Szwecja może mieć nowy rząd po niedzielnych wyborach parlamentarnych. Według wstępnych wyników opozycyjny blok centrolewicowy kierowany przez byłą premier Magdalenę Andersson zdobywa niewielką przewagę nad obozem obecnego premiera Ulfa Kristerssona. Różnica jest jednak tak mała, że partie wstrzymują się jeszcze z ogłaszaniem zwycięstwa.
Po przeliczeniu zdecydowanej większości głosów blok centrolewicowy ma uzyskać 176 mandatów w 349-osobowym Riksdagu. Partie wspierające obecny rząd mogą liczyć na 173 miejsca. Między oboma obozami pozostaje więc różnica zaledwie trzech mandatów.
Wynik wyborów w Szwecji nadal nie jest ostateczny
Choć przewaga opozycji jest niewielka, na ten moment to właśnie Magdalena Andersson znajduje się bliżej możliwości utworzenia nowego gabinetu.
Reuters informuje jednak, że do przeliczenia pozostają jeszcze głosy z części okręgów oraz głosy oddane za granicą. Ostateczny wynik ma być znany w środę. W poniedziałek rano oba główne bloki dzieliło zaledwie około 0,45 punktu procentowego.
Do ostrożności skłania również doświadczenie z poprzednich wyborów. W 2022 roku pierwsze prognozy również wskazywały na przewagę centrolewicy, jednak po zakończeniu liczenia zwyciężył blok Ulfa Kristerssona.
Magdalena Andersson może wrócić na stanowisko premiera
Jeżeli obecny wynik się utrzyma, największe szanse na objęcie stanowiska premiera będzie miała Magdalena Andersson, liderka Socjaldemokratów. Andersson kierowała już szwedzkim rządem od listopada 2021 roku do października 2022 roku.
Po ogłoszeniu wstępnych rezultatów powiedziała swoim zwolennikom, że jeśli wynik zostanie potwierdzony, Szwecja otrzyma nowy rząd. Nie oznacza to jednak, że jego utworzenie będzie łatwe.
Najtrudniejsze mogą być rozmowy koalicyjne
Potencjalny blok Andersson tworzą ugrupowania, które w kilku ważnych sprawach mają bardzo odmienne stanowiska. Problemem może być przede wszystkim relacja między Partią Centrum a Partią Lewicy.
Partia Centrum nie chce wchodzić do rządu wspólnie z Lewicą. Z kolei przedstawiciele Partii Lewicy przekonują, że bez ich udziału stworzenie stabilnej większości będzie trudne.
Różnice dotyczą również podatków, wydatków publicznych oraz części polityki społecznej. Oznacza to, że nawet po potwierdzeniu zwycięstwa centrolewicy negocjacje nad nowym gabinetem mogą potrwać.
Szwedzcy Demokraci tracą mandaty
Jednym z istotnych rezultatów wyborów jest słabszy wynik prawicowych Szwedzkich Demokratów. Według wstępnych prognoz ugrupowanie może stracić około 11 mandatów.
Partia liczyła na to, że po zwycięstwie prawicowego bloku po raz pierwszy otrzyma miejsca bezpośrednio w rządzie. Dotychczas wspierała gabinet Kristerssona z parlamentu, mając znaczący wpływ między innymi na politykę migracyjną i bezpieczeństwa.
Polityka migracyjna raczej nie wróci do dawnych zasad
Zmiana rządu nie musi oznaczać powrotu do znacznie bardziej liberalnej polityki migracyjnej, z której Szwecja była znana jeszcze kilka lat temu.
Magdalena Andersson zapowiadała w kampanii utrzymanie stosunkowo twardego podejścia do migracji. W ostatnich latach Szwecja znacząco ograniczyła liczbę przyjmowanych osób ubiegających się o azyl i zaostrzyła część przepisów dotyczących pobytu oraz integracji.
To pokazuje, że spór wyborczy dotyczył nie tylko migracji, lecz również kosztów życia, usług publicznych, bezpieczeństwa i podatków.
Kierunek polityki zagranicznej raczej się nie zmieni
Ewentualny powrót Andersson na stanowisko premiera nie powinien natomiast oznaczać zasadniczej zmiany szwedzkiej polityki zagranicznej.
Zarówno główne partie centrolewicy, jak i obecnego obozu rządowego popierają członkostwo Szwecji w NATO oraz dalsze wsparcie dla Ukrainy.
Wybory mogą więc przede wszystkim wpłynąć na politykę wewnętrzną kraju – wydatki socjalne, system podatkowy, walkę z przestępczością i sposób prowadzenia polityki migracyjnej.
Ostateczne wyniki w środę
Na ostateczne rozstrzygnięcie trzeba jeszcze poczekać. Szwedzka ordynacja przewiduje podział 349 mandatów w Riksdagu, a do parlamentu w skali kraju trafiają zasadniczo ugrupowania, które przekroczą próg 4 procent głosów.
Jeżeli obecna przewaga centrolewicy utrzyma się po doliczeniu pozostałych głosów, rozpocznie się kolejny etap – negocjacje nad utworzeniem większości parlamentarnej i nowego rządu.
RadioPolskaNL będzie aktualizować informacje po ogłoszeniu ostatecznego wyniku. Najnowsze wiadomości międzynarodowe publikujemy również w dziale Wiadomości ze świata.
