Początek roku szkolnego to dla wielu polskich rodzin mieszkających w Holandii moment, w którym wraca pytanie: jak zadbać o to, aby dziecko wychowujące się na co dzień w języku niderlandzkim znało również język polski? Jedną z możliwości są polskie szkoły działające w różnych częściach Holandii.
Nie wszystkie funkcjonują jednak w taki sam sposób. W Holandii działają zarówno bezpłatne państwowe Szkoły Polskie prowadzone przez ORPEG, jak i szkoły społeczne, fundacyjne oraz parafialne. Różnią się programem, częstotliwością zajęć, opłatami, wiekiem przyjmowanych dzieci, a nawet rodzajem wydawanych świadectw.
Sprawdziliśmy, jak wygląda polska edukacja uzupełniająca w Holandii w roku szkolnym 2026/2027, gdzie działają polskie szkoły, ile mogą kosztować zajęcia i co na temat wychowywania dzieci w dwóch językach mówią współczesne badania.
Polska szkoła w Holandii nie zastępuje szkoły holenderskiej
To najważniejsza rzecz, którą trzeba wyjaśnić na początku. Polska szkoła działająca w Holandii jest dla zdecydowanej większości dzieci edukacją dodatkową.
Dziecko mieszkające w Holandii realizuje obowiązek szkolny w holenderskim systemie edukacji. Zgodnie z zasadami leerplicht dzieci mieszkające w kraju podlegają obowiązkowi szkolnemu od 5. roku życia. W przypadku młodzieży obowiązek związany z edukacją może trwać dłużej, jeżeli uczeń nie posiada jeszcze tzw. startkwalificatie.
Polska szkoła pozwala więc dodatkowo rozwijać język polski, czytanie i pisanie, poznawać historię, geografię, literaturę oraz kulturę Polski. W zależności od placówki zajęcia odbywają się w soboty, co drugą sobotę albo również w inne dni tygodnia.
Ambasada RP w Hadze również podkreśla, że szkoły polonijne działające w Holandii są uzupełnieniem lokalnego systemu edukacji, a nie jego zamiennikiem.
Dwie bezpłatne państwowe Szkoły Polskie ORPEG
Najbardziej formalną formą polskiej edukacji uzupełniającej są Szkoły Polskie prowadzone przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą – ORPEG.
W Holandii funkcjonują dwie takie placówki:
- Szkoła Polska im. Marianny Orańskiej przy Ambasadzie RP w Hadze,
- Szkoła Polska im. gen. bryg. Stanisława Sosabowskiego przy Ambasadzie RP w Brunssum.
Nauka w szkołach ORPEG jest bezpłatna. Uczniowie realizują program uzupełniający obejmujący przede wszystkim język polski oraz wiedzę o Polsce.
W Hadze w roku szkolnym 2026/2027 zajęcia prowadzone są w różnych dniach tygodnia – nie tylko w soboty. Szkoła prowadzi oddziały dla najmłodszych dzieci, szkołę podstawową oraz nauczanie na poziomie licealnym. Przy rekrutacji obowiązują limity miejsc w poszczególnych klasach.
Podobnie działa szkoła w Brunssum, obsługująca przede wszystkim rodziny mieszkające w Limburgii i południowej części Holandii.
Szkoły społeczne i fundacyjne – największa część polskiej edukacji w Holandii
Znacznie więcej jest w Holandii szkół prowadzonych przez fundacje, stowarzyszenia i organizacje polonijne. Nie są one częścią państwowego systemu ORPEG, choć wiele korzysta z polskiej podstawy programowej dla uczniów mieszkających za granicą.
Jedną z najważniejszych organizacji łączących takie placówki jest Forum Polskich Szkół w Holandii – FPSN. Organizacja działa od 1995 roku i obecnie zrzesza 17 społecznych szkół polonijnych.
Aby szkoła mogła należeć do FPSN, musi spełniać określone wymagania. Należą do nich między innymi prowadzenie co najmniej 60 godzin dydaktycznych rocznie, organizowanie zajęć przynajmniej dla dzieci w wieku 6–12 lat oraz realizowanie programu opartego na podstawie programowej dla dzieci polonijnych.
Są również polskie szkoły parafialne
Trzecią grupę stanowią placówki związane z polskimi parafiami i duszpasterstwem.
W takich szkołach obok języka polskiego, historii czy kultury mogą odbywać się również lekcje religii, katecheza oraz przygotowanie do sakramentów.
