Gwałtowne burze przeszły przez kilka regionów Niemiec, pozostawiając po sobie zniszczone dachy, powalone drzewa, uszkodzone samochody i przerwy w dostawie energii elektrycznej. W miejscowości Waldorf zginęła 58-letnia kobieta, a w Fürstenwalde i rejonie Wetzlar niemieccy meteorolodzy potwierdzili wystąpienie tornad.
Najtragiczniejszy wypadek wydarzył się w Waldorf w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat. Dwie kobiety w wieku 58 i 47 lat spacerowały, kiedy nad okolicę nadciągnęła burza. Próbowały schronić się pod zadaszoną konstrukcją wypoczynkową. Silny wiatr wyrwał jednak drzewo, które przewróciło się na miejsce, w którym przebywały.
Starsza z kobiet zmarła na miejscu. Jej 47-letnia towarzyszka została poważnie ranna i przewieziona do szpitala. Wypadek pokazuje, że podczas gwałtownej burzy zagrożeniem są nie tylko wyładowania atmosferyczne, lecz także powalane drzewa, spadające konary i elementy budynków.
Tornado przeszło przez Fürstenwalde
Jednym z najmocniej dotkniętych miejsc było Fürstenwalde w Brandenburgii, położone około 78 kilometrów na południowy wschód od Berlina. Niemiecka Służba Meteorologiczna, Deutscher Wetterdienst, potwierdziła, że późnym popołudniem nad miastem pojawiło się tornado.
Żywioł zrywał fragmenty dachów, łamał drzewa i uszkadzał zaparkowane samochody. W jednym z budynków pień powalonego drzewa przebił dach i znalazł się w kuchni. Wstępnie siłę tornada oceniono na poziomie IF1 w międzynarodowej skali Fujity. Taka klasyfikacja może odpowiadać prędkości wiatru wynoszącej około 150 kilometrów na godzinę, jednak ostateczna ocena wymaga analizy śladów zniszczeń.
W pierwszych doniesieniach pojawiały się rozbieżne informacje dotyczące liczby osób poszkodowanych bezpośrednio w Fürstenwalde. Służby kontynuowały sprawdzanie budynków oraz usuwanie powalonych drzew. Potwierdzone są natomiast poważne szkody materialne w mieście i jego okolicy.
Około 60 domów uszkodzonych w Wetzlar
Drugie potwierdzone tornado pojawiło się w rejonie Wetzlar i Gießen w Hesji. Według miejscowej straży pożarnej w samym Wetzlar uszkodzonych zostało około 60 domów. W niektórych przypadkach wiatr zerwał znaczne fragmenty dachów, a ich elementy odnajdywano nawet około 100 metrów od budynków.
Poważne szkody odnotowano również w pobliskim Solms. Uszkodzone zostały konstrukcje dachowe, a część domów po przejściu burzy nie nadawała się do bezpiecznego użytkowania. Strażacy zabezpieczali budynki i sprawdzali, czy pod gruzami lub powalonymi drzewami nie znajdują się ludzie.
W Höhr-Grenzhausen w zachodniej części Niemiec wiatr wyrwał fragmenty ścian i elewacji co najmniej dwóch domów. Latające części budynków powodowały kolejne zniszczenia, a w okolicy doszło do rozległej awarii zasilania. Na autostradzie A61 silny podmuch przewrócił ciężarówkę.
Ewakuowano część festynu z udziałem 3500 osób
Służby ratunkowe odbierały liczne zgłoszenia związane z pogodą również w Turyngii, Bawarii i innych częściach Hesji. Dotyczyły one przede wszystkim powalonych drzew, zerwanych dachów, zablokowanych dróg oraz uszkodzonych linii energetycznych.
W bawarskim Kronach organizatorzy częściowo ewakuowali festyn, w którym uczestniczyło około 3500 osób. Goście musieli opuścić teren znajdujący się pod gołym niebem, ale mogli schronić się w zamkniętych halach. Szybka decyzja organizatorów pozwoliła ograniczyć ryzyko, jakie stwarzały porywisty wiatr i latające przedmioty.
Tornado czy gwałtowny podmuch wiatru?
Nie wszystkie szkody powstałe podczas gwałtownej burzy są skutkiem tornada. Podobne zniszczenia może spowodować tak zwany downburst, czyli bardzo silny prąd zstępujący. W takim przypadku chłodne powietrze gwałtownie opada z chmury burzowej, uderza w powierzchnię ziemi i rozchodzi się na boki.
W tornadzie powietrze obraca się natomiast wokół osi i tworzy wir mający kontakt zarówno z chmurą burzową, jak i powierzchnią ziemi. Meteorolodzy rozróżniają te zjawiska na podstawie nagrań, danych radarowych, relacji świadków oraz układu powalonych drzew i uszkodzonych budynków.
