Od 3 września 2026 roku w Polsce obowiązuje kolejny pakiet zmian dotyczących kierowców. Najwięcej nowych obowiązków dotyczy osób, które po raz pierwszy uzyskują prawo jazdy kategorii B. Pojawił się okres próbny, zasada całkowitej trzeźwości oraz surowsze konsekwencje za punkty karne. Znacznie poważniejsza kara grozi również osobom, które prowadzą samochód mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy.
W określonej sytuacji kierowca może teraz stracić wszystkie uprawnienia do prowadzenia pojazdów na 5 lat. Zmiany weszły w życie 3 września i dotyczą zarówno nowych kierowców, jak i części osób posiadających prawo jazdy od wielu lat.
Okres próbny dla nowych kierowców
Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie okresu próbnego dla osób, które po raz pierwszy uzyskują prawo jazdy kategorii B.
Standardowo okres próbny trwa 2 lata. Inne zasady dotyczą osób, które uzyskały prawo jazdy przed ukończeniem 18. roku życia. W ich przypadku okres próbny trwa 3 lata, ale nie może wykraczać poza moment ukończenia przez kierowcę 20 lat.
Nie należy więc utożsamiać nowych regulacji wyłącznie z nastolatkami. Okres próbny jest związany przede wszystkim z pierwszym uzyskaniem kategorii B, a nie tylko z wiekiem kierowcy.
0,0 promila podczas okresu próbnego
Początkujący kierowcy zostali objęci znacznie bardziej restrykcyjnymi zasadami dotyczącymi alkoholu.
W okresie próbnym obowiązuje limit 0,0 promila alkoholu. Kierowca nie może również mieć w organizmie środków działających podobnie do alkoholu.
Oznacza to, że osoba objęta okresem próbnym nie korzysta z zasad obowiązujących pozostałych kierowców, dla których polskie przepisy rozróżniają stan po użyciu alkoholu i stan nietrzeźwości. W przypadku początkującego kierowcy wymagana jest całkowita trzeźwość.
12 punktów karnych oznacza obowiązkowe szkolenie
Nowe przepisy wprowadzają również specjalne zasady dotyczące punktów karnych.
Jeśli osoba znajdująca się w okresie próbnym przekroczy 12 punktów karnych, będzie musiała ukończyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym.
Szkolenie prowadzone jest przez Ośrodek Doskonalenia Techniki Jazdy. Nie jest to więc zwykły kurs pozwalający na zmniejszenie liczby punktów, ale szkolenie mające zwrócić uwagę początkującego kierowcy na rzeczywiste zagrożenia występujące na drodze.
Według informacji Policji kierowca ma rok na odbycie wymaganego szkolenia.
20 punktów w pierwszym roku może oznaczać utratę prawa jazdy
Jeszcze poważniejsze konsekwencje przewidziano dla kierowcy, który w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy zgromadzi zbyt wiele punktów.
Jeżeli w tym okresie kierowca przekroczy 20 punktów karnych, starosta cofnie mu uprawnienia do kierowania pojazdami.
W praktyce oznacza to konieczność ponownego uzyskania prawa jazdy i spełnienia wymaganych prawem warunków, w tym ponownego zdania egzaminu.
Dla nowych kierowców granice 12 i 20 punktów mają więc zupełnie inne znaczenie. Przekroczenie 12 punktów oznacza obowiązek szkolenia, natomiast przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku może zakończyć się cofnięciem uprawnień.
Okres próbny może zostać przedłużony
Dwuletni lub trzyletni okres próbny nie zawsze musi zakończyć się w pierwotnie przewidzianym terminie.
W określonych przypadkach może zostać przedłużony o kolejne 2 lata. Dotyczy to popełnienia w okresie próbnym określonych wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym, potwierdzonych prawomocnym rozstrzygnięciem.
Do takich sytuacji należą między innymi poważne wykroczenia związane z bezpieczeństwem ruchu, niektóre przypadki znacznego przekroczenia prędkości, nieustąpienia pierwszeństwa czy niezastosowania się do sygnalizacji.
Nowy system ma więc sprawić, że pierwsze lata za kierownicą będą okresem szczególnej kontroli zachowania kierowcy.
Jazda mimo zatrzymanego prawa jazdy – uprawnienia można stracić na 5 lat
Jedna z najbardziej dotkliwych zmian nie dotyczy wyłącznie początkujących kierowców.
Jeżeli starosta zatrzyma kierowcy prawo jazdy na 3 miesiące, a kierowca mimo tego będzie w tym czasie prowadził pojazd, konsekwencje są teraz znacznie poważniejsze.
W takiej sytuacji uprawnienia do kierowania pojazdami zostaną cofnięte w całości na okres 5 lat.
Wcześniej prowadzenie samochodu podczas trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy powodowało przedłużenie okresu zatrzymania o kolejne 3 miesiące. Nowe przepisy radykalnie zaostrzają tę sankcję.
