Katastrofalna powódź, która przeszła przez Nepal i przygraniczne tereny Tybetu, pozostawiła za sobą ogromne zniszczenia. W Nepalu potwierdzono już setki ofiar, a około 1400 osób po obu stronach granicy pozostaje bez kontaktu. Wśród zaginionych są setki zagranicznych turystów. Holenderskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych informuje również o kilku Holendrach, z którymi nie udało się nawiązać kontaktu.
Katastrofa w Nepalu. Bilans może jeszcze znacząco wzrosnąć
Powódź uderzyła w środę 26 sierpnia 2026 roku w rejonie granicy Nepalu z Tybetem. Ogromna masa wody, lodu, błota i skał przedostała się do systemu rzek Bhote Koshi, Trishuli i Narayani, przemieszczając się dziesiątki kilometrów w dół dolin.
Według danych nepalskiej policji i National Disaster Risk Reduction and Management Authority, publikowanych w czwartek przez „The Kathmandu Post”, w Nepalu odnaleziono co najmniej 270 ciał. 826 osób pozostaje bez kontaktu. W tej grupie znajdują się mieszkańcy, funkcjonariusze służb bezpieczeństwa oraz turyści.
Dane wciąż szybko się zmieniają. Associated Press, powołując się również na nepalską policję, podała później liczbę 353 ofiar. Rozbieżności pokazują, jak trudne jest obecnie ustalenie rzeczywistego bilansu katastrofy. Wiele miejsc pozostaje odciętych od świata, a służby dopiero docierają do najbardziej zniszczonych miejscowości.
Sytuacja jest dramatyczna również po drugiej stronie granicy. W Tybecie potwierdzono co najmniej trzy zgony, natomiast około 558 osób pozostaje bez kontaktu. Oznacza to, że łącznie w Nepalu i Tybecie poszukiwanych jest około 1400 osób.
Co spowodowało katastrofalną powódź?
Początkowo pojawiały się informacje, że katastrofę mogło zapoczątkować trzęsienie ziemi. Najnowsze analizy ekspertów wskazują jednak przede wszystkim na ogromne osunięcie lodu i skał w wysokich partiach Himalajów.
Według Reutersa i naukowców analizujących zdjęcia satelitarne część lodowca lub ogromna masa lodu i skał mogła oderwać się w rejonie góry Langtang Lirung i runąć do doliny rzeki Lhende Khola. Uderzenie takiej masy mogło zablokować przepływ wody, a następnie doprowadzić do gwałtownego przerwania naturalnej zapory.
W efekcie w dół doliny ruszyła niezwykle szybka fala niosąca nie tylko wodę, ale również błoto, wielkie fragmenty skał, drzewa oraz elementy infrastruktury. W niektórych miejscach mieszkańcy mieli zaledwie kilka chwil na ucieczkę.
Dokładna sekwencja wydarzeń nadal jest badana. Eksperci przestrzegają przed zbyt wczesnym przypisywaniem całej katastrofy jednemu czynnikowi. Wysokogórski teren Himalajów jest podatny zarówno na ruchy masowe, jak i zmiany związane z topnieniem lodowców, gwałtownymi opadami oraz zmianami temperatur.
Kamera zarejestrowała moment nadejścia żywiołu
Skalę i prędkość katastrofy pokazuje nagranie z kamery monitoringu znajdującej się w rejonie granicy. Na obrazie widać teren chwilę przed nadejściem gwałtownej fali oraz moment, w którym sytuacja zaczyna się błyskawicznie zmieniać.
Setki turystów z ponad 30 krajów bez kontaktu
Katastrofa ma wyjątkowo międzynarodowy charakter. Rejon granicy Nepalu i Tybetu odwiedzają turyści, trekkingowcy oraz pielgrzymi zmierzający między innymi w kierunku góry Kailash i jeziora Manasarovar, miejsc świętych dla kilku religii.
Według najnowszych danych nepalskich służb wśród 826 osób pozostających bez kontaktu znajduje się 644 turystów. 517 z nich to obcokrajowcy, a 127 to Nepalczycy. Informacje napływające z poszczególnych państw i biur podróży są jednak cały czas aktualizowane.
