Niemcy przestają przyciągać Polaków. Migracja się odwraca

Po latach, w których Niemcy były jednym z najważniejszych kierunków emigracji zarobkowej z Polski, statystyki pokazują wyraźną zmianę. W 2025 roku więcej osób przemieściło się z Niemiec do Polski niż w przeciwnym kierunku. Polski Instytut Ekonomiczny wskazuje, że bilans migracji między oboma krajami wyniósł 13,6 tys. osób na korzyść Polski. Nie oznacza to jednak masowej fali powrotów – główną przyczyną zmiany jest coraz mniejsza liczba osób wyjeżdżających z Polski do Niemiec.

Niemcy przez dziesięciolecia należały do najbardziej oczywistych kierunków emigracji dla Polaków. Bliskość geograficzna, swobodny przepływ pracowników w Unii Europejskiej, wyższe wynagrodzenia oraz duży rynek pracy powodowały, że każdego roku tysiące osób decydowały się na wyjazd za zachodnią granicę.

Najnowsze dane pokazują jednak, że ten model zaczyna się zmieniać. Analiza opublikowana 27 sierpnia 2026 roku przez Polski Instytut Ekonomiczny wskazuje, że Niemcy notują odpływ migrantów nie tylko w relacji z Polską, ale również z kilkoma innymi państwami Europy Środkowo-Wschodniej.

13,6 tys. osób na korzyść Polski

Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego bilans migracji netto między Niemcami a Polską wyniósł w 2025 roku 13,6 tys. osób na korzyść Polski. Oznacza to, że w analizowanym przepływie więcej osób wyjechało z Niemiec do Polski niż przeniosło się w przeciwnym kierunku.

Zmiana jest szczególnie widoczna, jeśli porównać wynik z sytuacją sprzed zaledwie dwóch lat. Jeszcze w 2023 roku saldo wynosiło około 17 tys. osób na korzyść Niemiec. W ciągu dwóch lat nastąpiło więc odwrócenie bilansu o ponad 30 tys. osób.

PIE podkreśla, że spośród 119 państw uwzględnionych w analizowanych niemieckich statystykach to właśnie w relacji z Polską Niemcy odnotowały w 2025 roku najniższy bilans migracji netto. Ujemne saldo wystąpiło również między innymi w relacjach z Bułgarią, Chorwacją i Rumunią.

To nie jest po prostu fala powrotów z Niemiec

Same liczby mogą prowadzić do wniosku, że tysiące Polaków zaczęły nagle wracać z Niemiec. Dane pokazują jednak bardziej złożony obraz.

Polski Instytut Ekonomiczny wskazuje, że za zmianę bilansu odpowiada przede wszystkim coraz mniejsza liczba osób przemieszczających się z Polski do Niemiec. W porównaniu z 2013 rokiem, kiedy migracja netto z Polski do Niemiec osiągnęła najwyższy poziom w ostatnich piętnastu latach, liczba przyjazdów z Polski do Niemiec spadła do 2025 roku o 66 proc.

W tym samym okresie zmniejszył się również ruch w przeciwnym kierunku – liczba wyjazdów z Niemiec do Polski spadła o 36 proc. Oba kierunki migracji są więc obecnie słabsze niż dekadę wcześniej, ale wyjazdy z Polski do Niemiec kurczyły się zdecydowanie szybciej.

Dlatego określenie tego zjawiska wyłącznie jako „masowego powrotu Polaków” byłoby uproszczeniem. Statystyki pokazują przede wszystkim, że Niemcy przyciągają obecnie znacznie mniej nowych migrantów z Polski.

Destatis potwierdza zmianę trendu

Podobną tendencję widać w oficjalnych danych niemieckiego urzędu statystycznego Destatis, choć zastosowana metodologia jest inna.

Według zestawienia migracji według obywatelstwa w 2025 roku do Niemiec przyjechało 61 567 obywateli Polski, natomiast wyjechało 76 423. Daje to saldo wynoszące minus 14 856 osób.

