Król Norwegii Harald V nie żyje. Monarcha zmarł w piątek 28 sierpnia 2026 roku o godz. 6:35 w szpitalu Rikshospitalet w Oslo. Miał 89 lat i zasiadał na norweskim tronie od 1991 roku. Po jego śmierci tron objął jego syn Haakon, dotychczasowy następca tronu.
Informację o śmierci Haralda V przekazał rano norweski Dwór Królewski. Jak poinformowano w oficjalnym komunikacie, król zmarł spokojnie w Oslo University Hospital Rikshospitalet. Jego odejście kończy ponad 35-letnie panowanie jednego z najbardziej rozpoznawalnych europejskich monarchów.
Król Harald V nie żyje. Oficjalny komunikat pałacu
Norweski Dwór Królewski potwierdził śmierć monarchy w piątek rano. Harald V od kilkunastu dni przebywał w szpitalu, gdzie lekarze leczyli go z powodu bakteryjnego zakażenia krwi.
Stan króla w ostatnich dniach wyraźnie się pogarszał. Jeszcze 23 sierpnia pałac informował, że monarcha otrzymuje antybiotyki i reaguje na leczenie. 27 sierpnia przekazano jednak, że jego stan jest bardzo poważny. Obowiązki głowy państwa wykonywał w tym czasie jego syn, książę koronny Haakon, pełniący funkcję regenta.
W piątek 28 sierpnia o godz. 6:35 Harald V zmarł w Rikshospitalet w Oslo. Miał 89 lat.
Haakon obejmuje tron Norwegii
Śmierć Haralda V oznacza natychmiastową sukcesję. Zgodnie z norweskimi zasadami monarchii tron przechodzi na następcę w chwili śmierci poprzedniego monarchy. Nowym królem Norwegii został więc dotychczasowy książę koronny Haakon.
Haakon urodził się 20 lipca 1973 roku w Oslo. Jest jedynym synem Haralda V i królowej Sonji. Od śmierci swojego dziadka, króla Olava V, w 1991 roku był pierwszą osobą w kolejce do norweskiego tronu.
W ostatnich latach coraz częściej zastępował ojca podczas oficjalnych obowiązków, szczególnie w okresach pogarszającego się zdrowia Haralda. Jeszcze przed śmiercią króla Haakon wykonywał obowiązki regenta i przewodniczył części wydarzeń państwowych.
Norwegia nie organizuje klasycznych koronacji. Nowy monarcha obejmuje urząd automatycznie, a następnie uczestniczy w konstytucyjnych i państwowych uroczystościach związanych ze zmianą głowy państwa. Szczegóły ceremonii po śmierci Haralda V mają być podawane przez dwór i norweskie władze.
Harald V był królem Norwegii od 1991 roku
Harald V objął tron 17 stycznia 1991 roku po śmierci swojego ojca, króla Olava V. Cztery dni później złożył przed norweskim parlamentem przysięgę przestrzegania konstytucji.
23 czerwca 1991 roku Harald i królowa Sonja uczestniczyli w uroczystym nabożeństwie konsekracyjnym w katedrze Nidaros w Trondheim. Jako swoje królewskie motto Harald przyjął tradycyjne norweskie hasło „Alt for Norge”, czyli „Wszystko dla Norwegii”. Tego samego motta używali wcześniej jego ojciec i dziadek.
Rola norweskiego monarchy jest przede wszystkim reprezentacyjna i ceremonialna. Król jest jednak jednym z najważniejszych symboli państwa i uczestniczy w posiedzeniach Rady Państwa, oficjalnych wizytach zagranicznych, wydarzeniach państwowych oraz uroczystościach narodowych.
Pierwszy norweski książę urodzony w kraju od 567 lat
Harald urodził się 21 lutego 1937 roku w posiadłości Skaugum w Asker. Był synem późniejszego króla Olava V i księżnej koronnej Märthy.
Jego narodziny miały szczególne znaczenie dla norweskiej monarchii. Był pierwszym księciem urodzonym na terenie Norwegii od 567 lat. W obowiązującym wówczas prawie sukcesyjnym kobiety nie mogły dziedziczyć tronu na takich samych zasadach jak mężczyźni, dlatego narodziny Haralda zabezpieczały ciągłość dynastii.
Dzieciństwo przyszłego monarchy zostało gwałtownie przerwane przez II wojnę światową. Po niemieckiej inwazji na Norwegię w kwietniu 1940 roku rodzina królewska musiała opuścić Oslo.
Harald wraz z matką i siostrami najpierw przedostał się do Szwecji, a następnie wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Rodzina spędziła tam znaczną część wojny. Do Norwegii Harald powrócił w czerwcu 1945 roku, po zakończeniu niemieckiej okupacji.
Studiował w Oksfordzie i służył w wojsku
Po powrocie do kraju Harald uczęszczał do zwykłej szkoły w Oslo. Norweska rodzina królewska podkreślała, że przyszły monarcha miał dorastać w możliwie podobnych warunkach do swoich rówieśników.
Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczął szkolenie wojskowe. W 1959 roku ukończył Norweską Akademię Wojskową, a następnie wyjechał do Wielkiej Brytanii. W latach 1960–1962 studiował nauki społeczne, historię oraz ekonomię w Balliol College na Uniwersytecie Oksfordzkim.