Przykładem jest Polska Szkoła im. Jana Pawła II w Amsterdamie, gdzie oprócz zajęć językowych prowadzone są lekcje religii. Dlatego wybierając szkołę, warto sprawdzić nie tylko odległość od domu i wysokość czesnego, ale również profil konkretnej placówki.
Gdzie działają polskie szkoły w Holandii?
Sieć polskich szkół obejmuje dużą część kraju. Placówki lub aktywne organizacje edukacyjne działają między innymi w Amsterdamie, Hadze, Rotterdamie i okolicach, Eindhoven, Bredzie, Tilburg, Amersfoort, Utrecht, Groningen, Oss czy Limburgii.
| Miasto / region | Placówka | Typ | Informacje |
|---|---|---|---|
| Den Haag | Szkoła Polska im. Marianny Orańskiej | ORPEG | Bezpłatna, program uzupełniający, szkoła podstawowa i liceum |
| Brunssum | Szkoła Polska im. gen. Stanisława Sosabowskiego | ORPEG | Bezpłatna, zajęcia dla dzieci w różnym wieku |
| Amsterdam | Polska Szkoła Lokomotywa | społeczna | Grupy dla dzieci w różnym wieku |
| Amsterdam | Polska Szkoła im. Jana Pawła II | parafialna | Język polski i religia, zajęcia dwa razy w miesiącu |
| Amersfoort | Polska Szkoła Amersfoort | społeczna | Zajęcia sobotnie |
| Breda / Roosendaal | Polska Szkoła im. gen. Stanisława Maczka | społeczna | Zajęcia w Bredzie i Roosendaal |
| Eindhoven | Fundacja Polska Szkoła Eindhoven | społeczna | Grupy ok. 4–12 lat, zajęcia co drugą sobotę |
| Lisse / Bollenstreek | Polska Szkoła przy Stichting Kreda | społeczna | Język, historia, geografia i kultura Polski |
| Nijmegen / Arnhem / Wageningen | Polska Szkoła Nijmegen–Arnhem | społeczna | Zajęcia dwa razy w miesiącu |
| Oss | OSStoja | społeczna | Zajęcia dla dzieci i Klub Malucha |
| Utrecht | Polska Szkoła Utrecht | społeczna | Zajęcia sobotnie |
| Naaldwijk / Westland | Bravo School | społeczna | Dzieci z rodzin polskich i mieszanych |
| Groningen | Polskie inicjatywy edukacyjne | różne | W regionie działa kilka niezależnych podmiotów |
| Luttelgeest | Polska Szkoła Parafialna | parafialna | Szkoła związana z polskim duszpasterstwem |
Uwaga: szkoły społeczne mogą zmieniać miejsca prowadzenia zajęć, harmonogramy oraz wysokość opłat. Przed zapisaniem dziecka zawsze warto sprawdzić aktualne informacje bezpośrednio na stronie wybranej placówki.
Nie należy również traktować wszystkich adresów znajdujących się w oficjalnych bazach jako adresów zajęć. Część szkół podaje osobno adres korespondencyjny fundacji oraz miejsce, w którym faktycznie odbywają się lekcje.
Ile kosztuje polska szkoła w Holandii?
Nie istnieje jedna ogólnokrajowa stawka.
Szkoły ORPEG w Hadze i Brunssum są bezpłatne. W szkołach społecznych opłaty ustalane są indywidualnie przez każdą organizację.
Przykładowo Polska Szkoła Eindhoven podaje opłatę w wysokości 115 euro za semestr za pierwsze dziecko oraz 85 euro za każde kolejne.
W szkole Nijmegen–Arnhem roczna opłata za pierwsze dziecko wynosi 185 euro, do czego może dojść jednorazowe wpisowe. Placówka oferuje również możliwość udziału w lekcji próbnej.
W Amersfoort opłata za jedno dziecko wynosi obecnie 270 euro rocznie, a szkoła stosuje niższe łączne stawki w przypadku rodzeństwa.
Można więc przyjąć, że społeczna polska szkoła kosztuje zazwyczaj kilkaset euro rocznie, choć ceny mogą wyraźnie różnić się między poszczególnymi placówkami.
Dlaczego szkoły społeczne pobierają opłaty?
Czesne nie zawsze pokrywa wszystkie koszty funkcjonowania szkoły. Placówki muszą finansować między innymi wynajem sal, materiały dydaktyczne, ubezpieczenie, wyposażenie oraz pracę nauczycieli.
Część polonijnych szkół otrzymuje również wsparcie finansowe z Polski. W 2026 roku pomoc obejmującą między innymi koszty funkcjonowania placówek przyznano kilkunastu organizacjom edukacyjnym działającym w Holandii.
