Holenderskie państwo zawarło porozumienie w sprawie przejęcia 70 procent udziałów w EPZ, spółce będącej operatorem elektrowni jądrowej Borssele w Zeeland. Za udziały należące obecnie pośrednio do prowincji Zeeland i zeeuwskich gmin państwo ma zapłacić 115,7 mln euro. To kolejny ważny krok w kierunku utrzymania jedynej działającej komercyjnej elektrowni jądrowej w Holandii również po 2033 roku.
Państwo zapłaci 115,7 mln euro
Porozumienie dotyczy przejęcia przez państwo wszystkich udziałów w ZEH Energy, spółce posiadającej 70 procent akcji N.V. EPZ – operatora elektrowni jądrowej w Borssele.
Obecnymi właścicielami ZEH są przede wszystkim Provincie Zeeland oraz gminy z prowincji. Władze regionu już wcześniej sygnalizowały, że nie chcą pozostawać udziałowcami podczas przygotowywania ewentualnego przedłużenia okresu eksploatacji elektrowni.
Według Rijksoverheid państwo zapłaci za udziały 115,7 mln euro. Rząd informuje, że wartość transakcji została niezależnie oceniona i uznana za zgodną z warunkami rynkowymi.
Pozostałe 30 procent udziałów w EPZ pozostanie w rękach niemieckiego koncernu energetycznego RWE.
Kolejne 119 mln euro dla EPZ
Sama cena zakupu nie jest jedyną kwotą związaną z transakcją.
Po przejęciu udziałów państwo ma również przekazać 119 mln euro dodatkowego kapitału, który ma zapewnić stabilność finansową przedsiębiorstwa i pozwolić między innymi na pokrywanie bieżących kosztów.
Oznacza to, że łączne bezpośrednie zaangażowanie państwa związane z przejęciem udziałów i dokapitalizowaniem spółki wyniesie ponad 234 mln euro.
Transakcja nie została jednak jeszcze ostatecznie zamknięta. Przeniesienie udziałów nastąpi po uzyskaniu wymaganych zgód parlamentu oraz obecnych akcjonariuszy.
Elektrownia Borssele może działać dłużej niż do 2033 roku
Porozumienie właścicielskie zbiegło się z inną ważną decyzją dotyczącą przyszłości elektrowni.
22 września Eerste Kamer przyjęła zmianę Kernenergiewet – holenderskiej ustawy o energii jądrowej. Dotychczasowe przepisy zakładały zakończenie produkcji energii jądrowej w Borssele najpóźniej z końcem 2033 roku.
Zmiana przyjęta przez Eerste Kamer usuwa tę ustawową datę graniczną i tworzy możliwość dalszego działania elektrowni.
Nie oznacza to jednak automatycznego przedłużenia jej pracy.
Operator EPZ będzie musiał złożyć wniosek o odpowiednią vergunning, czyli zezwolenie na dalszą eksploatację, oraz wykazać, że elektrownia może bezpiecznie funkcjonować również po obecnie zakładanym okresie działania.
Ostateczną ocenę bezpieczeństwa przeprowadzi niezależny urząd Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming, czyli ANVS.
Borssele produkuje około 485 MW energii
Elektrownia jądrowa Borssele jest obecnie jedyną działającą komercyjną elektrownią jądrową w Holandii.
Jej moc wynosi około 485 megawatów. Według holenderskiego rządu ilość produkowanej przez nią energii elektrycznej jest porównywalna z łącznym zużyciem energii przez mieszkańców Zeeland i Noord-Brabant.
EPZ jest jednocześnie największym producentem energii elektrycznej w Zeeland. Oprócz elektrowni jądrowej przedsiębiorstwo eksploatuje również instalacje wykorzystujące energię słoneczną i wiatrową.
Przejęcie większościowego pakietu udziałów daje państwu znacznie większą kontrolę nad decyzjami dotyczącymi przyszłości istniejącej elektrowni.
