Nowe badanie RIVM pokazuje podwyższone poziomy PFAS we krwi mieszkańców Zeeland. Szczególnie wyróżnia się Zeeuws-Vlaanderen, gdzie w przypadku niektórych związków stężenia były nawet siedem razy wyższe niż w pozostałej części Holandii. Instytut podkreśla jednak, że na podstawie samych wyników nie można określić, jakie konsekwencje zdrowotne dotyczą konkretnych osób.
Nowe badanie PFAS we krwi
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) opublikował 29 września 2026 roku wyniki nowych badań PFAS we krwi mieszkańców Holandii. Przeanalizowano próbki pobrane od 967 osób.
U 71 procent badanych łączny poziom analizowanych PFAS przekraczał wartość uznawaną za bezpieczną z punktu widzenia zdrowia. To nadal wysoki odsetek, choć sytuacja poprawiła się w porównaniu z wcześniejszym badaniem próbek z lat 2016–2017, kiedy przekroczenia stwierdzano u niemal wszystkich badanych.
Zeeuws-Vlaanderen wyróżnia się na tle kraju
W najnowszym badaniu RIVM szczególną uwagę poświęcił regionom, w których mieszkańcy od dłuższego czasu mogą być bardziej narażeni na PFAS. Jednym z nich jest obszar wokół Westerschelde.
W Zeeuws-Vlaanderen badania krwi przeprowadzono w 2025 roku po raz pierwszy. U uczestników stwierdzono podwyższone poziomy siedmiu rodzajów PFAS: PFOA, PFNA, PFDA, PFUnDA, PFHpS, PFHxS oraz PFOS.
Największe różnice dotyczyły PFOS i PFHpS. Ich poziomy były nawet siedem razy wyższe niż w pozostałej części Holandii. RIVM zaznacza, że samo badanie nie pozwala ustalić przyczyny tych różnic.
Podwyższone wartości także na północ od Westerschelde
Również u uczestników mieszkających na północ od Westerschelde stwierdzono podwyższone wartości niektórych substancji. W przypadku PFNA, PFDA i PFOS były one maksymalnie około dwa razy wyższe niż w pozostałej części kraju.
Jednocześnie RIVM wskazuje na pozytywną zmianę: wartości zmierzone na tym obszarze były niższe niż w poprzednim badaniu, wykorzystującym próbki krwi z lat 2016–2017.
Co oznaczają wyniki dla zdrowia?
RIVM przestrzega przed wyciąganiem wniosków dotyczących zdrowia pojedynczych osób wyłącznie na podstawie poziomu PFAS we krwi. Przekroczenie wartości zdrowotnej nie oznacza, że dana osoba zachoruje.
Wiadomo jednak, że PFAS mogą wpływać na organizm. Jednym z możliwych skutków jest osłabienie działania układu odpornościowego. Znaczenie mają między innymi poziom ekspozycji, czas jej trwania oraz indywidualny stan zdrowia.
Westerschelde od dawna pod obserwacją
Problem PFAS w Zeeland nie jest nowy. Westerschelde należy do obszarów, którym holenderskie instytucje poświęcają szczególną uwagę ze względu na wcześniejsze zanieczyszczenie środowiska. Provincie Zeeland informuje, że znaczna część PFAS obecnych w Westerschelde pochodzi z Flandrii.
RIVM prowadzi obecnie również osobne badania dotyczące możliwego związku pomiędzy ekspozycją na PFAS a zdrowiem mieszkańców terenów wokół Westerschelde oraz zakładów Chemours w Dordrecht. Analizowane będzie między innymi, czy określone problemy zdrowotne występują w tych regionach częściej niż gdzie indziej.
RIVM: potrzebne dalsze ograniczanie PFAS
W skali całej Holandii nowe wyniki pokazują poprawę w porównaniu z wcześniejszymi pomiarami, ale RIVM uważa, że ekspozycja mieszkańców nadal jest zbyt wysoka. Instytut wskazuje, że potrzebne jest dalsze ograniczanie wszystkich źródeł PFAS.
Dla mieszkańców Zeeland szczególnie istotne będą kolejne wyniki badań dotyczących Westerschelde i Zeeuws-Vlaanderen. RIVM kontynuuje analizę możliwych skutków zdrowotnych podwyższonych stężeń PFAS.
Źródła
- RIVM – Nieuwe metingen PFAS in bloed
- RIVM – Gezondheid en PFAS rond Chemours en Westerschelde
- Provincie Zeeland – PFAS
Ostatnia aktualizacja: 30 września 2026 r.
