Zmiany w prawie aborcyjnym w Polsce przeszły ważny etap legislacyjny. We wtorek 20 października 2026 roku Sejm uchwalił dwie ustawy dotyczące przerywania ciąży. Pierwsza przewiduje częściową dekryminalizację aborcji i pomocy przy jej przeprowadzaniu. Druga ma przywrócić możliwość zakończenia ciąży w przypadku ciężkich wad płodu. Nowe przepisy nie obowiązują jeszcze – obie ustawy trafią do Senatu, a następnie do prezydenta.
Zmiany w prawie aborcyjnym. Co dokładnie uchwalił Sejm?
Podczas posiedzenia 20 października posłowie przyjęli dwa odrębne projekty ustaw. Choć obydwa dotyczą przerywania ciąży, odnoszą się do różnych zagadnień prawnych.
Pierwsza ustawa zmienia Kodeks karny i ogranicza odpowiedzialność karną za przerywanie ciąży oraz udzielanie pomocy w określonych okolicznościach. Druga dotyczy przesłanek, na podstawie których możliwe jest legalne przeprowadzenie aborcji w Polsce.
Wyniki głosowań były następujące:
- Częściowa dekryminalizacja aborcji: 217 posłów za, 213 przeciw, 3 wstrzymało się od głosu.
- Przywrócenie przesłanki ciężkiej wady płodu: 233 posłów za, 203 przeciw, 1 wstrzymał się od głosu.
Szczególnie niewielka różnica głosów wystąpiła przy nowelizacji Kodeksu karnego. O jej przyjęciu zdecydowała przewaga zaledwie czterech głosów.
Dekryminalizacja aborcji. Co przewiduje pierwsza ustawa?
Uchwalona nowelizacja Kodeksu karnego zakłada uchylenie przepisów przewidujących karę do trzech lat pozbawienia wolności za przerwanie ciąży za zgodą kobiety z naruszeniem obowiązujących ograniczeń oraz za udzielenie pomocy lub nakłanianie do takiego działania.
W obecnym stanie prawnym odpowiedzialność karna za przeprowadzenie nielegalnej aborcji lub pomoc w jej przeprowadzeniu dotyczy innych osób niż sama kobieta ciężarna. Przyjęta przez Sejm ustawa ma zmienić ten zakres odpowiedzialności.
Projekt przewiduje również wyłączenie odpowiedzialności karnej lekarza, pielęgniarki lub położnej w określonych sytuacjach medycznych. Dotyczy to między innymi przypadków, gdy przerwanie ciąży jest następstwem procedury koniecznej do ochrony zdrowia lub życia kobiety albo występują wskazane w ustawie ciężkie nieprawidłowości rozwojowe płodu.
Przyjęcie ustawy przez Sejm nie oznacza jednak, że w Polsce wprowadzono aborcję na życzenie. Propozycja nie ustanawia powszechnego prawa do przerwania ciąży bez podania przyczyny do 12. tygodnia. Takie rozwiązanie pozostaje przedmiotem odrębnej debaty i prac parlamentarnych.
Aborcja w przypadku ciężkiej wady płodu. Co ma się zmienić?
Druga ustawa dotyczy możliwości legalnego przerwania ciąży, gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiej i nieodwracalnej wady płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu.
Posłowie chcą w ten sposób przywrócić jedną z przesłanek obowiązujących w Polsce przed zmianami wynikającymi z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 roku.
Trybunał uznał wówczas przepis dopuszczający aborcję ze względu na ciężkie wady płodu za niezgodny z Konstytucją. Po opublikowaniu orzeczenia w styczniu 2021 roku ta przesłanka przestała obowiązywać. Decyzja wywołała masowe protesty w wielu polskich miastach.
Uchwalona 20 października ustawa ma odwrócić ten skutek poprzez ponowne dopuszczenie aborcji w opisanych przypadkach. Projekt określa również warunki medyczne oraz organizacyjne udzielania świadczeń, a w trakcie prac parlamentarnych został zmieniony poprawkami.
