Ceny gazu w Europie wzrosły do najwyższego poziomu od około 3,5 roku. Na rynku rosną obawy o dostawy LNG z rejonu Zatoki Perskiej, a europejskie magazyny są zapełnione znacznie słabiej niż o tej porze przed rokiem. Szczególną uwagę zwraca sytuacja w Holandii, gdzie według najnowszych danych Gas Infrastructure Europe magazyny gazu były pod koniec sierpnia zapełnione w niespełna połowie. Jednocześnie droższa energia ponownie podbija inflację w strefie euro.
Europejski rynek energii rozpoczyna wrzesień pod wyraźną presją. Benchmarkowe kontrakty na gaz w holenderskim hubie TTF, który jest najważniejszym punktem odniesienia dla cen gazu w Europie, wzrosły do poziomów niewidzianych od początku 2023 roku.
Reuters informuje, że europejskie ceny gazu osiągnęły najwyższy poziom od około 3,5 roku. W handlu 1 września kontrakty znajdowały się w okolicach 70 euro za megawatogodzinę, a podczas części sesji przekraczały 71 euro/MWh.
Nie oznacza to jeszcze powrotu do ekstremalnych cen z kryzysu energetycznego w 2022 roku. Rynek wysyła jednak wyraźny sygnał ostrzegawczy przed nadchodzącym sezonem grzewczym.
Dlaczego ceny gazu w Europie tak mocno rosną?
Na wzrost cen nakłada się kilka czynników. Najważniejszym jest ponowne zwiększenie ryzyka dotyczącego dostaw skroplonego gazu ziemnego – LNG – z Zatoki Perskiej.
Katar jest jednym z największych producentów i eksporterów LNG na świecie. Problemy z jego eksportem mają znaczenie nie tylko dla odbiorców kupujących gaz bezpośrednio z tego państwa. Jeżeli na światowy rynek trafia mniej katarskiego LNG, Europa musi mocniej konkurować o dostępne ładunki między innymi z państwami azjatyckimi.
Pod koniec sierpnia QatarEnergy przedłużył zawieszenie części dostaw do włoskiego Edison aż do początku listopada. W ramach tej umowy anulowano kolejne ładunki LNG, a europejscy odbiorcy muszą zastępować brakujące dostawy gazem z innych kierunków.
Sytuację dodatkowo komplikuje napięcie wokół Cieśniny Ormuz, przez którą transportowana jest znaczna część światowego handlu ropą i LNG. Już na początku sierpnia opisywaliśmy w RadioPolskaNL rozmowy Iranu i Omanu dotyczące zasad żeglugi przez Cieśninę Ormuz. Pomimo prób ustabilizowania ruchu morskiego sytuacja w regionie pozostaje daleka od normalności.
Europejskie magazyny gazu są zapełnione tylko w około 65 procentach
Drugim problemem jest ilość gazu zgromadzonego przed zimą.
Według danych Gas Infrastructure Europe, na dzień 31 sierpnia 2026 roku magazyny gazu w Unii Europejskiej były zapełnione w 65,44 procent. Znajdowało się w nich około 740 TWh gazu.
Dla porównania, dane oparte na statystykach GIE pokazują, że w analogicznym okresie ubiegłego roku poziom zapełnienia wynosił około 78 procent. Europa zaczyna więc wrzesień z wyraźnie mniejszą rezerwą niż rok wcześniej.
Nie oznacza to automatycznie, że zimą zabraknie gazu. Unia Europejska dysponuje rozbudowaną siecią terminali LNG, gazociągów i magazynów, a dostawy pochodzą z wielu kierunków. Niższy poziom rezerw powoduje jednak, że rynek staje się bardziej podatny na zakłócenia oraz nagłe wzrosty cen.
Holenderskie magazyny zapełnione w mniej niż połowie
Dla mieszkańców Holandii szczególnie interesujące są dane dotyczące lokalnych magazynów.
Gas Infrastructure Europe podaje, że 31 sierpnia holenderskie magazyny gazu były zapełnione w około 47,27 procent. Zgromadzono w nich około 68 TWh gazu.
Poziom ten jest znacznie niższy od średniej unijnej wynoszącej ponad 65 procent.
Różnice pomiędzy poszczególnymi państwami są jednak bardzo duże. Dla przykładu Niemcy miały w tym samym czasie magazyny zapełnione w około 53 procentach, podczas gdy Polska przekraczała 93 procent, a Włochy 83 procent.
