo nisko nad zachodnio-południowo-zachodnim horyzontem.
Czy można oglądać zaćmienie Księżyca bez specjalnych okularów?
Tak. Zaćmienie Księżyca jest całkowicie bezpieczne do obserwowania gołym okiem. Specjalne okulary wymagane podczas obserwacji zaćmienia Słońca nie są tutaj potrzebne.
Źródła: NASA Eclipse Web Site, hemel.waarnemen.com, Timeanddate.com.