Na listach osób, z którymi nie udało się skontaktować, znajdują się między innymi obywatele Indii, Stanów Zjednoczonych, Ukrainy, Australii, Wielkiej Brytanii, Kanady, Niemiec, Korei Południowej, Singapuru i Republiki Południowej Afryki.
W wielu przypadkach określenie „zaginiony” nie musi jeszcze oznaczać, że dana osoba bezpośrednio ucierpiała w katastrofie. Zniszczenia sieci telefonicznych, przerwy w dostawie energii oraz odcięte drogi sprawiają, że kontakt z całymi grupami osób jest obecnie niemożliwy.
Wśród zaginionych mogą być Holendrzy
Katastrofa ma również bezpośredni wątek holenderski. Holenderskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało 27 sierpnia, że zostało zgłoszonych kilka przypadków obywateli Holandii, z którymi bliscy nie mogą nawiązać kontaktu.
W części przypadków kontakt udało się już przywrócić. Ministerstwo zaznacza jednak, że na obecnym etapie nadal bierze pod uwagę możliwość, iż kilku Holendrów pozostaje zaginionych. Ze względu na trudności komunikacyjne pełny obraz sytuacji nie jest jeszcze znany.
NederlandWereldwijd zaktualizował oficjalne zalecenia dla podróżujących do Nepalu. Holenderskie MSZ zwraca uwagę na poważne zniszczenia spowodowane nagłą powodzią rzeki Bhote Koshi w dystrykcie Rasuwa i zaleca śledzenie komunikatów lokalnych władz.
Holendrzy przebywający w dotkniętym regionie zostali poproszeni o kontakt z rodziną i znajomymi, aby poinformować ich o swoim bezpieczeństwie. W sytuacji awaryjnej mogą korzystać z całodobowej pomocy konsularnej holenderskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Zniszczone drogi, mosty i elektrownie
Skala strat infrastrukturalnych jest ogromna. W pierwszych raportach nepalskich władz informowano o zniszczeniu co najmniej 19 mostów drogowych oraz około 40 kilometrów dróg. Fala uszkodziła także elektrownie wodne, linie energetyczne, sieci telekomunikacyjne, budynki mieszkalne i obiekty publiczne.
Szczególnie dotknięte zostały miejscowości i osady położone bezpośrednio w dolinach rzecznych. Żywioł przeszedł między innymi przez okolice Timure, Syaphrubesi i kolejne tereny położone wzdłuż Bhote Koshi oraz Trishuli.
Zniszczenie mostów i dróg sprawia, że do części terenów można dotrzeć praktycznie wyłącznie z powietrza. W akcji wykorzystywane są śmigłowce wojskowe i cywilne, jednak warunki pogodowe oraz brak bezpiecznych miejsc do lądowania utrudniają działania.
Trwa ogromna akcja ratunkowa
Nepalska armia, policja i Armed Police Force prowadzą poszukiwania wzdłuż rzek i na terenach zasypanych błotem oraz gruzem. Służby próbują jednocześnie ewakuować rannych, dostarczać żywność i wodę oraz przywracać połączenia z odciętymi miejscowościami.
Rząd Nepalu zdecydował, że najbardziej dotknięte obszary zostaną na trzy miesiące uznane za strefy kryzysowe związane z katastrofą. Władze zarządziły bezpłatne leczenie rannych oraz pilne działania mające przywrócić drogi, energię elektryczną i telekomunikację.
Do Nepalu zaczyna napływać również pomoc międzynarodowa. Indie i Chiny przekazały materiały ratunkowe, Światowa Organizacja Zdrowia wysłała leki i namioty medyczne, a Międzynarodowa Federacja Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca uruchomiła fundusze kryzysowe. Pomoc finansową i logistyczną zapowiedziały również między innymi Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Korea Południowa i Unia Europejska.
Ryzyko kolejnej gwałtownej fali
Ratownicy muszą mierzyć się nie tylko ze skutkami pierwszej katastrofy. Po stronie tybetańskiej monitorowane są miejsca, w których osuwiska i rumowisko skalne mogły ponownie zablokować przepływ wody.
