Czwartek 3 września przyniósł w holenderskich mediach wyjątkowo szeroki zestaw tematów. Dużo uwagi poświęcono przyszłości kontrowersyjnej stacji Ongehoord Nederland, pojawiły się kolejne szczegóły budżetu przygotowywanego na Prinsjesdag, a tysiące Holendrów znalazły się wśród ofiar dużego wycieku danych z brytyjskich lotnisk.
Jednocześnie w Holandii rozpoczęła się dyskusja o tym, czy fryzjerzy mogą pomagać w rozpoznawaniu przemocy domowej, a w Overasselt zapadła decyzja o zamknięciu na rok domu, wokół którego kilka dni wcześniej doszło do śmiertelnej strzelaniny. Zaglądamy dziś do pięciu różnych redakcji: NOS, RTL Nieuws, BNR Nieuwsradio, EenVandaag oraz Hart van Nederland.
📺 NOS: przyszłość Ongehoord Nederland może rozstrzygnąć się w ciągu kilku dni
Jednym z najważniejszych tematów dnia jest przyszłość Ongehoord Nederland. Commissariaat voor de Media poinformował minister edukacji, kultury i mediów, że istnieją podstawy umożliwiające cofnięcie stacji zezwolenia na działalność w holenderskim systemie mediów publicznych.
Bezpośrednim powodem kolejnego zaostrzenia sporu była internetowa audycja, w której pokazano fragment przemówienia Adolfa Hitlera, a ówczesny redaktor naczelny Joost Niemöller oraz prezenterka Raisa Blommestijn wyrażali zrozumienie dla części przedstawionych w nim tez. Według regulatora wydarzenie było kolejnym elementem dłuższego problemu z przestrzeganiem przez ON wymogów dotyczących jakości dziennikarskiej i funkcjonowania nadawcy publicznego.
Commissariaat wskazuje również na wcześniejsze sankcje nakładane na nadawcę. Zdaniem regulatora istnieją teraz formalne warunki, które pozwalają minister podjąć decyzję o cofnięciu licencji.
Wieczorem NOS podał, że decyzja może zapaść już w ciągu kilku dni. Minister Letschert zapowiedziała, że najpierw przekaże ją kierownictwu stacji, a następnie poinformuje opinię publiczną. Według źródeł NOS w Hadze scenariusz utraty przez ON miejsca w systemie publicznym jest obecnie bardzo realny.
To kolejny etap sprawy, o której pisaliśmy już w RadioPolskaNL pod koniec sierpnia, kiedy większość Tweede Kamer zaczęła domagać się działań wobec Ongehoord Nederland.
🔗 Źródło: NOS – Toezichthouder na Hitler-video: minister kan ON uit omroepbestel halen
💶 RTL Nieuws: 333 mln euro na nowe projekty innowacyjne
RTL Nieuws dotarł do dokumentów przygotowywanych na Prinsjesdag. Wynika z nich, że rząd chce ponownie uruchomić inwestycje w ramach Nationaal Groeifonds. W latach 2027–2031 na nową rundę projektów ma zostać przeznaczone 333 mln euro.
Fundusz powstał pierwotnie w 2020 roku i miał finansować przedsięwzięcia, które w dłuższej perspektywie zwiększą potencjał holenderskiej gospodarki. Wcześniej środki trafiały między innymi do projektów dotyczących technologii kwantowych, zielonego wodoru czy rozwoju 6G. Program budził jednak również kontrowersje, ponieważ część pieniędzy była w kolejnych latach przesuwana na inne cele.
To niejedyna duża pozycja dotycząca innowacji. Rząd planuje także przeznaczyć 500 mln euro w ciągu pięciu lat na Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie, czyli NADI. Agencja ma inwestować w technologie, których sukces nie jest jeszcze pewny, ale które mogą w przyszłości mieć duże znaczenie gospodarcze.
