Holenderski rząd wskazał pięć nowych dużych lokalizacji mieszkaniowych, w których w najbliższych latach ma zostać przyspieszona budowa około 30 tys. mieszkań. Projekty mają powstać w Deventer, Haarlemie, Leeuwarden, Maastricht i Weert. Według rządu nowe osiedla mają zapewnić miejsce do życia dla ponad 60 tys. osób poszukujących mieszkania.
Decyzję ogłosiła we wtorek 1 września minister mieszkalnictwa i planowania przestrzennego Elanor Boekholt-O’Sullivan. Pięć obszarów otrzyma status nationaal grootschalige woningbouwlocatie, czyli krajowej lokalizacji wielkoskalowego budownictwa mieszkaniowego. Oznacza to większe zaangażowanie administracji centralnej w przygotowanie inwestycji i usuwanie przeszkód, które mogą opóźniać rozpoczęcie budowy.
Dla osób, które już teraz próbują znaleźć lokal, sytuacja pozostaje trudna. W naszym kompletnym poradniku wyjaśniamy krok po kroku, jak wygląda wynajem mieszkania w Holandii, jakie dokumenty przygotować, czym różnią się segmenty rynku i na co uważać przed podpisaniem umowy.
Gdzie powstanie 30 tys. nowych mieszkań?
Rząd nie wskazał jedynie pięciu miast, ale konkretne obszary, na których ma koncentrować się nowe budownictwo.
- Deventer – Centrum, Schil i Keizerslanden: około 5–6 tys. mieszkań,
- Haarlem – Schalkwijk: około 5–6 tys. mieszkań,
- Leeuwarden – Middelsee-Spoordok: około 6 tys. mieszkań,
- Maastricht – Spoorzone: około 8 tys. mieszkań,
- Weert – Spoorzone: około 5 tys. mieszkań.
Największy z pięciu projektów zaplanowano w Maastricht. W dwóch miastach – Maastricht i Weert – rozwój mieszkaniowy ma być skoncentrowany w rejonach kolejowych. Także projekt w Leeuwarden obejmuje teren związany ze strefą kolejową i rozwijającą się dzielnicą Middelsee.
Łącznie na pięciu obszarach ma powstać około 30 tys. mieszkań. Rząd szacuje, że stworzą one miejsce do życia dla ponad 60 tys. osób poszukujących własnego lokum.
Dlaczego rząd wybrał właśnie te miejsca?
Przy wyborze nowych lokalizacji analizowano nie tylko dostępność terenu. Holenderski rząd sprawdzał również, czy rozpoczęcia dużych projektów mieszkaniowych nie zablokują problemy, które w ostatnich latach regularnie opóźniały budownictwo.
Pod uwagę brano między innymi dostępność komunikacyjną, ograniczenia związane z emisją azotu, możliwości lokalnej sieci energetycznej oraz dostęp do wody pitnej. Według Ministerstwa Mieszkalnictwa i Planowania Przestrzennego w wybranych pięciu lokalizacjach kwestie te nie powinny stanowić na tyle dużych przeszkód, aby uniemożliwić rozwój inwestycji na dużą skalę.
Ma to duże znaczenie, ponieważ samo przeznaczenie terenu pod budownictwo nie gwarantuje jeszcze, że mieszkania rzeczywiście szybko powstaną. Projekty mogą być opóźniane między innymi przez procedury planistyczne, pozwolenia, niewystarczającą przepustowość sieci energetycznej, problemy infrastrukturalne czy przepisy środowiskowe.
Co daje status krajowej dużej lokalizacji mieszkaniowej?
Status nationaal grootschalige woningbouwlocatie oznacza, że przy realizacji projektu znacznie mocniej współpracują ze sobą gmina, region i administracja centralna.
Rząd zapowiada między innymi wsparcie samorządów w przyspieszaniu przygotowania inwestycji. Jednym ze wskazanych działań ma być sprawniejsze wydawanie pozwoleń, dzięki czemu rozpoczęcie rzeczywistych prac budowlanych może nastąpić wcześniej.
Nie chodzi jednak wyłącznie o postawienie budynków mieszkalnych. Przy tak dużych obszarach powstają całe nowe lub przebudowywane fragmenty miast. Oprócz mieszkań potrzebne są drogi, transport publiczny, szkoły, sklepy, tereny rekreacyjne oraz odpowiednia przestrzeń publiczna.
Rząd podkreśla dlatego, że celem ma być tworzenie nowych miejskich społeczności, a nie wyłącznie zwiększenie liczby dostępnych lokali.
To nie oznacza, że 30 tys. mieszkań powstanie od razu
Dzisiejsza decyzja jest ważnym krokiem, ale nie oznacza, że w najbliższych miesiącach na rynek trafi nagle 30 tys. nowych mieszkań. Poszczególne projekty znajdują się na różnych etapach przygotowania i będą realizowane stopniowo w kolejnych latach.
Status dużej krajowej lokalizacji ma przede wszystkim zwiększyć szanse na szybsze przejście od planów do realizacji. Nadal potrzebne będą szczegółowe plany zagospodarowania, uzgodnienia z samorządami, przygotowanie infrastruktury i wydawanie odpowiednich pozwoleń.
Dla osób szukających obecnie mieszkania w Holandii nie jest to więc rozwiązanie natychmiastowe. W dłuższej perspektywie zwiększenie podaży mieszkań może jednak ograniczać presję na rynku, szczególnie w regionach, w których znalezienie lokalu jest obecnie trudne.
Jeżeli szukasz mieszkania już teraz, przygotowaliśmy również praktyczny przewodnik gdzie szukać mieszkania w Holandii, obejmujący portale, woningcorporaties, rynek prywatny oraz dokumenty, które warto mieć przygotowane przed odpowiedzią na ofertę.
Holandia chce budować 100 tys. mieszkań rocznie
Nowe inwestycje są częścią znacznie większego programu walki z niedoborem mieszkań. Holenderski rząd utrzymuje cel budowy około 100 tys. nowych mieszkań rocznie.
Po dodaniu pięciu ogłoszonych 1 września obszarów w Holandii znajduje się obecnie 26 krajowych dużych lokalizacji mieszkaniowych. Według rządowego serwisu Volkshuisvesting Nederland na tych terenach do 2035 roku planowana jest budowa łącznie około 430 tys. mieszkań.
Skala programu pokazuje, jak dużą rolę rząd przypisuje wielkim projektom miejskim. Holenderskiego niedoboru mieszkań nie da się bowiem rozwiązać wyłącznie przez pojedyncze niewielkie inwestycje. W regionach o największym zapotrzebowaniu potrzebne są całe nowe dzielnice liczące po kilka lub kilkanaście tysięcy lokali.
Problem mieszkaniowy dotyczy również pracowników przyjeżdżających do Holandii. W Wieczornym Przeglądzie Holandii z 27 sierpnia opisywaliśmy stanowisko rządu, który przyznał, że przy rozwoju nowych centrów logistycznych zbyt często brakuje odpowiedniego planowania zakwaterowania dla przyszłych pracowników migrujących.
Rząd przeznacza miliard euro rocznie na tańsze mieszkania
Jednym z najważniejszych problemów jest nie tylko liczba mieszkań, ale również ich cena. Rząd zapowiada, że na wspieranie budowy bardziej dostępnych cenowo lokali będzie przeznaczał 1 miliard euro rocznie.
Środki mają umożliwiać rozpoczęcie także takich projektów, które bez publicznego wsparcia byłyby dla inwestorów niewystarczająco rentowne i mogłyby w ogóle nie dojść do realizacji.
Wsparcie ma obejmować między innymi regulowane cenowo mieszkania własnościowe oraz lokale przeznaczone na wynajem w średnim segmencie cenowym – middenhuur.
Dla wielu gospodarstw domowych jest to szczególnie ważny segment rynku. Część osób zarabia zbyt dużo, aby mieć łatwy dostęp do mieszkań społecznych, a jednocześnie ma trudności z opłacaniem wysokich stawek w wolnym sektorze.
A co z mieszkaniami socjalnymi?
Dzisiejszy komunikat dotyczy dużych obszarów budownictwa i nie określa jeszcze szczegółowo, ile lokali w każdym z pięciu projektów trafi do poszczególnych segmentów rynku.
Nie należy więc utożsamiać wszystkich zapowiedzianych 30 tys. mieszkań z lokalami społecznymi. Dokładny udział sociale huur, middenhuur, mieszkań własnościowych i innych form zabudowy będzie zależał od szczegółowych planów przygotowywanych dla konkretnych lokalizacji.