Warto zwrócić uwagę na określenie „w całości”. Kara nie ogranicza się do kategorii prawa jazdy, której dotyczyło pierwotne zatrzymanie, ale oznacza cofnięcie posiadanych uprawnień na pięć lat.
Zmiany także dla zawodowych kierowców autobusów
Pakiet przepisów obowiązujący od 3 września zmienia również minimalny wiek części kierowców wykonujących zawodowo przewóz osób.
Po spełnieniu odpowiednich wymagań dotyczących kwalifikacji wstępnej osoba w wieku 18 lat może wykonywać krajowe przewozy pojazdami kategorii D lub D+E na regularnych liniach, których trasa nie przekracza 50 kilometrów.
Osiemnastolatek posiadający odpowiednią kwalifikację może również wykonywać przewozy pojazdami kategorii D1 lub D1+E na terytorium Polski.
W pozostałych przypadkach krajowego przewozu osób pojazdami kategorii D lub D+E możliwość wykonywania zawodu została pod określonymi warunkami otwarta również dla kierowców od 20. roku życia.
Prawo jazdy od 17 lat obowiązuje już od marca
Przy okazji nowych regulacji warto wyjaśnić jedną rzecz. Możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B przez osoby, które ukończyły 17 lat, nie została wprowadzona 3 września. Ta część zmian zaczęła obowiązywać wcześniej, od 3 marca 2026 roku.
Siedemnastolatek może prowadzić samochód na szczególnych zasadach. Do ukończenia 18 lat podczas jazdy musi mu towarzyszyć osoba spełniająca określone wymagania.
- musi mieć co najmniej 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat,
- nie może być pod wpływem alkoholu ani środków działających podobnie do alkoholu,
- nie może mieć w ciągu ostatnich 5 lat orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów,
- musi siedzieć na przednim fotelu pasażera.
Nowością od 3 września jest natomiast uruchomienie przepisów dotyczących okresu próbnego i związanych z nim dodatkowych obowiązków.
Co zmieniło się od 3 września 2026 roku?
Najważniejsze nowe zasady można podsumować w kilku punktach:
- 2-letni okres próbny dla osób po raz pierwszy uzyskujących kategorię B;
- 3-letni okres próbny dla osób, które zdobyły prawo jazdy przed ukończeniem 18 lat, maksymalnie do 20. roku życia;
- 0,0 promila podczas okresu próbnego;
- po przekroczeniu 12 punktów karnych – obowiązkowe szkolenie praktyczne;
- po przekroczeniu 20 punktów w pierwszym roku – możliwość cofnięcia uprawnień;
- w określonych przypadkach okres próbny może zostać wydłużony o 2 lata;
- prowadzenie pojazdu podczas trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy może oznaczać cofnięcie wszystkich uprawnień na 5 lat;
- zmieniły się również limity wieku dla części zawodowych kierowców autobusów.
Zmiany mają uderzyć w najbardziej ryzykowne zachowania
Nowe przepisy są skonstruowane tak, aby szczególnie mocno reagować na dwa rodzaje zachowań: poważne wykroczenia popełniane przez niedoświadczonych kierowców oraz świadome ignorowanie decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy.
Dla większości kierowców posiadających prawo jazdy od wielu lat wprowadzenie okresu próbnego nie zmienia codziennych zasad jazdy. Powinni jednak zwrócić uwagę na znacznie surowszą sankcję za prowadzenie samochodu pomimo trzymiesięcznego zatrzymania uprawnień.
Dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę za kierownicą, konsekwencje wykroczeń mogą natomiast pojawić się znacznie szybciej. Szczególne znaczenie mają limit 0,0 promila oraz nowe progi punktów karnych.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długo trwa okres próbny dla nowego kierowcy?
Dla osoby, która po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kategorii B, standardowy okres próbny trwa 2 lata. W przypadku uzyskania prawa jazdy przed ukończeniem 18 lat może trwać 3 lata, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez kierowcę 20. roku życia.
Ile alkoholu może mieć początkujący kierowca?
W okresie próbnym obowiązuje limit 0,0 promila. Początkujący kierowca musi więc zachować całkowitą trzeźwość.
Co się stanie po przekroczeniu 12 punktów karnych?
Kierowca objęty okresem próbnym, który przekroczy 12 punktów karnych, musi ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym prowadzone przez Ośrodek Doskonalenia Techniki Jazdy.
Kiedy można stracić prawo jazdy na 5 lat?
Jeżeli kierowca prowadzi pojazd w czasie, gdy jego prawo jazdy zostało decyzją starosty zatrzymane na 3 miesiące, nowe przepisy przewidują cofnięcie uprawnień w całości na okres 5 lat.
Źródła
- Ministerstwo Infrastruktury – zmiany w przepisach dla kierowców obowiązujące od 2026 roku
- Policja – nowe zasady dla początkujących kierowców od 3 września 2026 roku
- Policja – nowe zasady dla kierowców od 3 września 2026 roku
- Ministerstwo Infrastruktury – kategorie prawa jazdy i minimalny wiek kierowców zawodowych
Ostatnia aktualizacja: 4 września 2026 r.