Zeeland pozostaje centrum holenderskich planów jądrowych
Decyzja dotycząca Borssele jest tylko jednym z elementów znacznie szerszych planów rozwoju energetyki jądrowej w Holandii.
Rząd przygotowuje się także do budowy dwóch nowych dużych elektrowni jądrowych. Po wcześniejszej analizie potencjalnych terenów wśród rozpatrywanych lokalizacji pozostaje między innymi Mosselbanken/Paulinapolder koło Terneuzen w Zeeland.
Na początku września członkowie Tweede Kamer odwiedzili Zeeland i rozmawiali z mieszkańcami oraz władzami regionu o możliwych konsekwencjach tak dużej inwestycji.
Pisaliśmy o tym szerzej w materiale: Paulinapolder pod Terneuzen nadal w grze. Posłowie oglądają teren pod dwie elektrownie jądrowe.
Trzeba jednak rozróżnić oba projekty. Obecna transakcja dotyczy już działającej elektrowni w Borssele i jej możliwej eksploatacji po 2033 roku. Analizy dotyczące Terneuzen odnoszą się natomiast do budowy zupełnie nowych reaktorów.
Co zmieni się dla Zeeland?
Dla prowincji transakcja oznacza stopniowe wycofanie się z roli właściciela operatora elektrowni, podczas gdy odpowiedzialność właścicielska w dużej mierze przejdzie na państwo.
Jednocześnie Zeeland pozostanie jednym z najważniejszych regionów w holenderskiej polityce energetyki jądrowej.
W Borssele znajduje się działający reaktor, w pobliskim Nieuwdorp funkcjonuje COVRA – organizacja odpowiedzialna za przechowywanie odpadów promieniotwórczych – a okolice Terneuzen są analizowane jako potencjalna lokalizacja nowych elektrowni.
Najbliższe miesiące przyniosą więc kolejne decyzje dotyczące zarówno przyszłości obecnego reaktora, jak i możliwości dalszej rozbudowy sektora jądrowego w Zeeland.
Najczęściej zadawane pytania
Czy państwo holenderskie już przejęło elektrownię Borssele?
Nie. Państwo zawarło porozumienie w sprawie przejęcia udziałów. Finalne przeniesienie 70 procent udziałów EPZ nastąpi po uzyskaniu wymaganych zgód parlamentu oraz obecnych akcjonariuszy.
Ile państwo zapłaci za udziały?
Cena uzgodniona za udziały wynosi 115,7 mln euro. Dodatkowo państwo planuje przekazać EPZ 119 mln euro kapitału na zapewnienie stabilności przedsiębiorstwa.
Czy elektrownia Borssele na pewno będzie działać po 2033 roku?
Nie jest to jeszcze przesądzone. Zmiana Kernenergiewet umożliwia dalsze funkcjonowanie elektrowni, ale EPZ będzie musiała uzyskać odpowiednie zezwolenie. Bezpieczeństwo dalszej eksploatacji będzie oceniane przez ANVS.
Czy chodzi o nowe elektrownie planowane w Zeeland?
Nie. Przejęcie udziałów dotyczy istniejącej elektrowni jądrowej Borssele. Niezależnie od tego holenderski rząd analizuje lokalizacje pod budowę nowych dużych elektrowni, a jednym z rozpatrywanych obszarów jest Paulinapolder/Mosselbanken koło Terneuzen.
Źródła
- Rijksoverheid – Nederlandse Staat neemt aandelen kerncentrale Borssele over
- Eerste Kamer – Bedrijfsduurverlenging kerncentrale Borssele
- EPZ – informacje o spółce i elektrowni Borssele
- Provincie Zeeland – Kernenergie
Ostatnia aktualizacja: 24 września 2026, 08:10. Źródła: Rijksoverheid, Eerste Kamer, EPZ, Provincie Zeeland.
