Sieć elektroenergetyczna w Noord-Brabant jest w coraz trudniejszej sytuacji. Rząd, prowincja, operatorzy sieci i regionalne organizacje energetyczne uruchamiają specjalny plan dla dziewięciu najbardziej krytycznych części sieci. Problemy dotyczą między innymi Eindhoven, Tilburg, Oss, Helmond, Den Bosch i Uden.
Powodem jest netcongestie, czyli przeciążenie sieci elektroenergetycznej. W godzinach największego zapotrzebowania lokalna infrastruktura w niektórych miejscach zbliża się do granic swoich możliwości. Prowincja zaznacza, że bez dodatkowych działań może to z czasem zagrozić niezawodności i bezpieczeństwu sieci.
Specjalny plan dla dziewięciu części sieci
Provincie Noord-Brabant poinformowała, że wspólna crisisaanpak, czyli specjalny kryzysowy sposób działania, rozpocznie się w dziewięciu częściach sieci uznanych przez Enexis za najbardziej krytyczne.
- Eindhoven Noord – Netdeel 1,
- Eindhoven West – Netdeel 8,
- Etten-Leur – Netdeel 2,
- Helmond Zuid – Netdeel 2,
- Oss – Netdeel 1,
- ’s-Hertogenbosch Noord – Netdeel 1,
- Tilburg Noord – Netdeel 1,
- Uden – Netdeel 1,
- Uden – Netdeel 2.
Nie oznacza to, że całe wymienione miasta znajdują się w identycznej sytuacji. Chodzi o konkretne części lokalnej infrastruktury elektroenergetycznej obsługującej poszczególne obszary.
Co oznacza netcongestie?
Netcongestie można porównać do korka na drodze. Problem nie polega na tym, że w Holandii brakuje energii elektrycznej jako takiej, lecz na tym, że lokalna sieć nie zawsze jest w stanie przesłać wystarczającą ilość prądu w tym samym czasie.
Szczególnie trudne są godziny szczytu, kiedy jednocześnie rośnie zużycie w gospodarstwach domowych, przedsiębiorstwach i innych obiektach.
Problem pogłębiają między innymi szybka elektryfikacja ogrzewania i transportu, nowe osiedla mieszkaniowe, rozwój przedsiębiorstw oraz rosnąca liczba urządzeń wykorzystujących energię elektryczną.
Nie chodzi tylko o firmy
Przeciążenie sieci przez długi czas kojarzyło się przede wszystkim z przedsiębiorstwami oczekującymi na nowe lub mocniejsze przyłącza. Władze Noord-Brabant podkreślają jednak, że skutki coraz mocniej odczuwają również projekty ważne dla mieszkańców.
- budowa nowych mieszkań,
- rozbudowa przedsiębiorstw,
- nowe szkoły,
- placówki opieki i ochrony zdrowia,
- projekty związane z transformacją energetyczną.
Jeżeli w danym miejscu nie ma wystarczającej przepustowości sieci, nawet gotowa inwestycja może mieć problem z uzyskaniem odpowiedniego przyłącza.
Rząd, prowincja i operatorzy tworzą wspólny zespół
W działania zaangażowane są między innymi holenderski rząd, Provincie Noord-Brabant, regionalne organizacje RES, Enexis, TenneT oraz Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Współpraca ma działać początkowo przez 12 miesięcy. Po tym okresie strony ocenią efekty i zdecydują, jakie dalsze działania będą potrzebne.
Priorytetem jest utrzymanie bezpieczeństwa i niezawodności sieci, a jednocześnie ograniczenie sytuacji, w których nowe przyłączenia muszą być wstrzymywane.
Baterie, generatory i mniejsze zużycie w godzinach szczytu
Nie ma jednego rozwiązania, które natychmiast usunie problem. Dlatego plan zakłada jednoczesne zwiększanie możliwości sieci oraz lepsze wykorzystanie infrastruktury, która już istnieje.
Wśród analizowanych i wdrażanych rozwiązań znajdują się:
- wykorzystywanie dużych baterii do magazynowania energii,
- czasowe wykorzystanie generatorów gazowych,
- umowy z przedsiębiorstwami dotyczące ograniczania poboru prądu w godzinach szczytu,
- projektowanie nowych osiedli w sposób uwzględniający możliwości sieci,
- przyspieszanie najważniejszych inwestycji w kable i stacje elektroenergetyczne.
W regionie Eindhoven część takich rozwiązań jest już przygotowywana. Doświadczenia zdobyte w tym regionie mają później zostać wykorzystane również w pozostałych krytycznych częściach Brabant.
Czy mieszkańcom grożą wyłączenia prądu?
Uruchomienie specjalnego planu dla dziewięciu obszarów nie oznacza zapowiedzi regularnych ani planowanych wyłączeń prądu dla mieszkańców. Celem działań jest właśnie ograniczenie ryzyka przeciążenia sieci i utrzymanie wysokiej niezawodności dostaw.
Enexis ostrzega jednak osobno, że podczas bardzo zimnych dni tej jesieni i zimy w różnych częściach swojego obszaru działania mogą wystąpić wyjątkowo wysokie szczyty zużycia. Operator wdraża dodatkowe środki, aby zapobiec przeciążeniom.