Księciem koronnym został w 1957 roku po śmierci swojego dziadka, króla Haakona VII i objęciu tronu przez Olava V. Od tego momentu stopniowo przejmował coraz więcej obowiązków państwowych.
Harald i Sonja. Małżeństwo, które zmieniło norweską monarchię
Jednym z najbardziej znanych wydarzeń z młodości Haralda był jego związek z Sonją Haraldsen. Para poznała się w latach 50., ale przez wiele lat nie mogła się pobrać.
Sonja nie pochodziła z rodziny królewskiej ani arystokratycznej, a w tamtym okresie oczekiwano, że następca norweskiego tronu wybierze partnerkę pochodzącą z jednego z europejskich rodów królewskich.
Ostatecznie król Olav V, po konsultacjach z władzami państwa, wyraził zgodę na małżeństwo. Harald i Sonja pobrali się 29 sierpnia 1968 roku w katedrze w Oslo. Ich związek stał się jednym z symboli stopniowego otwierania się europejskich monarchii na zmiany społeczne.
Para doczekała się dwojga dzieci: księżniczki Märthy Louise, urodzonej w 1971 roku, oraz Haakona, urodzonego dwa lata później.
Król-sportowiec. Żeglarstwo było jego wielką pasją
Harald V przez całe życie był mocno związany ze sportem. Szczególne miejsce zajmowało w nim żeglarstwo, w którym rywalizował na wysokim międzynarodowym poziomie.
Jeszcze jako następca tronu reprezentował Norwegię na igrzyskach olimpijskich. W 1964 roku podczas ceremonii otwarcia igrzysk w Tokio niósł norweską flagę. Startował również w zawodach żeglarskich na kolejnych igrzyskach.
Sukcesy odnosił także poza igrzyskami. W 1987 roku wraz z załogą jachtu Fram X zdobył mistrzostwo świata, a w 2005 roku został mistrzem Europy na Fram XV. W regatach uczestniczył jeszcze w zaawansowanym wieku, a sportową rywalizację zakończył dopiero w 2022 roku.
Harald angażował się również w ochronę środowiska. Był jednym z inicjatorów powstania norweskiego oddziału WWF i przez około 20 lat pełnił funkcję jego prezesa.
Król obecny podczas najtrudniejszych momentów Norwegii
Podczas ponad trzech dekad panowania Harald V stał się dla wielu Norwegów symbolem stabilności. Szczególne znaczenie miały jego wystąpienia podczas narodowych tragedii.
Po zamachach terrorystycznych z 22 lipca 2011 roku, w których zginęło 77 osób, król uczestniczył w uroczystościach żałobnych i publicznie wyrażał żal całego narodu. Dwór królewski wskazuje ten okres jako jeden z przykładów roli monarchy jako symbolu wspólnoty w momentach kryzysu.
Harald wielokrotnie odwiedzał także miejsca dotknięte katastrofami i spotykał się z ich mieszkańcami. Mimo że norweski monarcha nie sprawuje bezpośredniej władzy politycznej, jego obecność podczas takich wydarzeń miała istotne znaczenie społeczne.
W ostatnich latach coraz częściej zmagał się z problemami zdrowotnymi
W ostatnich latach stan zdrowia Haralda V powodował coraz częstsze przerwy w wykonywaniu obowiązków. Król był kilkukrotnie hospitalizowany, a w czasie jego nieobecności funkcję regenta obejmował Haakon.
W sierpniu 2026 roku sytuacja stała się szczególnie poważna. Pałac poinformował, że u monarchy stwierdzono bakteryjne zakażenie krwi. Harald pozostawał pod opieką lekarzy w Rikshospitalet.
27 sierpnia stan 89-letniego króla określono jako bardzo poważny. Do szpitala przybywali członkowie rodziny królewskiej. Następnego ranka dwór przekazał informację o jego śmierci.
Norwegia rozpoczyna nowy rozdział
Śmierć Haralda V kończy jeden z najdłuższych okresów panowania w najnowszej historii Norwegii. Król zasiadał na tronie od stycznia 1991 roku i przez ponad trzy dekady obserwował ogromne zmiany społeczne, gospodarcze i polityczne zarówno w swoim kraju, jak i w Europie.
Teraz norweska monarchia wchodzi w nową epokę pod przewodnictwem Haakona. Kolejną osobą w linii sukcesji jest jego córka, księżniczka Ingrid Alexandra.
W najbliższych godzinach i dniach spodziewane są kolejne komunikaty dotyczące okresu żałoby narodowej, oficjalnego pożegnania Haralda V oraz pierwszych obowiązków nowego monarchy.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy zmarł król Harald V?
Król Norwegii Harald V zmarł 28 sierpnia 2026 roku o godz. 6:35 rano w Oslo University Hospital Rikshospitalet. Miał 89 lat.
Kto został królem Norwegii po śmierci Haralda V?
Po śmierci Haralda V tron objął jego syn Haakon, który do tej pory był księciem koronnym i pierwszą osobą w linii sukcesji.
Jak długo Harald V był królem Norwegii?
Harald V objął norweski tron 17 stycznia 1991 roku po śmierci swojego ojca, króla Olava V. Panował więc przez ponad 35 lat.
