Holandia pobiła rekord upałów, który utrzymywał się od niemal 80 lat. Do środy 12 sierpnia 2026 roku odnotowano już 31 dni, w których przynajmniej w jednym miejscu w kraju temperatura osiągnęła co najmniej 30°C. Poprzedni rekord pochodził z 1947 roku i wynosił 30 takich dni. Na tym może się jednak nie skończyć – czwartek i piątek przyniosą kolejną falę bardzo wysokich temperatur.
Rekord temperatur zbiegł się z innym wyjątkowym zjawiskiem. Tegoroczne lato jest już drugim najbardziej suchym w Holandii od początku pomiarów w 1901 roku. Krajowy deficyt opadów wzrósł do 297 mm i nadal rośnie.
Rekord z 1947 roku przeszedł do historii
Historyczna granica została przekroczona w środę 12 sierpnia. W Maastricht temperatura wzrosła do 31,5°C. Był to 31. dzień w 2026 roku, w którym przynajmniej jedna stacja pomiarowa w Holandii zanotowała temperaturę 30°C lub wyższą.
W meteorologii holenderskiej taki dzień określany jest jako lokalnie tropikalny. Nie oznacza to więc, że przez 31 dni temperatura przekraczała 30°C w całej Holandii. Wystarczy, że próg ten został osiągnięty w jednym miejscu w kraju.
To ważne rozróżnienie, ale skala tegorocznego wyniku nadal jest wyjątkowa. Poprzedni rekord ustanowiono w 1947 roku, kiedy takich dni było 30. Co więcej, wtedy trzydziesty tropikalny dzień pojawił się dopiero we wrześniu.
W 2026 roku rekord został pobity już w pierwszej połowie sierpnia.
Dzisiaj ponad 30°C praktycznie w całej Holandii
Rekord prawdopodobnie nie zatrzyma się na 31 dniach. Według prognozy KNMI w czwartek 13 sierpnia temperatura maksymalna ma wynieść od około 31°C na Wyspach Fryzyjskich do 35–36°C na południu kraju.
Jeszcze cieplejszy może być piątek 14 sierpnia. KNMI przewiduje wtedy około 35°C w wielu regionach, a na południu Holandii lokalnie nawet 37°C. Nieco chłodniej będzie na wybrzeżu, gdzie temperatura ma wynosić około 30°C.
Dopiero od soboty spodziewane jest stopniowe ochłodzenie.
Nationaal Hitteplan obowiązuje w całej Holandii
Od czwartku 13 sierpnia w całej Holandii obowiązuje Nationaal Hitteplan. RIVM zdecydował o jego rozszerzeniu na cały kraj po konsultacji z KNMI.
Dzień wcześniej plan obowiązywał już w Limburgii, Brabancji Północnej, Geldrii i Overijssel. Jest to już czwarte uruchomienie krajowego planu upałów w 2026 roku.
Plan nie oznacza zakazu wychodzenia z domu. Jest przede wszystkim ostrzeżeniem dla mieszkańców, opiekunów i pracowników służby zdrowia, że przez kilka dni wysokie temperatury mogą powodować problemy zdrowotne.
Szczególnie narażone są osoby starsze, małe dzieci, osoby przewlekle chore oraz osoby mające trudności z samodzielnym dbaniem o odpowiednią ilość płynów.
RIVM zaleca między innymi regularne picie wody, ograniczenie aktywności w najgorętszej części dnia oraz możliwie dobre chłodzenie mieszkań.
Nie tylko upał. Holandia mierzy się z historyczną suszą
Wysokie temperatury są tylko częścią problemu. Tegoroczne lato zapisuje się również jako jedno z najbardziej suchych w historii holenderskich pomiarów.
Według danych przytaczanych przez NOS krajowy deficyt opadów osiągnął 297 mm. Oznacza to, że lato 2026 jest obecnie drugim najbardziej suchym od rozpoczęcia regularnych pomiarów w 1901 roku.
Jeszcze bardziej ekstremalna sytuacja wystąpiła jedynie w 1976 roku.
Długotrwały brak deszczu połączony z wysokimi temperaturami zwiększa parowanie wody z gleby i zbiorników. Skutki widoczne są już w rolnictwie, gospodarce wodnej i żegludze.
Więcej o konsekwencjach niedoboru wody oraz działaniach podejmowanych przez holenderskie służby pisaliśmy wcześniej w materiale o suszy i niedoborze wody w Holandii.
Niskie rzeki i ograniczenia w pobieraniu wody
Problemy z wodą nie ograniczają się do wyschniętych trawników i pól. Niski poziom rzek wpływa również na transport oraz możliwość dostarczania słodkiej wody do poszczególnych regionów.