Chińskie służby zwróciły szczególną uwagę na powstające jezioro zaporowe w górnym biegu rzeki. Jeżeli naturalna zapora zbudowana z lodu, błota i skał nie wytrzyma naporu wody, może dojść do kolejnej gwałtownej fali. Z tego powodu monitoring rzek i terenów położonych niżej pozostaje jednym z kluczowych elementów działań ratunkowych.
Dlaczego Himalaje są szczególnie narażone?
Himalaje należą do najbardziej dynamicznych geologicznie regionów świata. Strome zbocza, lodowce, aktywność sejsmiczna i głębokie doliny rzeczne powodują, że nawet stosunkowo lokalne osunięcie może uruchomić serię zdarzeń o katastrofalnych skutkach.
Naukowcy zwracają również uwagę na postępujące ocieplenie wysokich partii gór. Rosnące temperatury wpływają na lodowce, wieczną zmarzlinę oraz stabilność skalnych zboczy. Nie oznacza to, że pojedynczą katastrofę można automatycznie przypisać zmianie klimatu, ale cieplejszy klimat może zwiększać prawdopodobieństwo powstawania warunków sprzyjających takim zdarzeniom.
Reuters, powołując się na ekspertów zajmujących się lodowcami i geologią, informuje, że Nepal stracił w ostatnich dekadach znaczną część swojej pokrywy lodowej. Badacze podkreślają potrzebę rozbudowy systemów monitoringu oraz szybszego przekazywania ostrzeżeń pomiędzy państwami po obu stronach Himalajów.
Bilans katastrofy pozostaje tymczasowy
Najważniejsze liczby publikowane 27 sierpnia należy traktować jako tymczasowe. Służby nadal przeszukują kilometry dolin, a listy osób bez kontaktu są weryfikowane przez lokalne władze, ambasady, biura podróży i rodziny.
Część osób może zostać odnaleziona po przywróceniu łączności. Jednocześnie ratownicy spodziewają się, że w trakcie przeszukiwania terenów zasypanych błotem i rumowiskiem odnajdywane będą kolejne ofiary.
RadioPolskaNL będzie aktualizować informacje, gdy pojawią się potwierdzone dane dotyczące bilansu katastrofy oraz sytuacji obywateli Holandii i Polski.
FAQ – powódź w Nepalu
Ile osób zginęło w powodzi w Nepalu?
Według danych nepalskiej policji publikowanych 27 sierpnia przez Reuters i „The Kathmandu Post” odnaleziono co najmniej 270 ofiar. Associated Press podała później wyższą liczbę – 353. Bilans jest nadal ustalany i może się zmieniać wraz z postępem akcji poszukiwawczej.
Ile osób jest zaginionych?
W Nepalu 826 osób pozostaje bez kontaktu, natomiast po tybetańskiej stronie granicy zgłoszono około 558 osób. Oznacza to około 1400 osób w całym obszarze dotkniętym katastrofą. Wśród nich są setki zagranicznych turystów.
Czy wśród zaginionych są Holendrzy?
Taką możliwość potwierdza holenderskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Resort poinformował 27 sierpnia, że bierze pod uwagę kilka przypadków zaginionych obywateli Holandii. W części wcześniejszych zgłoszeń kontakt z podróżnymi udało się już przywrócić, dlatego sytuacja pozostaje dynamiczna.
Źródła
- Reuters – bieżące informacje o katastrofie, przyczynach powodzi, osobach zaginionych i międzynarodowej pomocy
- The Kathmandu Post – dane nepalskiej policji oraz National Disaster Risk Reduction and Management Authority
- NOS – informacje dotyczące obywateli Holandii i stanowiska holenderskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych
- NederlandWereldwijd – oficjalne zalecenia Ministerstwa Spraw Zagranicznych Holandii dla podróżujących do Nepalu
- World Health Organization Nepal – informacje o pomocy medycznej dla terenów dotkniętych katastrofą
- Radio Nepal – komunikaty dotyczące działań ratunkowych i decyzji nepalskiego rządu