Wsparcie trafiło między innymi do szkół w Amsterdamie, Amersfoort, Bredzie, Eindhoven, Enschede, Groningen, Helmond, Lisse, Nijmegen–Arnhem, Oss, Schiedam i Tilburg.
Jak często odbywają się lekcje?
Określenie „szkoła sobotnia” jest wygodne, ale nie zawsze precyzyjne.
W wielu szkołach społecznych dzieci spotykają się rzeczywiście w soboty, jednak często nie w każdą.
- Eindhoven – zajęcia co drugą sobotę, około 20 spotkań w ciągu roku szkolnego.
- Nijmegen–Arnhem – zazwyczaj dwa spotkania miesięcznie.
- Amsterdam – Jan Paweł II – dwa sobotnie spotkania w miesiącu.
- Oss – OSStoja – zajęcia dwa razy w miesiącu.
- Breda – kalendarz obejmuje około 20 dni zajęć w roku.
Dzięki temu udział w polskiej szkole nie zawsze oznacza zajęcie każdej soboty przez cały rok.
Czego dzieci uczą się w polskiej szkole?
Zakres zależy od wieku i placówki, ale najczęściej obejmuje:
- język polski,
- czytanie i pisanie,
- literaturę,
- historię Polski,
- geografię,
- polskie tradycje i kulturę.
W szkołach dla młodszych dzieci bardzo dużo miejsca zajmują również zabawa, piosenki, zajęcia plastyczne i oswajanie się z językiem.
Dziecko wychowujące się w Holandii może bowiem dobrze mówić po polsku w domu, ale mieć znacznie mniejsze doświadczenie z czytaniem i pisaniem. Inne dzieci rozumieją język rodziców, lecz odpowiadają głównie po niderlandzku.
Czy dziecko musi już dobrze mówić po polsku?
Nie ma jednej zasady obowiązującej we wszystkich placówkach.
Wiele szkół prowadzi grupy dla najmłodszych dzieci i uczniów znajdujących się na różnym poziomie językowym. Przykładowo Nijmegen–Arnhem przyjmuje dzieci już od około 2,5 roku, a Eindhoven posiada grupy rozpoczynające się w wieku około 4 lat.
Brak płynnej polszczyzny nie musi więc oznaczać, że dziecko nie może rozpocząć zajęć. Warto jednak wcześniej opisać szkole sytuację językową dziecka i zapytać, która grupa będzie dla niego odpowiednia.
Czy polski nie będzie przeszkadzał dziecku w nauce niderlandzkiego?
To jedna z najczęstszych obaw rodziców wychowujących dzieci w dwóch językach.
Współczesne badania nad wielojęzycznością nie potwierdzają prostego przekonania, że używanie dwóch języków powoduje u dziecka „zamieszanie”.
Badania prowadzone na Uniwersytecie Amsterdamskim wskazują, że pozwalanie dzieciom na korzystanie z języka domowego może wspierać ich interakcje, rozwój i zaangażowanie. Badacze zwracają również uwagę, że język znany z domu może być zasobem podczas zdobywania kolejnych kompetencji językowych.
Podobne wnioski pojawiają się w opracowaniach dotyczących edukacji wielojęzycznej wykorzystywanych przez LOWAN. Dobre rozwijanie języka domowego może pozytywnie wpływać zarówno na naukę języka szkolnego, jak i na dobrostan dziecka.
Badacze analizują również dzieci polsko-niderlandzkie
Co szczególnie ciekawe dla polskich rodzin w Holandii, część badań prowadzonych na Uniwersytecie Utrecht dotyczy bezpośrednio dzieci wychowujących się w języku polskim i niderlandzkim.
Naukowcy analizują między innymi sposób, w jaki dzieci korzystają z obu języków oraz jak język używany przez rodziców wpływa na ich rozwój językowy.
Uniwersytet prowadzi także projekt badający, czy znajomość dwóch języków może pomagać dziecku podczas nauki kolejnego języka obcego. Jedną z badanych grup są właśnie dzieci posługujące się niderlandzkim oraz polskim.
Nie oznacza to, że każde dwujęzyczne dziecko automatycznie będzie osiągać lepsze wyniki w nauce języków. Pokazuje jednak, że język polski nie musi być konkurencją dla niderlandzkiego.