Rok wcześniej saldo również było ujemne i wynosiło minus 12 068 osób. Jeszcze w 2023 roku sytuacja wyglądała zupełnie inaczej: do Niemiec przyjechało 97 945 obywateli Polski, a wyjechało 85 104, co dawało dodatnie saldo 12 841 osób.

Warto zauważyć, że liczba 14 856 osób z danych Destatis różni się od 13,6 tys. wskazywanych przez PIE. Nie jest to błąd. Zestawienia wykorzystują różne definicje i sposoby grupowania migrantów. Destatis w przytoczonej tabeli klasyfikuje osoby według obywatelstwa, natomiast analiza PIE opisuje przepływy migracyjne między Niemcami a poszczególnymi państwami.

Jeszcze w 2023 roku Niemcy zyskiwały Polaków

Tempo zmiany dobrze pokazują dane z ostatnich kilku lat. W 2020 roku saldo migracji obywateli Polski w Niemczech wynosiło jeszcze plus 6 650 osób. W 2021 roku było to plus 5 661, a w 2022 roku aż plus 17 577.

W 2023 roku Niemcy nadal zyskiwały netto polskich obywateli. Dopiero w 2024 roku saldo stało się wyraźnie ujemne, a dane za 2025 rok potwierdziły, że nie był to jednorazowy przypadek.

Jeszcze bardziej charakterystyczny jest spadek samej liczby przyjazdów. W 2022 roku do Niemiec przyjechało ponad 100 tys. polskich obywateli. W 2023 roku było ich niespełna 98 tys., w 2024 roku około 76 tys., a w 2025 roku już tylko nieco ponad 61,5 tys.

Dlaczego Niemcy przyciągają mniej pracowników z Polski?

Polski Instytut Ekonomiczny zwraca uwagę przede wszystkim na zmianę sytuacji gospodarczej w Europie. Migracja zarobkowa jest w dużej mierze związana z różnicą pomiędzy możliwościami oferowanymi przez kraj pochodzenia i kraj docelowy.

Jeżeli gospodarka kraju docelowego rozwija się szybko, firmy potrzebują nowych pracowników, a wynagrodzenia rosną, wyjazd staje się bardziej atrakcyjny. Kiedy wzrost gospodarczy zwalnia, popyt na pracę jest słabszy, a jednocześnie poprawia się sytuacja gospodarcza w kraju pochodzenia, potencjalna korzyść z emigracji maleje.

PIE wskazuje, że w ostatnich trzech latach wzrost gospodarczy Niemiec był niższy niż we wszystkich dziewięciu analizowanych państwach Europy Środkowo-Wschodniej. Zdaniem instytutu taka różnica może ograniczać atrakcyjność Niemiec dla migrantów zarobkowych z regionu.

Nie oznacza to oczywiście, że jeden czynnik wyjaśnia decyzje wszystkich migrantów. Na przeprowadzkę lub powrót wpływają również sytuacja rodzinna, koszty mieszkania, stabilność zatrudnienia, wysokość wynagrodzenia, możliwość pracy w innym kraju oraz indywidualne plany na przyszłość.

Niemcy nadal są drugim największym skupiskiem polskich emigrantów

Zmiana przepływów migracyjnych nie oznacza, że polska społeczność w Niemczech nagle znika. Kraj nadal pozostaje jednym z najważniejszych miejsc emigracji z Polski.

Najnowszy szacunek Głównego Urzędu Statystycznego dotyczący emigracji długookresowej pokazuje, że pod koniec 2025 roku w Niemczech przebywało około 386 tys. mieszkańców Polski pozostających za granicą przez co najmniej 12 miesięcy.

Więcej było jedynie w Wielkiej Brytanii – około 412 tys. osób. Na trzecim miejscu znalazła się Holandia ze 130 tys. emigrantów długookresowych. Najnowsze dane GUS o Polakach w Holandii opisywaliśmy wcześniej szczegółowo w RadioPolskaNL.

Porównanie z 2020 rokiem pokazuje jednak różne kierunki zmian. Według GUS liczba polskich emigrantów długookresowych w Niemczech zmniejszyła się w tym okresie o około 33 tys. osób. W Holandii wzrosła natomiast o około 20 tys.