Zmienić ma się również tzw. innovatiebox, czyli rozwiązanie podatkowe dla firm rozwijających własne produkty i technologie. W uproszczonej wersji programu obecny limit 25 tys. euro ma wzrosnąć do 100 tys. euro. Według dokumentów koszt tej zmiany dla budżetu wyniesie około 20 mln euro rocznie.
Prinsjesdag coraz mocniej dominuje więc holenderską politykę gospodarczą. Wczoraj opisywaliśmy w RadioPolskaNL negocjacje dotyczące przyszłorocznego budżetu i trudności mniejszościowego gabinetu z uzyskaniem poparcia części opozycji.
🔐 BNR: tysiące Holendrów wśród ofiar wycieku danych z brytyjskich lotnisk
BNR Nieuwsradio zwraca uwagę na duży incydent związany z bezpieczeństwem danych pasażerów. Dane milionów osób korzystających z lotnisk należących do Manchester Airports Group dostały się w ręce niepowołanych osób, a część informacji pojawiła się następnie w dark webie.
Grupa zarządza lotniskami Manchester, London Stansted oraz East Midlands. Wcześniejsze informacje dotyczące incydentu wskazywały, że problem może dotyczyć danych około 8,7 mln klientów związanych między innymi z rezerwacjami parkingów, saloników i innych usług lotniskowych.
BNR przeanalizował opublikowane informacje i ustalił, że wśród poszkodowanych znajduje się co najmniej kilka tysięcy osób z Holandii. Wśród nich ma być również Marie-France van Heel, pochodząca z Holandii żona brytyjskiego premiera Andy’ego Burnhama. Sam Burnham także znalazł się wśród osób, których dane zostały ujawnione.
Incydent pokazuje, że wyciek z zagranicznej firmy może mieć bezpośrednie konsekwencje również dla mieszkańców Holandii. Szczególnie niebezpieczne mogą być późniejsze próby phishingu, ponieważ przestępcy posiadający dane związane z rzeczywistą podróżą lub rezerwacją są w stanie przygotować znacznie bardziej wiarygodne wiadomości.
🔗 Źródło: BNR Nieuwsradio – Duizenden Nederlanders slachtoffer datalek luchthavens VK
✂️ EenVandaag: czy fryzjer powinien rozpoznawać przemoc domową?
Zupełnie inny temat podjęło dziś EenVandaag. Holenderskie władze chcą wykorzystać szczególną relację pomiędzy fryzjerami a klientami, aby łatwiej rozpoznawać przypadki przemocy domowej. Przygotowano zestaw materiałów nazwany De Luisterstoel, który ma pomagać fryzjerom zauważać sygnały ostrzegawcze i odpowiednio reagować.
Pomysł nie jest przypadkowy. Badanie Radboud Universiteit wykazało, że około jedna trzecia fryzjerów miała w ciągu ostatnich 12 miesięcy konkretne podejrzenia, że przynajmniej jeden z klientów może być ofiarą przemocy ze strony partnera.
W większości takich rozmów pojawiało się wykorzystywanie emocjonalne, w tym groźby lub stalking. W niemal połowie przypadków wspominano również o przemocy fizycznej. Przygotowane materiały zawierają między innymi przykładowe zdania, wskazówki dotyczące rozpoznawania sygnałów oraz kod QR prowadzący do profesjonalnej pomocy.
Część przedstawicieli branży podchodzi jednak do projektu bardzo ostrożnie. Fryzjerzy zwracają uwagę, że nie są psychologami ani profesjonalnymi pracownikami pomocy społecznej. Pojawiają się również pytania o odpowiedzialność, odpowiednie szkolenia oraz bezpieczeństwo pracowników salonów, szczególnie jeżeli zarówno ofiara, jak i potencjalny sprawca są ich klientami.
Organizacja branżowa ANKO testuje obecnie rozwiązanie w dwóch pilotażach. Ich rezultaty mają być znane w grudniu.