Samo porównanie procentów nie mówi jeszcze wszystkiego o bezpieczeństwie energetycznym kraju. Państwa różnią się wielkością magazynów, zużyciem gazu, możliwościami importu LNG oraz dostępem do gazociągów. Holandia posiada między innymi bardzo dobrze rozwiniętą infrastrukturę gazową i połączenia z innymi państwami europejskimi.
Niski poziom zapełnienia jest jednak jednym z powodów, dla których uczestnicy rynku uważnie obserwują sytuację przed rozpoczęciem sezonu grzewczego.
Unia Europejska nadal chce osiągnąć około 90 procent przed zimą
Po kryzysie energetycznym z 2022 roku Unia Europejska wprowadziła obowiązek utrzymywania odpowiednich zapasów gazu przed zimą.
Obecne przepisy zachowują docelowy poziom 90 procent zapełnienia magazynów, ale dają państwom większą elastyczność. Cel może zostać osiągnięty w okresie od 1 października do 1 grudnia, a w trudnych warunkach rynkowych możliwe są dodatkowe odstępstwa.
Europa ma więc jeszcze czas na dalsze napełnianie magazynów. Problem polega na tym, że kupowanie dużych ilości gazu w momencie wysokich cen samo w sobie zwiększa koszty przygotowania do zimy.
Dodatkowym utrudnieniem jest obecna struktura cen. Gaz z dostawą w najbliższym terminie jest drogi w stosunku do części kontraktów na późniejsze miesiące. Taka sytuacja zmniejsza ekonomiczną zachętę do kupowania gazu teraz tylko po to, aby przechowywać go na zimę.
Droższy gaz już wpływa na inflację
Konsekwencje wzrostu cen energii są już widoczne poza samym rynkiem gazu.
Eurostat podał 1 września, że według wstępnych danych inflacja w strefie euro wzrosła w sierpniu do 3,3 procent, podczas gdy w lipcu wynosiła 2,9 procent.
Największą dynamikę spośród głównych kategorii zanotowała energia. Jej ceny były w sierpniu o 14,3 procent wyższe niż rok wcześniej. Jeszcze w lipcu roczny wzrost wynosił 10,3 procent.
Jednocześnie inflacja bazowa, czyli wskaźnik pomijający między innymi energię i żywność, lekko spadła. To istotna różnica: na obecnym etapie duża część wzrostu ogólnego wskaźnika inflacji wynika właśnie z szoku energetycznego, a nie z gwałtownego przyspieszenia cen wszystkich produktów i usług.
EBC może ponownie podnieść stopy procentowe
Wyższa inflacja zwiększa presję na Europejski Bank Centralny. Celem EBC jest utrzymywanie inflacji w średnim okresie na poziomie około 2 procent.
Rynek coraz mocniej zakłada, że na posiedzeniu zaplanowanym na 10 września bank podniesie stopę depozytową o 0,25 punktu procentowego – z 2,25 do 2,50 procent.
Nie jest to jednak jeszcze decyzja. EBC ocenia nie tylko aktualny poziom inflacji, lecz także prognozy, dynamikę wynagrodzeń, kondycję gospodarki oraz to, czy wyższe ceny energii zaczynają przenosić się na pozostałe towary i usługi.
Dla gospodarstw domowych znaczenie stóp procentowych wykracza poza abstrakcyjne decyzje banku centralnego. Wyższe stopy mogą wpływać między innymi na oprocentowanie nowych kredytów hipotecznych, koszt finansowania przedsiębiorstw i sytuację całej gospodarki.
Czy wzrost cen hurtowych oznacza od razu wyższy rachunek za gaz w Holandii?
Nie zawsze. Cena gazu na rynku TTF nie jest tym samym co kwota, którą gospodarstwo domowe widzi na fakturze od dostawcy energii.
Wpływ wzrostu cen hurtowych zależy przede wszystkim od rodzaju posiadanej umowy.
- Przy stałej umowie cena energii jest zwykle ustalona na określony czas, więc krótkotrwałe ruchy TTF nie muszą natychmiast zmienić rachunku.
- Przy zmiennej umowie dostawca okresowo aktualizuje stawki i wzrost kosztów hurtowych może z czasem zostać przeniesiony na klienta.
- Przy dynamicznej umowie zmiany cen rynkowych mogą być widoczne znacznie szybciej.
Do ceny samego gazu dochodzą również podatki, opłaty sieciowe oraz marża sprzedawcy. Dlatego wzrost kontraktu TTF o określony procent nie oznacza automatycznie takiego samego procentowego wzrostu całego rachunku gospodarstwa domowego.
Najemcy powinni sprawdzić, jak rozliczane są media
Inaczej może wyglądać sytuacja osoby wynajmującej mieszkanie, szczególnie gdy nie ma własnej umowy z dostawcą energii.
