Zakończenie zatrudnienia w Holandii może nastąpić na kilka sposobów: przez koniec umowy czasowej, wypowiedzenie, procedurę UWV, rozwiązanie przez kantonrechter, porozumienie VSO albo w wyjątkowej sytuacji ontslag op staande voet. Zanim podpiszesz dokument kończący zatrudnienie, trzeba ustalić, kto inicjuje rozwiązanie, jaka jest podstawa i jaki wpływ ma treść dokumentu na odprawę i ewentualne WW.
Spis treści
- Koniec umowy czasowej
- Okres wypowiedzenia
- Zakończenie w okresie próbnym
- UWV i kantonrechter
- VSO – porozumienie stron
- Zwolnienie podczas choroby
- Ontslag op staande voet
- Końcowe rozliczenie
- Wpływ na WW
- Źródła
- FAQ
Koniec umowy czasowej to nie zawsze „zwolnienie”
Tijdelijk contract co do zasady kończy się z upływem uzgodnionego terminu. Przy umowie zawartej na co najmniej 6 miesięcy pracodawca ma zwykle obowiązek pisemnej informacji o kontynuacji najpóźniej miesiąc przed końcem. Wcześniejsze zwykłe rozwiązanie czasowego kontraktu wymaga możliwości przewidzianej w umowie lub innej prawidłowej podstawy. Rodzaje kontraktów omawia poradnik umowa o pracę w Holandii.
Opzegtermijn – okres wypowiedzenia
Pracownik na umowie bezterminowej ma ustawowo co do zasady 1 miesiąc wypowiedzenia, chyba że prawidłowo uzgodniono inaczej. U pracodawcy ustawowy okres zależy od stażu: poniżej 5 lat — 1 miesiąc; 5–10 lat — 2 miesiące; 10–15 lat — 3 miesiące; 15 lat i więcej — 4 miesiące. CAO i umowa mogą wpływać na szczegóły w granicach prawa.
Pracownik może sam złożyć wypowiedzenie, ale przed odejściem powinien sprawdzić obowiązujący opzegtermijn i konsekwencje dla dochodu. Pracodawca nie może natomiast swobodnie „wypowiedzieć” każdej umowy — poza przypadkami, w których zgoda pracownika nie jest potrzebna, musi mieć prawidłową podstawę i właściwą procedurę, np. przez UWV lub kantonrechter.
Zakończenie umowy w okresie próbnym
W prawidłowo uzgodnionym proeftijd zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą co do zasady zakończyć zatrudnienie ze skutkiem natychmiastowym, bez zwykłego opzegtermijn. Okres próbny musi jednak sam być ważny — przykładowo kontrakt zawarty na 6 miesięcy lub krócej nie może mieć zwykłego proeftijd. Jeżeli druga strona poprosi o powód zakończenia w okresie próbnym, powinien on zostać podany na piśmie. Zakończenie nadal nie może naruszać zakazu dyskryminacji.
Kiedy potrzebne jest UWV, a kiedy kantonrechter
Przy zwolnieniu z przyczyn ekonomicznych oraz po długotrwałej niezdolności do pracy pracodawca zwykle korzysta z drogi UWV. Inne podstawy, np. poważne niewykonywanie obowiązków, trwały konflikt w relacji albo określone inne przyczyny, mogą prowadzić do postępowania przed kantonrechter. Pracodawca powinien również rozważyć możliwość herplaatsing, czyli odpowiedniego przeniesienia pracownika, jeśli jest to wymagane.
VSO – vaststellingsovereenkomst
VSO to pisemne porozumienie, w którym pracownik i pracodawca ustalają zakończenie umowy. Nie należy podpisywać go pod presją ani traktować jako „formalności”. Treść powinna jasno określać m.in. inicjatywę rozwiązania, przyczynę, datę końca, okres odpowiadający wypowiedzeniu, rozliczenie urlopu i wynagrodzenia oraz uzgodnioną rekompensatę.
Po podpisaniu VSO pracownik ma ustawowy bedenktijd 14 dni. Jeżeli pracodawca nie poinformował o tym prawie w porozumieniu, okres wynosi 21 dni. W tym czasie można pisemnie wycofać zgodę bez podawania przyczyny.
W VSO rekompensata jest elementem negocjacji. Nie zakładaj automatycznie, że wpisana kwota jest prawidłową ustawową transitievergoeding.
Zwolnienie podczas choroby
W pierwszych 2 latach choroby działa co do zasady opzegverbod, czyli ochrona przed wypowiedzeniem przez pracodawcę. Istnieją wyjątki i sytuacje, w których umowa może zakończyć się mimo choroby, np. upływ terminu czasowego kontraktu. Szczególnie ryzykowne jest podpisywanie VSO podczas choroby bez indywidualnej oceny, bo może to mieć skutki dla dalszego dochodu i świadczeń.
Ontslag op staande voet
Zwolnienie natychmiastowe wymaga pilnej, poważnej przyczyny oraz niezwłocznego działania i wskazania powodu. Skutki są daleko idące: brak zwykłego okresu wypowiedzenia i potencjalny problem z WW. Jeżeli otrzymasz ontslag op staande voet, zachowaj dokumenty i szybko skonsultuj sprawę, ponieważ terminy procesowe są krótkie.
Końcowe rozliczenie
Po zakończeniu pracy sprawdź ostatni loonstrook, wypłatę wynagrodzenia, niewykorzystane godziny urlopu, vakantiegeld i ewentualną odprawę. Jeżeli brakuje pieniędzy, przejdź do poradnika pracodawca nie wypłacił pensji.
Wpływ sposobu zakończenia pracy na WW
Prawo do WW zależy m.in. od przyczyny utraty pracy i tego, czy bezrobocie nie jest zawinione przez pracownika. Samodzielne odejście albo źle napisane VSO może zaszkodzić. Pełne warunki świadczenia opisuje poradnik WW-uitkering w Holandii.
Więcej informacji o zatrudnieniu znajdziesz w naszym głównym przewodniku Praca w Holandii.
Oficjalne źródła
- Rijksoverheid – ontslag
- Rijksoverheid – zasady ontslagrecht
- Rijksoverheid – okres wypowiedzenia pracodawcy
- Juridisch Loket – ontslag
FAQ
Czy muszę podpisać VSO od razu?
Nie. To porozumienie wymaga zgody obu stron. Warto zabrać dokument do analizy i sprawdzić wpływ na odprawę, okres wypowiedzenia i WW.
Ile mam czasu na wycofanie się z podpisanego VSO?
Standardowo 14 dni. Jeśli pracodawca nie poinformował pisemnie o bedenktijd, okres wynosi 21 dni.
Czy można zwolnić pracownika podczas choroby?
W pierwszych 2 latach działa co do zasady zakaz wypowiedzenia z powodu choroby, ale istnieją wyjątki i inne sposoby zakończenia umowy, np. upływ kontraktu czasowego.