Czy Polacy przenoszą się z Niemiec do Holandii?

Na podstawie dostępnych danych nie można wyciągnąć takiego wniosku. Statystyki pokazują, że w dłuższej perspektywie Holandia zyskała na znaczeniu jako kierunek polskiej emigracji, ale nie wskazują, skąd bezpośrednio przyjechały konkretne osoby.

Co więcej, najnowsze dane holenderskiego CBS pokazują, że również w Holandii napływ osób polskiego pochodzenia wyraźnie osłabł. W 2025 roku z Holandii wyjechało o około 1,1 tys. więcej osób polskiego pochodzenia, niż do niej przyjechało.

W pierwszej połowie 2026 roku CBS ponownie odnotował przewagę wyjazdów Polaków nad przyjazdami. Oznacza to, że zmiana nie dotyczy wyłącznie Niemiec. W szerszej perspektywie tradycyjny model migracji zarobkowej z Polski do zachodniej Europy może stopniowo tracić wcześniejszą dynamikę.

Podobny trend widać w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej

Polska nie jest wyjątkiem. Według PIE w 2025 roku z Niemiec do dziewięciu analizowanych państw Europy Środkowo-Wschodniej wyjechało łącznie o około 37 tys. osób więcej, niż przyjechało z tych państw do Niemiec.

To o 10,6 tys. więcej niż rok wcześniej. Jeszcze w 2023 roku bilans wyglądał odwrotnie – Niemcy zyskiwały netto ponad 47 tys. migrantów z tej grupy państw.

Poza Polską szczególnie duży odpływ odnotowano w relacjach z Bułgarią i Chorwacją. Pokazuje to, że obserwowana zmiana ma charakter szerszy i nie jest wyłącznie polskim zjawiskiem.

Zmienia się mapa europejskiej migracji zarobkowej

Dane za 2024 i 2025 rok sugerują, że wieloletni schemat, w którym mieszkańcy Europy Środkowo-Wschodniej masowo przemieszczali się do Niemiec w poszukiwaniu lepszych możliwości ekonomicznych, staje się mniej jednoznaczny.

Niemcy nadal dysponują ogromnym rynkiem pracy i pozostają domem dla setek tysięcy Polaków. Jednocześnie liczba nowych przyjazdów z Polski wyraźnie spada, a saldo migracyjne drugi rok z rzędu jest ujemne.

Najważniejszą zmianą nie jest więc nagła fala powrotów. Coraz mniej osób podejmuje przede wszystkim decyzję o wyjeździe z Polski do Niemiec. Jeżeli trend utrzyma się w kolejnych latach, może to oznaczać trwałą zmianę jednego z najważniejszych kierunków polskiej emigracji zarobkowej ostatnich dekad.

Najczęściej zadawane pytania

Czy więcej Polaków wyjeżdża obecnie z Niemiec, niż do nich przyjeżdża?

Tak. Według Destatis w 2025 roku do Niemiec przyjechało 61 567 obywateli Polski, a wyjechało 76 423. Saldo wyniosło więc minus 14 856 osób. Ujemny bilans wystąpił również w 2024 roku.

Czy oznacza to masowy powrót Polaków z Niemiec?

Nie. Polski Instytut Ekonomiczny wskazuje, że głównym powodem odwrócenia bilansu jest spadek liczby osób wyjeżdżających z Polski do Niemiec. W porównaniu z 2013 rokiem napływ z Polski do Niemiec zmniejszył się o 66 proc., a przepływ z Niemiec do Polski również spadł, choć w mniejszym stopniu.

Ilu polskich emigrantów przebywa w Niemczech?

Według najnowszego szacunku GUS pod koniec 2025 roku w Niemczech przebywało około 386 tys. mieszkańców Polski pozostających za granicą przez co najmniej 12 miesięcy. Niemcy nadal są drugim po Wielkiej Brytanii największym kierunkiem polskiej emigracji długookresowej.