W części mieszkań gaz, prąd lub ogrzewanie są rozliczane przez właściciela w formie miesięcznej zaliczki. W takim przypadku wyższe rzeczywiste koszty energii mogą później pojawić się w rocznym rozliczeniu.
W naszym poradniku Servicekosten w Holandii – jakie opłaty może pobierać właściciel wyjaśniamy, jak powinny być rozliczane między innymi gaz, prąd i woda, kiedy właściciel powinien przedstawić jaarafrekening oraz jak sprawdzić, skąd wzięła się ewentualna dopłata.
Warto również ustalić, kto zgodnie z kontraktem odpowiada za zawarcie umowy energetycznej. Jest to jeden z elementów, które należy sprawdzić przy podpisywaniu umowy najmu w Holandii.
Czy Europie grozi brak gazu zimą?
Na podstawie obecnych danych nie można stwierdzić, że Europie tej zimy zabraknie gazu. Byłoby to zbyt daleko idące uproszczenie.
Europejski system dostaw jest dziś znacznie bardziej zdywersyfikowany niż przed kryzysem energetycznym. Istotną rolę odgrywają dostawy gazociągowe z Norwegii, LNG ze Stanów Zjednoczonych i innych państw oraz duża europejska infrastruktura umożliwiająca przesyłanie gazu pomiędzy krajami.
Największym ryzykiem jest obecnie raczej połączenie kilku niekorzystnych czynników: niższych zapasów, ograniczonej podaży LNG, dalszej eskalacji na Bliskim Wschodzie i ewentualnej bardzo zimnej pogody.
Jeżeli kilka takich czynników wystąpi jednocześnie, europejscy odbiorcy będą musieli mocniej konkurować o dostępne dostawy. W pierwszej kolejności może to prowadzić do kolejnych wzrostów cen.
Najbliższe tygodnie będą kluczowe
Wrzesień i październik będą szczególnie ważne dla europejskiego rynku gazu. To ostatnia część okresu, w którym państwa mogą znacząco zwiększać zapasy przed nadejściem chłodniejszych miesięcy.
Rynek będzie obserwował przede wszystkim tempo napełniania magazynów, sytuację wokół Cieśniny Ormuz, możliwości eksportowe Kataru, dostawy LNG z innych kierunków oraz prognozy pogody na początek zimy.
Jeżeli dostawy się ustabilizują, a magazyny będą szybko uzupełniane, obecna presja cenowa może osłabnąć. Dalsze problemy z LNG lub kolejne zakłócenia transportu mogą jednak utrzymywać gaz na wysokich poziomach.
Dla mieszkańców Holandii oznacza to, że warto obserwować nie tylko dzisiejszą cenę gazu, ale również warunki własnej umowy energetycznej. To właśnie rodzaj kontraktu będzie w dużej mierze decydował o tym, jak szybko zmiany na rynku hurtowym pojawią się na domowym rachunku.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje obecnie gaz w Europie?
Na początku września 2026 roku benchmarkowe ceny gazu w holenderskim hubie TTF znajdowały się w okolicach 70 euro za MWh i osiągnęły najwyższe poziomy od około 3,5 roku. Jest to cena hurtowa, a nie końcowa cena gazu na rachunku gospodarstwa domowego.
Czy tej zimy w Europie może zabraknąć gazu?
Obecnie nie ma podstaw, aby twierdzić, że gazu na pewno zabraknie. Magazyny są jednak zapełnione słabiej niż przed rokiem, a rynek zmaga się z ryzykiem ograniczonych dostaw LNG. Sytuacja będzie zależała między innymi od dalszego napełniania magazynów, dostaw z zagranicy i temperatur podczas zimy.
Czy ceny gazu w Holandii wzrosną dla gospodarstw domowych?
Wzrost cen hurtowych zwiększa ryzyko wyższych stawek dla gospodarstw domowych, ale efekt zależy od rodzaju umowy. Osoba mająca kontrakt ze stałą ceną może przez pewien czas nie odczuć zmian, natomiast przy kontraktach zmiennych i dynamicznych wpływ rynku hurtowego może pojawić się szybciej.
Źródła
- Reuters – europejskie ceny gazu i sytuacja na rynku 1 września 2026
- Gas Infrastructure Europe – poziom zapełnienia magazynów gazu w UE i Holandii
- Eurostat – inflacja w strefie euro w sierpniu 2026
- Reuters – ograniczenia dostaw LNG z Kataru
- Rada Unii Europejskiej – zasady dotyczące magazynowania gazu przed zimą
