Noord-Brabant wprowadziła nowe zasady dotyczące dużych farm wiatrowych i słonecznych. Inwestorzy mają wykazać, że podjęli realne działania, aby nawet 50 proc. projektu mogło znaleźć się w lokalnych rękach. Chodzi o mieszkańców, lokalne firmy, spółdzielnie energetyczne oraz inne podmioty z okolicy. Sam poziom 50 proc. nie jest jednak bezwzględnym obowiązkiem.
Nowe przepisy zostały przyjęte przez Provinciale Staten, czyli parlament prowincji Noord-Brabant, 18 września 2026 roku. Oficjalnie opublikowano je 6 października, a zgodnie z treścią rozporządzenia wchodzą w życie dzień po publikacji, czyli 7 października 2026 roku.
Co oznacza „lokalna własność”?
Prowincja używa określenia lokaal eigendom, czyli lokalna własność. Oznacza ono sytuację, w której mieszkańcy, przedsiębiorcy lub inne podmioty z okolicy stają się współwłaścicielami instalacji produkującej energię i uczestniczą zarówno w podejmowaniu decyzji, jak i w jej wynikach finansowych.
Nowe przepisy zobowiązują inwestora do podjęcia działań zmierzających do osiągnięcia 50 proc. lokalnej własności. Inwestor musi później wykazać, jakie działania podjął i jaki udział lokalnych podmiotów udało się rzeczywiście uzgodnić.
To ważne rozróżnienie: 50 proc. nie jest sztywnym warunkiem, którego niespełnienie automatycznie blokuje projekt. Jeżeli takiego poziomu nie uda się osiągnąć, inwestor będzie musiał wyjaśnić przyczyny oraz wskazać, czy uzgodniono inne formy udziału finansowego mieszkańców, na przykład fundusz dla lokalnej społeczności.
Jakich inwestycji dotyczą nowe zasady?
Regulacja nie obejmuje każdej instalacji fotowoltaicznej czy pojedynczej turbiny. Obowiązek dotyczy dużych projektów realizowanych na terenie Noord-Brabant.
- farm słonecznych o mocy co najmniej 50 MW,
- farm wiatrowych o mocy co najmniej 15 MW.
W przypadku takich inwestycji deweloper będzie musiał udokumentować między innymi sposób informowania zainteresowanych stron, prowadzone konsultacje, możliwość udziału w projekcie oraz zawarte porozumienia dotyczące lokalnej własności.
Mieszkańcy mogą zostać włączeni jeszcze przed złożeniem wniosku
Według prowincji osoby mieszkające w pobliżu planowanej farmy mogą zostać zaproszone do udziału jeszcze przed formalnym rozpoczęciem procedury dotyczącej inwestycji. Inwestor może kontaktować się nie tylko bezpośrednio z mieszkańcami, ale również z gminą, lokalną spółdzielnią energetyczną albo przedsiębiorcami działającymi w okolicy.
W przypadku farmy słonecznej pod uwagę bierze się przede wszystkim gminę, w której ma powstać instalacja. Przepisy przewidują również możliwość objęcia sąsiedniej gminy, jeśli projekt znajduje się bardzo blisko jej granicy. Przy farmach wiatrowych zasięg może obejmować sąsiednią gminę także wtedy, gdy strefa wyznaczona na podstawie wysokości turbiny przekracza granicę administracyjną.
Co jeśli inwestor nie zastosuje się do zasad?
Prowincja informuje, że za samo niezastosowanie się do nowych zasad nie przewidziano kary finansowej. Nie oznacza to jednak, że obowiązek jest dobrowolny. Noord-Brabant może zobowiązać inwestora do uzupełnienia procedury i prawidłowego wykonania wymaganych działań.
Dokumentacja dotycząca lokalnej własności ma być przekazywana właściwemu organowi razem z dokumentami związanymi z procedurą planistyczną lub pozwoleniem dla projektu. Jeżeli uzgodniony udział lokalnych właścicieli będzie niższy niż 50 proc., inwestor będzie musiał również przedstawić uzasadnienie takiej sytuacji.
Prowincja zapowiada kolejne działania
Noord-Brabant pracuje także nad dodatkowymi narzędziami wspierającymi lokalny udział w projektach energetycznych. Ma powstać między innymi plan krok po kroku dla inwestorów, a na początku 2027 roku prowincja chce przedstawić szersze podejście do lokalnej własności. Ma ono pomagać mieszkańcom, firmom i innym organizacjom zainteresowanym udziałem w takich projektach.
W praktyce nowe przepisy mogą mieć znaczenie przede wszystkim dla osób mieszkających w gminach, w których planowane są duże farmy wiatrowe lub słoneczne. Sam fakt zamieszkania w pobliżu inwestycji nie oznacza automatycznego prawa do udziału finansowego, ale inwestor przy dużych projektach będzie musiał wykazać, że lokalnym podmiotom rzeczywiście umożliwiono udział.
Źródła
- Provincie Noord-Brabant – nowe zasady dotyczące lokalnej własności farm wiatrowych i słonecznych
- Officiële bekendmakingen – Verordening lokaal eigendom hernieuwbare energie Noord-Brabant
Ostatnia aktualizacja: 7 października 2026, godz. 12:07.