🔗 Źródło: EenVandaag – Kappers huiselijk geweld laten herkennen?
🚔 Hart van Nederland: dom w Overasselt zamknięty na rok
Powracamy również do sprawy Overasselt, która od początku tygodnia jest jednym z najgłośniejszych tematów kryminalnych w Holandii. Burmistrz gminy Heumen Joerie Minses zdecydował, że dom przy Ewijkseweg, w pobliżu którego doszło do śmiertelnej strzelaniny, zostanie zamknięty na rok.
Mieszkaniec nieruchomości otrzymał dodatkowo dwutygodniowy zakaz przebywania na terenie objętym decyzją. Gmina zapowiedziała również instalację kamer, kiedy policja zakończy działania na miejscu.
Nie jest to pierwsza interwencja władz dotycząca tego adresu. Budynek był już zamykany w poprzednich latach. W 2020 roku decyzję podjęto po pożarze, podczas którego odkryto laboratorium narkotykowe. Kolejne czasowe zamknięcia miały miejsce w 2024 i 2025 roku.
Obecna sprawa rozpoczęła się w nocy z poniedziałku na wtorek. W wyniku strzelaniny zginął 51-letni ochroniarz Berry Leenders, a dwóch policjantów zostało rannych. Po ogromnej operacji policyjnej liczba zatrzymanych wzrosła do 35 osób.
Pierwsze godziny po strzelaninie i wielką akcję policyjną opisywaliśmy w RadioPolskaNL 1 września. Dzisiejsza decyzja pokazuje, że konsekwencje wydarzeń w Overasselt będą trwały znacznie dłużej niż sama operacja służb.
🔗 Źródło: Hart van Nederland – Huis Overasselt moet een jaar dicht
📰 Czym żyły dziś holenderskie media?
Dzisiejszy wieczorny przegląd pokazuje pięć bardzo różnych stron holenderskiej debaty publicznej. NOS śledzi spór, który może zakończyć się bezprecedensową decyzją dotyczącą nadawcy publicznego. RTL Nieuws zagląda natomiast do przygotowywanego budżetu i pokazuje, że innowacje oraz rozwój nowych technologii mają otrzymać setki milionów euro dodatkowego finansowania.
BNR przypomina o rosnącym znaczeniu bezpieczeństwa danych, EenVandaag pokazuje trudną granicę pomiędzy społeczną odpowiedzialnością a rolą zawodową pracowników, a Hart van Nederland śledzi kolejne konsekwencje gwałtownych wydarzeń w Overasselt.
W najbliższych dniach szczególnie warto obserwować dwie sprawy: decyzję dotyczącą przyszłości Ongehoord Nederland oraz kolejne przecieki z dokumentów przygotowywanych na Prinsjesdag. W obu przypadkach dzisiejsze informacje mogą być dopiero początkiem kolejnych istotnych wydarzeń.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Ongehoord Nederland zostało już usunięte z holenderskich mediów publicznych?
Nie. Commissariaat voor de Media uznał, że istnieją podstawy umożliwiające minister cofnięcie stacji zezwolenia, ale ostateczna decyzja należy do minister odpowiedzialnej za media. NOS informuje, że może ona zostać ogłoszona w najbliższych dniach.
Co rząd planuje ogłosić na Prinsjesdag w sprawie innowacji?
Z dokumentów RTL Nieuws wynika, że na nową rundę Nationaal Groeifonds w latach 2027–2031 ma przypaść 333 mln euro. Kolejne 500 mln euro w ciągu pięciu lat ma trafić do nowej agencji NADI wspierającej przełomowe technologie.
Ile osób zatrzymano po strzelaninie w Overasselt?
Według informacji podawanych 3 września po wielkiej operacji policyjnej zatrzymanych zostało 35 osób. Dom przy Ewijkseweg związany ze sprawą ma zostać zamknięty na rok.