Enexis informuje, że wyłączenie fragmentu sieci byłoby rozwiązaniem ostatecznym, stosowanym jedynie wtedy, gdy inne działania nie wystarczyłyby do ochrony infrastruktury przed uszkodzeniem.
Zimą największe obciążenie rano i wieczorem
Według Enexis na bardzo zimne dni szczególnie problematyczne mogą być dwa przedziały czasowe: od 7:00 do 10:00 oraz od 16:00 do 21:00.
Operator zachęca mieszkańców i przedsiębiorstwa, aby w takich dniach – jeśli jest to możliwe – przenosili część zużycia energii poza godziny szczytu. Może to dotyczyć na przykład ładowania samochodu elektrycznego lub korzystania z niektórych energochłonnych urządzeń.
Ponad 85 tysięcy nowych mieszkań bez dostępnej mocy
Problem nie ogranicza się do Brabant. Enexis poinformował we wrześniu, że w całym swoim obszarze działania otrzymał rekordową liczbę wniosków o nowe lub mocniejsze małe przyłącza.
Spośród około 140 tysięcy zgłoszonych nowych mieszkań dla ponad 85 tysięcy nie ma obecnie dostępnej przepustowości sieci pozwalającej na natychmiastowe podłączenie. Projekty te trafiają na listy oczekujących.
To pokazuje, dlaczego problemy z siecią energetyczną zaczynają bezpośrednio wpływać również na tempo budowy mieszkań w Holandii.
Rozbudowa sieci oznacza również wyższe koszty
Holandia inwestuje miliardy euro w nowe kable, stacje transformatorowe i infrastrukturę wysokiego napięcia. Koszty tych inwestycji są jednym z powodów rosnących opłat sieciowych.
Niedawno na RadioPolskaNL opisywaliśmy, że rachunki za energię w Holandii mogą w 2027 roku wzrosnąć między innymi przez wyższe opłaty za korzystanie z sieci. Problem netcongestie jest jednym z głównych powodów konieczności tak dużych inwestycji w holenderską infrastrukturę energetyczną.
Dlaczego właśnie Noord-Brabant?
Noord-Brabant należy do regionów, w których szybko rośnie zarówno zapotrzebowanie na energię, jak i liczba nowych inwestycji. Szczególnie silna presja występuje w zurbanizowanych i przemysłowych częściach prowincji.
Władze podkreślają jednak, że dziewięć wskazanych części sieci nie zostało wybranych dlatego, że mają najdłuższe kolejki oczekujących na przyłączenie. Są to miejsca, w których operator ocenia ryzyko dla samego funkcjonowania sieci jako największe.
Co to oznacza dla mieszkańców?
Dla większości gospodarstw domowych uruchomienie nowego planu nie oznacza obecnie żadnej zmiany w codziennym korzystaniu z energii elektrycznej.
Znaczenie problemu staje się jednak większe przy nowych inwestycjach, przeprowadzkach do nowych osiedli, zwiększaniu mocy przyłącza czy rozwoju infrastruktury publicznej.
W dłuższej perspektywie powodzenie działań w dziewięciu krytycznych częściach sieci może zdecydować o tym, jak szybko w tych regionach będą mogły powstawać nowe mieszkania, firmy, szkoły i placówki opieki.
FAQ – przeciążona sieć energetyczna w Noord-Brabant
Czy w Noord-Brabant brakuje prądu?
Problem dotyczy przede wszystkim przepustowości sieci, a nie ogólnego braku energii. W niektórych miejscach infrastruktura nie może bezpiecznie przesłać większej ilości prądu w godzinach największego zapotrzebowania.
Których miejsc dotyczy specjalny plan?
Plan rozpoczyna się w dziewięciu krytycznych częściach sieci w Eindhoven Noord, Eindhoven West, Etten-Leur, Helmond Zuid, Oss, ’s-Hertogenbosch Noord, Tilburg Noord oraz dwóch częściach sieci w Uden.
Czy będą planowane wyłączenia prądu?
Nie ogłoszono planowanych wyłączeń związanych z uruchomieniem crisisaanpak. Działania mają zapobiegać przeciążeniu i zwiększać niezawodność sieci.
Co oznacza netcongestie?
Netcongestie to sytuacja, w której zapotrzebowanie na przesył energii w danym miejscu i czasie jest większe niż dostępna przepustowość sieci elektroenergetycznej.
Dlaczego problem wpływa na budowę mieszkań?
Nowe osiedla potrzebują przyłączy energetycznych. Jeżeli lokalna sieć nie ma wystarczającej wolnej przepustowości, projekt może trafić na listę oczekujących na możliwość podłączenia.
Źródła
- Provincie Noord-Brabant – Rijk en Noord-Brabant starten crisisaanpak voor kritieke delen van het elektriciteitsnet
- Enexis – update dotyczący przepustowości sieci, wrzesień 2026
- Enexis – działania przeciw przeciążeniu sieci podczas zimowych szczytów
Ostatnia aktualizacja: 25 września 2026, godz. 10:36. Źródła: Provincie Noord-Brabant, Enexis.