Polska szkoła może być szczególnie ważna dla rodzin zostających w Holandii na stałe
Dla rodziny, która planuje pobyt w Holandii tylko przez kilka miesięcy, zachowanie polskiego często przychodzi naturalnie. Sytuacja zmienia się, gdy dziecko spędza tutaj całe dzieciństwo, chodzi do holenderskiej szkoły i większość dnia komunikuje się po niderlandzku.
Wtedy polski stopniowo może stawać się głównie językiem rozmów z rodzicami lub dziadkami.
To kolejny etap historii wielu polskich rodzin, o których pisaliśmy również w materiale „Na sezon, na kilka lat czy na stałe? Różne drogi Polaków w Holandii”. Decyzja o pozostaniu w kraju na dłużej oznacza bowiem nie tylko sprawy związane z pracą czy mieszkaniem, ale również pytania o język i tożsamość kolejnego pokolenia.
Jakie świadectwo dostaje dziecko?
Tutaj również trzeba rozróżnić szkoły ORPEG i szkoły społeczne.
Uczniowie państwowych Szkół Polskich ORPEG otrzymują dokumenty związane z realizacją polskiego programu uzupełniającego zgodnie z zasadami obowiązującymi w polskim systemie oświaty.
Szkoły społeczne mogą natomiast wydawać własne świadectwa. Forum Polskich Szkół w Holandii przygotowało wspólny wzór dokumentu, na którym mogą znaleźć się między innymi informacje o przedmiotach, frekwencji, osiągnięciach czy opisowej ocenie ucznia.
Takie świadectwo nie jest jednak automatycznie równoważne świadectwu szkoły funkcjonującej w polskim systemie oświaty.
Jeżeli rodzina rozważa w przyszłości powrót do Polski i zależy jej na ciągłości formalnej dokumentacji edukacyjnej, warto przed wyborem szkoły dokładnie zapytać placówkę o status wydawanych dokumentów.
Polska szkoła to nie tylko lekcje
Dla wielu dzieci równie ważna jak nauka jest możliwość spotkania rówieśników, którzy również funkcjonują pomiędzy językiem polskim i niderlandzkim.
Szkoły organizują przedstawienia, obchody świąt, konkursy, wydarzenia rodzinne i wycieczki. Forum Polskich Szkół w Holandii prowadzi między innymi Wierszowisko, konkursy plastyczne oraz projekty skierowane do dzieci polonijnych.
Jednym z nich jest konkurs „Polska w Obiektywie Polonijnego Dziecka 2026”. W tegorocznej edycji dzieci mogą poprzez fotografię pokazać własne spojrzenie na Polskę, rodzinne korzenie i kulturę.
Takie inicjatywy pokazują, że polska szkoła za granicą może pełnić znacznie szerszą funkcję niż tylko dodatkowa lekcja języka raz na dwa tygodnie.
Jak wybrać polską szkołę dla dziecka?
Najbliższa placówka nie zawsze musi być automatycznie najlepszym wyborem. Przed zapisem warto sprawdzić kilka rzeczy.
- Wiek dziecka – nie wszystkie szkoły prowadzą grupy przedszkolne lub licealne.
- Poziom języka polskiego – warto zapytać, jak szkoła pracuje z dziećmi słabiej mówiącymi po polsku.
- Częstotliwość zajęć – co tydzień, dwa razy w miesiącu czy co drugą sobotę.
- Dojazd – przy zajęciach trwających trzy godziny długi dojazd może być dla rodziny istotnym obciążeniem.
- Koszt – ORPEG jest bezpłatny, szkoły społeczne pobierają własne opłaty.
- Program – język, historia i kultura, ale czasami również religia.
- Wielkość grup – szczególnie ważna dla dzieci potrzebujących większego wsparcia językowego.
- Lekcja próbna – część placówek pozwala dziecku najpierw sprawdzić, czy odpowiada mu forma zajęć.
Nie czekaj z językiem polskim do momentu, gdy dziecko przestanie nim mówić
Polska szkoła nie jest jedynym sposobem rozwijania języka. Ogromne znaczenie ma również codzienna rozmowa w domu, czytanie książek, kontakt z rodziną w Polsce, filmy, muzyka i regularne używanie języka w naturalnych sytuacjach.
Szkoła może jednak dać coś, czego trudniej nauczyć się wyłącznie podczas rozmów rodzinnych: systematyczne czytanie, pisanie, bogatsze słownictwo, gramatykę oraz wiedzę o kulturze i historii.
Może też pokazać dziecku, że polski nie jest wyłącznie „językiem mamy i taty”, lecz językiem używanym również przez innych młodych ludzi wychowujących się w Holandii.
Rok szkolny 2026/2027 właśnie się rozpoczyna
Początek września jest dobrym momentem na sprawdzanie wolnych miejsc. Część placówek rozpoczęła zajęcia już pod koniec sierpnia, inne inaugurują rok szkolny w pierwszych tygodniach września.
Nie oznacza to jednak, że po rozpoczęciu roku zapis zawsze jest niemożliwy. Wiele społecznych szkół prowadzi rekrutację także później, o ile w odpowiedniej grupie pozostają wolne miejsca.
W przypadku szkół ORPEG liczba miejsc może być bardziej ograniczona, dlatego warto sprawdzać oficjalne komunikaty rekrutacyjne.
Polski język jako część życia dziecka w Holandii
Dla dzieci urodzonych lub wychowanych w Holandii polski i niderlandzki nie muszą reprezentować dwóch konkurujących ze sobą światów.
Dziecko może funkcjonować w holenderskiej szkole, budować swoją przyszłość w Holandii, a jednocześnie swobodnie komunikować się z rodziną w Polsce, czytać po polsku i rozumieć kulturę kraju swoich rodziców.
Polska szkoła nie jest obowiązkowa i nie będzie odpowiednim rozwiązaniem dla każdej rodziny. Dla części dzieci może jednak stać się miejscem, w którym język używany dotąd głównie w domu zaczyna być również językiem nauki, przyjaźni i własnej tożsamości.
Przed zapisem warto porównać kilka placówek, sprawdzić aktualny harmonogram i przede wszystkim dopasować formę nauki do dziecka. W przypadku edukacji dwujęzycznej najważniejsza nie jest bowiem liczba lekcji sama w sobie, ale regularny i pozytywny kontakt z językiem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy polska szkoła w Holandii jest obowiązkowa?
Nie. Polska szkoła jest edukacją dodatkową. Dziecko mieszkające w Holandii realizuje obowiązek szkolny w ramach holenderskiego systemu edukacji.
Ile kosztuje polska szkoła w Holandii?
Dwie państwowe Szkoły Polskie ORPEG w Hadze i Brunssum są bezpłatne. Szkoły społeczne ustalają własne czesne, które w sprawdzonych przez nas placówkach wynosi zwykle kilkaset euro rocznie za pierwsze dziecko.
Czy dziecko musi płynnie mówić po polsku?
Niekoniecznie. Wiele szkół prowadzi grupy dla dzieci w różnym wieku i na różnym poziomie znajomości języka. Zasady przyjęcia trzeba jednak sprawdzić bezpośrednio w konkretnej placówce.
Czy polska szkoła może zastąpić szkołę holenderską?
Nie. Polska szkoła polonijna jest uzupełnieniem edukacji. Dziecko mieszkające w Holandii nadal podlega holenderskiemu obowiązkowi szkolnemu.
Czy dziecko otrzymuje polskie świadectwo?
W szkołach ORPEG uczniowie otrzymują dokumentację zgodną z zasadami polskiego systemu oświaty. Szkoły społeczne mogą wydawać własne świadectwa, ale nie są one automatycznie równoważne dokumentom wydawanym przez szkoły funkcjonujące w polskim systemie edukacji.
Gdzie znaleźć najbliższą polską szkołę?
Warto korzystać z bazy ORPEG, stron Forum Polskich Szkół w Holandii oraz stron poszczególnych placówek. Przed zapisaniem dziecka należy zawsze sprawdzić aktualny adres zajęć, ponieważ adres organizacji prowadzącej szkołę może być wyłącznie adresem korespondencyjnym.
Źródła i przydatne strony:
- Ambasada RP w Hadze – wykaz Szkół Polskich
- ORPEG – baza szkół polonijnych za granicą
- Forum Polskich Szkół w Holandii
- Szkoła Polska przy Ambasadzie RP w Hadze
- Szkoła Polska przy Ambasadzie RP w Brunssum
- Rijksoverheid – leerplicht i kwalificatieplicht
- Universiteit van Amsterdam – badania nad językiem domowym dzieci wielojęzycznych
- Universiteit Utrecht – badania nad wielojęzycznością dzieci
- LOWAN – język domowy i rozwój dzieci wielojęzycznych
Dane dotyczące szkół, harmonogramów i opłat sprawdziliśmy na początku września 2026 roku. Placówki społeczne mogą zmieniać miejsca zajęć, kalendarze oraz wysokość czesnego, dlatego przed zapisem zawsze należy potwierdzić aktualne informacje bezpośrednio w wybranej szkole.