Jakie przepisy dotyczące aborcji obowiązują obecnie w Polsce?
Do czasu zakończenia procesu legislacyjnego pozostają w mocy dotychczasowe zasady. Obecnie zgodne z ustawą przerwanie ciąży jest dopuszczalne w dwóch podstawowych sytuacjach:
- Gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej.
- Gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego, przy zachowaniu ustawowych warunków i terminu.
W drugim przypadku obowiązuje limit 12 tygodni od początku ciąży. W przypadku zagrożenia życia lub zdrowia kobiety nie ma analogicznego ustawowego limitu tygodniowego.
Głosowanie w Sejmie nie zmieniło jeszcze tych zasad. Osoby poszukujące informacji o aktualnie obowiązującym prawie powinny odróżniać uchwalone projekty od przepisów, które już weszły w życie.
Zmiany w prawie aborcyjnym a stanowisko prezydenta
Przyszłość obu ustaw pozostaje niepewna. Prezydent Karol Nawrocki wielokrotnie deklarował poparcie dla ochrony życia od poczęcia i sprzeciw wobec liberalizacji przepisów aborcyjnych.
Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki, komentując sejmowe głosowania, podkreślił, że ostateczna treść ustaw może jeszcze ulec zmianie podczas dalszych prac. Zaznaczył również, że prezydent odniesie się do konkretnych przepisów, gdy zostaną mu przedstawione.
Możliwość zastosowania prezydenckiego weta jest więc realnym scenariuszem, ale nie zapadła jeszcze w tej sprawie ostateczna decyzja. Nie można obecnie przesądzać, czy obie ustawy wejdą w życie.
Reakcje na decyzję Sejmu
Uchwalenie ustaw spotkało się z odmiennymi ocenami środowisk politycznych i organizacji społecznych. Zwolennicy liberalizacji przepisów wskazują, że zmiany mogą ograniczyć odpowiedzialność karną osób pomagających kobietom oraz przywrócić możliwość zakończenia ciąży w szczególnie ciężkich przypadkach medycznych.
Fundacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny FEDERA oceniła przyjęcie ustaw jako krok dotyczący jedynie części problemów obecnego prawa. Organizacja podkreśliła, że nadal postuluje szerszą dekryminalizację i dostęp do aborcji bez konieczności podawania przyczyny przynajmniej do 12. tygodnia ciąży.
Przeciwnicy zmian argumentują natomiast, że proponowane przepisy osłabiają prawną ochronę życia prenatalnego. Spór dotyczy zarówno zakresu ochrony konstytucyjnej, jak i odpowiedzialności państwa za zdrowie i prawa kobiet.
Co dalej z ustawami dotyczącymi aborcji?
Po uchwaleniu przez Sejm obie ustawy zostaną rozpatrzone przez Senat. Izba wyższa może przyjąć je bez poprawek, zaproponować zmiany lub wystąpić o ich odrzucenie. W przypadkach wymagających ponownego rozpatrzenia stanowisko zajmie Sejm.
Następnie ustawy trafią do prezydenta, który może je podpisać, zawetować albo skierować do Trybunału Konstytucyjnego w ramach swoich konstytucyjnych uprawnień. Wejście nowych przepisów w życie wymaga zakończenia przewidzianej prawem procedury i ich ogłoszenia.
Na 21 października 2026 roku najważniejszą informacją pozostaje zatem wynik dwóch sejmowych głosowań. Kolejnym etapem będzie stanowisko Senatu, a następnie decyzja prezydenta.
Źródła oficjalne i medialne
- FEDERA – wyniki głosowań, numery druków sejmowych oraz stanowisko organizacji wobec uchwalonych ustaw.
- Polskie Radio – przebieg głosowania nad ustawą dotyczącą ciężkich wad płodu i dalsze etapy legislacyjne.
- Polskie Radio – szczegóły przyjętej nowelizacji Kodeksu karnego.
- TVP Info – relacja z prac komisji i sejmowych głosowań z 20 października 2026 roku.
Ostatnia aktualizacja: 21 października 2026 r., godz. 11:45