W przypadku Fürstenwalde i rejonu Wetzlar niemiecka służba meteorologiczna potwierdziła tornada. Doniesienia o podobnym zjawisku w Turyngii nadal wymagały dokładnej analizy. Przy braku wyraźnego nagrania lub charakterystycznego układu szkód eksperci nie przesądzają, czy doszło do tornada, czy do niszczycielskiego prądu zstępującego.
Dlaczego schronienie pod drzewem jest niebezpieczne?
Tragiczny wypadek w Waldorf przypomina o zasadach bezpieczeństwa podczas gwałtownej pogody. Drzewo może zostać złamane przez wiatr albo wyrwane z korzeniami, szczególnie gdy ziemia jest już nasiąknięta wodą. Niebezpieczne są także konary, które mogą odłamać się bez przewrócenia całego drzewa.
Niemiecki Federalny Urząd Ochrony Ludności i Pomocy w Sytuacjach Katastrof zaleca, aby podczas burzy wejść do solidnego budynku, zamknąć okna i drzwi oraz odsunąć się od przeszkleń. Nie należy szukać schronienia pod drzewami, w namiotach, przy lekkich konstrukcjach ani w pobliżu przedmiotów, które wiatr może unieść.
- Wejdź do trwałego budynku i trzymaj się z dala od okien.
- Nie chowaj się pod drzewem, wiatą, namiotem ani przystankiem o lekkiej konstrukcji.
- Jeżeli jest to możliwe, przejdź do pomieszczenia na niższej kondygnacji.
- Nie przebywaj bezpośrednio pod dachem ani w pomieszczeniu zagrożonym uderzeniem przewracającego się drzewa.
- Zabezpiecz meble ogrodowe, donice i inne przedmioty, które mogą zostać porwane przez wiatr.
- Nie parkuj samochodu pod drzewami, przy rusztowaniach ani bezpośrednio obok uszkodzonych budynków.
- Śledź oficjalne ostrzeżenia pogodowe i komunikaty lokalnych służb.
Po przejściu burzy również należy zachować ostrożność. Nadłamane konary mogą spaść z opóźnieniem, a zerwane przewody energetyczne nadal mogą znajdować się pod napięciem. Do uszkodzonych budynków nie powinno się wchodzić przed ich sprawdzeniem przez odpowiednie służby.
Ekstremalna pogoda w różnych częściach Europy
W tym samym czasie, gdy Niemcy usuwały skutki gwałtownych burz, państwa bałkańskie nadal walczyły z pożarami lasów i terenów naturalnych. Wysokie temperatury, susza i silny wiatr utrudniały działania strażaków między innymi w Serbii, Chorwacji oraz Bośni i Hercegowinie.
W Serbii do walki z pożarem w rezerwacie Deliblatska Peščara skierowano ciężki samolot gaśniczy. Chorwaccy strażacy próbowali natomiast zatrzymać ogień zbliżający się do okolic Dubrownika. Sytuacja pokazuje duży kontrast pogodowy w Europie: część regionów zmaga się z niszczycielskimi burzami, podczas gdy inne walczą z długotrwałą suszą i pożarami.
Czy w Niemczech nadal obowiązują ostrzeżenia?
Sytuacja pogodowa może zmieniać się szybko, dlatego osoby przebywające w Niemczech powinny sprawdzać komunikaty dla swojej miejscowości. Oficjalne ostrzeżenia publikuje Deutscher Wetterdienst. Dostępna jest również aplikacja WarnWetter oraz federalna aplikacja ostrzegawcza NINA.
Kolor i poziom ostrzeżenia zależą od spodziewanej intensywności zjawiska. Sam brak informacji o tornadzie nie oznacza, że zwykła burza nie będzie niebezpieczna. Silne porywy wiatru, grad, intensywny deszcz i wyładowania atmosferyczne mogą powodować poważne szkody także bez powstania wiru.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w Niemczech pojawiły się tornada?
Niemiecka Służba Meteorologiczna potwierdziła tornada w Fürstenwalde w Brandenburgii oraz w rejonie Wetzlar i Gießen w Hesji. Doniesienia z innych regionów były jeszcze analizowane.
Czy ofiara śmiertelna zginęła w wyniku tornada?
Nie. 58-letnia kobieta zginęła w Waldorf podczas gwałtownej burzy, kiedy wyrwane z korzeniami drzewo spadło na zadaszone miejsce, pod którym próbowała się schronić. Śmierć była skutkiem silnego wiatru towarzyszącego burzy, a nie potwierdzonego tornada.
Gdzie najbezpieczniej schronić się podczas tornada lub silnej burzy?
Najbezpieczniejszym miejscem jest solidny budynek, najlepiej pomieszczenie na niższej kondygnacji, położone z dala od okien. Należy unikać drzew, lekkich wiat, namiotów, samochodów stojących pod drzewami oraz pomieszczeń bezpośrednio pod dachem.