Osobom zainteresowanym tańszym najmem wyjaśniamy w osobnym poradniku, jak działa mieszkanie socjalne w Holandii, jakie znaczenie mają dochody, woningcorporaties, regionalne systemy zapisów i czas oczekiwania.
Na rynku mieszkaniowym problemem jest nie tylko brak lokali
Rosnąca podaż nowych mieszkań może pomóc w ograniczaniu niedoboru, ale problemy holenderskiego rynku nie kończą się na liczbie dostępnych nieruchomości.
Pod koniec sierpnia opisywaliśmy również wyniki zgłoszeń zebranych przez Vereniging Eigen Huis. Organizacja otrzymała ponad 900 zgłoszeń dotyczących problemów z maklerami w Holandii. Kupujący wskazywali między innymi na presję podczas składania ofert, zmianę zasad licytacji i problemy z przejrzystością procesu sprzedaży.
Pokazuje to, że zwiększenie liczby nowych lokali jest tylko jednym z elementów potrzebnych do poprawy sytuacji. Znaczenie mają również ceny, dostęp do finansowania, zasady najmu i sprzedaży oraz przejrzystość rynku.
Jeszcze pięć lokalizacji zostanie ogłoszonych w tym roku
Dzisiejsza lista nie jest końcem rządowych planów. Minister Boekholt-O’Sullivan zapowiedziała, że jeszcze w 2026 roku zostanie wskazanych kolejnych pięć dużych lokalizacji mieszkaniowych.
Rząd analizuje jednocześnie, w których częściach Holandii potrzebny będzie dalszy rozwój nowych obszarów miejskich, aby odpowiedzieć na rosnące zapotrzebowanie na mieszkania.
Oznacza to, że program dużych inwestycji mieszkaniowych będzie rozszerzany. Dla rynku szczególnie istotne będzie teraz to, jak szybko po wskazaniu nowych terenów uda się przejść od decyzji administracyjnych do faktycznej budowy i oddawania mieszkań do użytkowania.
Co oznacza ta decyzja dla osób szukających mieszkania w Holandii?
Dla osoby, która potrzebuje mieszkania dzisiaj, ogłoszenie 30 tys. nowych lokali nie zmieni sytuacji z dnia na dzień. Większość inwestycji wymaga jeszcze kilku etapów przygotowania.
Znaczenie decyzji jest przede wszystkim długoterminowe. Włączenie konkretnych terenów do krajowego programu pozwala skoncentrować w jednym miejscu działania gmin, rządu i innych instytucji. Jeżeli przyspieszenie procedur rzeczywiście zadziała, mieszkania mogą trafiać na rynek szybciej, niż gdyby inwestycje były prowadzone wyłącznie na poziomie lokalnym.
Warto również zwrócić uwagę, że rząd deklaruje wsparcie budownictwa dostępnego dla osób o niższych i średnich dochodach. Dopiero szczegółowe plany dla poszczególnych miast pokażą jednak, jaka część nowych lokali będzie przeznaczona na sociale huur, middenhuur, wynajem komercyjny oraz sprzedaż.
Najczęściej zadawane pytania
W których miastach Holandii powstanie 30 tys. nowych mieszkań?
Nowe krajowe lokalizacje wielkoskalowego budownictwa mieszkaniowego znajdują się w Deventer, Haarlemie, Leeuwarden, Maastricht i Weert. Największy pojedynczy projekt zaplanowano w Maastricht, gdzie w strefie Spoorzone ma powstać około 8 tys. mieszkań.
Czy 30 tys. mieszkań będzie gotowych w najbliższych miesiącach?
Nie. Rząd mówi o budowie w kolejnych latach. Dzisiejsza decyzja ma przede wszystkim umożliwić szybsze przygotowanie inwestycji, między innymi poprzez wsparcie państwa i przyspieszenie procedur związanych z pozwoleniami.
Czy wszystkie nowe mieszkania będą lokalami socjalnymi?
Nie. Rząd nie poinformował, że wszystkie 30 tys. mieszkań będzie należało do segmentu sociale huur. Zapowiedziano wsparcie między innymi dla regulowanych cenowo mieszkań własnościowych i middenhuur, natomiast dokładna struktura lokali będzie zależeć od szczegółowych planów dla poszczególnych inwestycji.