Rijkswaterstaat już w lipcu poinformował o wystąpieniu w Holandii faktycznego niedoboru wody. W wielu regionach wprowadzono ograniczenia dotyczące pobierania wody przez rolników i innych użytkowników.
Szczególnie niepokojąca jest sytuacja na Renie. Niewielka ilość wody napływającej z Niemiec i Szwajcarii powoduje, że przepływy rzeki znajdują się na historycznie niskim poziomie.
Niskie stany wody oznaczają również problemy dla statków towarowych. Przy mniejszej głębokości jednostki nie mogą zabierać pełnego ładunku, co zwiększa koszty transportu.
Dlaczego w Holandii pojawia się coraz więcej tropikalnych dni?
KNMI wskazuje, że tropikalne dni występują w Holandii coraz częściej. Za dzień tropikalny uznaje się dzień, w którym temperatura maksymalna osiąga co najmniej 30°C.
W normalnych warunkach klimatycznych z lat 1991–2020 większość Holandii notowała średnio od dwóch do ośmiu takich dni rocznie. W najcieplejszych latach liczba ta może jednak przekraczać dwadzieścia.
Według KNMI wzrost częstotliwości wyjątkowo gorących dni jest związany z postępującym ociepleniem klimatu.
Ma to również znaczenie dla obecnej suszy. Analiza przedstawiona w lipcu przez KNMI i World Weather Attribution wskazuje, że wyższe temperatury zwiększają parowanie, przez co gleba wysycha szybciej nawet wtedy, gdy sama ilość opadów nie zmienia się równie gwałtownie.
Susza może mieć skutki długo po zakończeniu upałów
Spadek temperatury nie oznacza automatycznego końca problemów z wodą. Po kilku miesiącach niedoboru opadów uzupełnienie zasobów wód gruntowych, zbiorników i rzek wymaga znacznie dłuższego okresu.
Rijkswaterstaat ostrzegał już wcześniej, że skutki obecnej suszy mogą być odczuwalne również w dalszej części roku.
Holandia musi przy tym jednocześnie chronić dostęp do wody pitnej, ograniczać zasolenie w zachodniej części kraju, utrzymywać odpowiedni poziom wody dla przyrody i rolnictwa oraz – tam, gdzie jest to możliwe – zapewniać warunki dla żeglugi.
To właśnie dlatego w czasie poważnego niedoboru wody jej dostępne zasoby są dzielone według określonych priorytetów.
Jak chronić się przed upałem?
Przy temperaturach przekraczających 30°C RIVM zaleca przede wszystkim regularne uzupełnianie płynów. Szczególnej uwagi wymagają osoby starsze, dzieci oraz osoby przewlekle chore.
Warto również ograniczyć ciężką pracę fizyczną i sport w najcieplejszej części dnia. Mieszkania najlepiej wietrzyć wcześnie rano lub późnym wieczorem, a w ciągu dnia zasłaniać okna znajdujące się po nasłonecznionej stronie budynku.
Osoby szukające ochłody w jeziorach i innych akwenach powinny korzystać z oficjalnych kąpielisk. Rijkswaterstaat ostrzega, że pływanie w kanałach, śluzach, portach i torach żeglugowych może być niebezpieczne i w wielu miejscach jest zabronione.
Od soboty ma być chłodniej
Najgorętszym dniem obecnej fali upałów ma być piątek 14 sierpnia. Według aktualnej prognozy KNMI na południu kraju temperatura może osiągnąć około 37°C.
Od soboty nad Holandię zacznie napływać chłodniejsze powietrze. Temperatury mają spaść, ale nawet krótkotrwałe ochłodzenie nie rozwiąże problemu suszy.
Najważniejsze w najbliższych tygodniach będzie to, czy pojawią się dłuższe okresy regularnych opadów. Po wyjątkowo suchej wiośnie i lecie pojedyncza burza czy kilka godzin deszczu nie wystarczą do szybkiego odbudowania zasobów wodnych.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki rekord upałów pobiła Holandia w 2026 roku?
Do 12 sierpnia zanotowano 31 dni, w których przynajmniej w jednym miejscu w Holandii temperatura osiągnęła co najmniej 30°C. Poprzedni rekord wynosił 30 dni i pochodził z 1947 roku.
Czy 31 tropikalnych dni oznacza, że przez 31 dni w całej Holandii było ponad 30°C?
Nie. Chodzi o dni, w których temperatura co najmniej 30°C została zanotowana przynajmniej lokalnie na terenie Holandii. Temperatury pomiędzy poszczególnymi regionami mogą znacząco się różnić.
Jak poważna jest susza w Holandii?
Krajowy deficyt opadów osiągnął 297 mm. Według danych podawanych 12 sierpnia lato 2026 jest drugim najbardziej suchym w Holandii od rozpoczęcia pomiarów w 1901 roku. Bardziej sucho było jedynie w 1976 roku.
Źródła:
