Guterres ostrzega przed AI. ONZ chce globalnych zasad

W skrócie

30 sekund

🤖 Sekretarz generalny ONZ António Guterres wezwał państwa do stworzenia **globalnych zasad dotyczących sztucznej inteligencji**.
🌍 Jego zdaniem rozwój AI postępuje szybciej niż międzynarodowe mechanizmy bezpieczeństwa i nadzoru.
🔍 ONZ chce m.in. **niezależnego nadzoru, wspólnych zasad zarządzania ryzykiem oraz większej wymiany informacji** między państwami.
⚠️ Guterres ostrzegł szczególnie przed autonomicznymi systemami uzbrojenia i podkreślił, że decyzje o życiu i śmierci nie powinny należeć do maszyn.
🧠 Jednocześnie zaznaczył, że AI może przynieść duże korzyści w nauce, medycynie i gospodarce.
👉 Sprawdź, jakie globalne zasady dla AI proponuje ONZ i o czym jeszcze Guterres mówił podczas swojego wystąpienia.

Sztuczna inteligencja może przyspieszyć rozwój medycyny i nauki, ale bez odpowiednich zabezpieczeń może również zwiększać globalne ryzyko – ostrzegł sekretarz generalny ONZ António Guterres podczas Zgromadzenia Ogólnego w Nowym Jorku. W swoim przemówieniu wezwał państwa do stworzenia wspólnych zasad zarządzania AI, niezależnego nadzoru oraz mechanizmów pozwalających kontrolować najbardziej zaawansowane systemy.

Guterres wystąpił 22 września podczas otwarcia debaty generalnej 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Było to jego ostatnie takie wystąpienie przed zakończeniem kadencji sekretarza generalnego. O tegorocznym spotkaniu światowych przywódców i jego najważniejszych tematach pisaliśmy wcześniej w RadioPolskaNL.

AI jednym z czterech najważniejszych wyzwań

W swoim przemówieniu António Guterres wskazał cztery obszary, które – jego zdaniem – będą miały kluczowe znaczenie dla przyszłości świata: wojnę i pokój, nierówności, zmiany klimatu oraz sztuczną inteligencję.

Sekretarz generalny podkreślił, że rozwój AI następuje niezwykle szybko, podczas gdy międzynarodowe mechanizmy kontroli i współpracy nie nadążają za technologią.

Według Guterresa problemem nie jest sama technologia, lecz sytuacja, w której coraz bardziej zaawansowane systemy działają bez wystarczającej odpowiedzialności, przejrzystości i nadzoru.

ONZ chce międzynarodowych zasad zarządzania sztuczną inteligencją

Guterres wezwał państwa posiadające najbardziej zaawansowane technologie AI do większej współpracy. Chodzi między innymi o wymianę informacji dotyczących nowych zagrożeń, wspólne testowanie systemów oraz tworzenie zasad bezpieczeństwa.

ONZ chce również rozwijać wielostronne ramy zarządzania ryzykiem AI – czyli system, w którym państwa wspólnie ustalałyby zasady dotyczące najbardziej niebezpiecznych zastosowań sztucznej inteligencji.

Mechanizm miałby być wspierany przez wiarygodny i niezależny nadzór. Guterres argumentował, że globalny charakter technologii sprawia, iż poszczególne państwa nie są w stanie samodzielnie rozwiązać wszystkich związanych z nią problemów.

Pierwsze mechanizmy już powstały

ONZ nie rozpoczyna prac nad regulacją AI od zera. Sekretarz generalny wskazał kilka inicjatyw, które mają stanowić podstawę dalszej współpracy.

Global Digital Compact – zawiera uzgodnione przez państwa zasady dotyczące globalnego zarządzania technologiami cyfrowymi i AI,
Global Dialogue on AI Governance – platforma współpracy rządów, naukowców, firm technologicznych i organizacji społecznych,
Independent International Scientific Panel on AI – międzynarodowy panel ekspertów mający dostarczać naukowych analiz dotyczących rozwoju i zagrożeń związanych ze sztuczną inteligencją.

Guterres poinformował, że kolejnym krokiem powinno być opracowanie dodatkowych zabezpieczeń oraz wspólnych zasad zarządzania ryzykiem związanym z najbardziej zaawansowanymi systemami AI.

Decyzje o życiu i śmierci nie powinny należeć do maszyn

Jednym z najmocniejszych elementów przemówienia była kwestia autonomicznych systemów wykorzystywanych w działaniach wojskowych.

Sekretarz generalny ONZ stwierdził, że decyzje dotyczące życia i śmierci nie powinny być przekazywane maszynom. Wezwał również państwa do ograniczenia rozwoju autonomicznych systemów uzbrojenia zdolnych do podejmowania takich decyzji bez bezpośredniej kontroli człowieka.

Guterres zwrócił także uwagę na konieczność szczególnej ochrony dzieci przed niekontrolowanym wdrażaniem nowych technologii.

Wojna w Ukrainie, Bliski Wschód i Sudan

Sztuczna inteligencja była tylko jednym z tematów przemówienia. Guterres poświęcił dużą część wystąpienia trwającym konfliktom zbrojnym i sytuacji ludności cywilnej.

Odnosząc się do Ukrainy, określił rosyjską pełnoskalową inwazję jako naruszenie Karty Narodów Zjednoczonych i zwrócił uwagę na trwające ataki na ludność cywilną oraz infrastrukturę.

Mówił również o sytuacji na Bliskim Wschodzie, w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu oraz o wojnie w Sudanie, gdzie miliony ludzi zostały zmuszone do opuszczenia swoich domów.

Według sekretarza generalnego konflikty te pokazują konsekwencje sytuacji, w której użycie siły zaczyna wypierać dyplomację, a międzynarodowe mechanizmy odpowiedzialności przestają działać skutecznie.

Guterres chce również reformy Rady Bezpieczeństwa ONZ

W przemówieniu powrócił również temat reformy Rady Bezpieczeństwa ONZ. Obecny system został stworzony po II wojnie światowej i – według Guterresa – nie odzwierciedla już obecnego układu sił na świecie.

Jako przykład wskazał Afrykę, która mimo ponad 50 państw członkowskich ONZ nie posiada stałego miejsca w Radzie Bezpieczeństwa.

AI może pomagać, ale może też pogłębiać problemy

Guterres nie przedstawiał sztucznej inteligencji wyłącznie jako zagrożenia. Zwrócił uwagę, że technologia może przyspieszyć odkrycia naukowe, rozwój medycyny i zwiększyć dostęp do nowych możliwości.

Jednocześnie ostrzegł, że te same narzędzia mogą pogłębiać nierówności, prowadzić do utraty kontroli nad niektórymi systemami oraz wpływać na bezpieczeństwo międzynarodowe.

Dlatego ONZ chce, aby rozwój AI był powiązany z międzynarodowymi zasadami bezpieczeństwa i odpowiedzialności, zamiast opierać się wyłącznie na decyzjach państw lub największych firm technologicznych.

Najczęściej zadawane pytania

Czego ONZ chce w sprawie sztucznej inteligencji?

António Guterres wezwał do stworzenia wspólnych międzynarodowych zasad zarządzania ryzykiem AI, wymiany informacji pomiędzy państwami oraz niezależnego nadzoru nad najbardziej zaawansowanymi systemami.

Czy ONZ chce zakazać sztucznej inteligencji?

Nie. Guterres podkreślił również potencjalne korzyści AI dla nauki, medycyny i rozwoju gospodarczego. Jego apel dotyczy przede wszystkim bezpieczeństwa, odpowiedzialności i międzynarodowej kontroli ryzyka.

Co ONZ mówi o autonomicznej broni?

Sekretarz generalny stwierdził, że decyzje o życiu i śmierci nie powinny być przekazywane maszynom i wezwał do ograniczenia wykorzystania autonomicznych systemów uzbrojenia.

Jakie były główne tematy przemówienia Guterresa?

Wskazał cztery główne obszary: pokój i bezpieczeństwo, nierówności, zmiany klimatu oraz sztuczną inteligencję. Odniósł się również do wojny w Ukrainie, sytuacji na Bliskim Wschodzie, Sudanu oraz potrzeby reformy ONZ.