Zeeland jest dziś miejscem ważnego holendersko-norweskiego spotkania na najwyższym szczeblu. Premier Norwegii Jonas Gahr Støre odwiedza Domburg, Sluiskil i Middelburg, a razem z premierem Holandii Robem Jettenem uczestniczy w oficjalnym otwarciu ogromnego projektu wychwytywania i składowania CO₂ w zakładach Yara Sluiskil. Instalacja ma pozwolić na przechwytywanie i przygotowywanie do transportu nawet 800 tysięcy ton dwutlenku węgla rocznie.
Według norweskiego rządu jest to największy przemysłowy projekt wychwytywania CO₂ w Europie. Gaz powstający podczas produkcji amoniaku w Zelandii będzie skraplany, transportowany statkami do Norwegii, a następnie trwale magazynowany około 2,6 kilometra pod dnem Morza Północnego.
Premier Norwegii rozpoczął wizytę w Domburgu
Program wizyty Jonasa Gahr Støre w Zelandii rozpoczyna się w poniedziałek 7 września w Domburgu.
O godzinie 9:25 norweski premier ma odwiedzić Monument voor Noorse Commando’s, czyli pomnik norweskich komandosów poległych podczas walk o wyzwolenie Holandii w czasie II wojny światowej.
Jak informuje rząd Norwegii, monument upamiętnia norweskich żołnierzy, którzy zginęli podczas walk na Walcheren w listopadzie 1944 roku.
Lokalna redakcja Streekomroep Walcheren podaje, że pomnik w Domburgu poświęcony jest dziewięciu norweskim komandosom. Został odsłonięty w 2005 roku przez ambasadora Norwegii.
O 11:00 wielkie otwarcie w Yara Sluiskil
Najważniejszy gospodarczy punkt wizyty rozpoczyna się o godzinie 11:00 w zakładzie Yara Sluiskil w Zeeuws-Vlaanderen.
Premier Holandii Rob Jetten i premier Norwegii Jonas Gahr Støre mają wspólnie uczestniczyć w oficjalnym otwarciu nowej instalacji Carbon Capture and Storage, w skrócie CCS.
CCS oznacza wychwytywanie dwutlenku węgla powstającego podczas procesów przemysłowych, przygotowanie go do transportu, a następnie trwałe składowanie w odpowiednich strukturach geologicznych zamiast uwalniania do atmosfery.
Rijksoverheid potwierdza, że obaj premierzy uczestniczą dziś w otwarciu projektu Yara w Sluiskil. Zakład należy do norweskiej grupy Yara i produkuje między innymi amoniak, nawozy oraz chemikalia przemysłowe.
800 tysięcy ton CO₂ rocznie
Skala projektu jest ogromna. Według Yara instalacja w Sluiskil może przygotowywać do transportu i magazynowania nawet 800 tysięcy ton CO₂ każdego roku.
W ciągu 15 lat oznacza to około 12 milionów ton dwutlenku węgla, który nie trafi do atmosfery.
Według Yara roczna redukcja odpowiada około 0,5 procent całkowitej rocznej emisji CO₂ Holandii, liczonej względem danych z 2022 roku.
Projekt jest szczególnie istotny dla przemysłu chemicznego, ponieważ część emisji powstających przy produkcji amoniaku jest trudna do wyeliminowania wyłącznie poprzez przejście na energię odnawialną.
CO₂ ze Sluiskil popłynie statkami do Norwegii
Wychwycony dwutlenek węgla nie będzie przechowywany w Zelandii.
Po wychwyceniu CO₂ zostanie sprężony i skroplony. Następnie będzie czasowo magazynowany w zakładzie Yara w specjalnych zbiornikach.
W Sluiskil powstało siedem zbiorników o łącznej pojemności około 15 tysięcy ton CO₂. Stamtąd gaz będzie przepompowywany na specjalistyczne statki.
Według danych Yara dwa statki mogą przewozić po około 7200 ton CO₂ każdy, a operacje załadunkowe planowane są średnio dwa razy w tygodniu.
Statki popłyną ze Sluiskil do norweskiego Øygarden, pokonując ponad 800 kilometrów.
Dwutlenek węgla trafi 2,6 km pod dno Morza Północnego
Za transport i trwałe magazynowanie odpowiada projekt Northern Lights, będący częścią norweskiego programu Longship.
Po dostarczeniu CO₂ do Øygarden gaz zostanie przepompowany do lądowych zbiorników. Następnie specjalnym rurociągiem trafi do miejsca zatłaczania pod Morzem Północnym.
Docelowe miejsce magazynowania znajduje się około 2,6 kilometra pod dnem morza, w odpowiednich warstwach geologicznych.
Yara podkreśla, że projekt Sluiskil jest również pierwszym tego typu działającym systemem, w którym CO₂ jest transportowany do trwałego składowania przez granicę państwową.
Inwestycja w Sluiskil kosztowała około 200 mln euro
Projekt wymagał rozbudowy infrastruktury w zakładzie Yara. Firma informowała wcześniej, że nakłady inwestycyjne związane między innymi ze zwiększeniem możliwości skraplania CO₂ wynoszą około 200 milionów euro.
Zakres prac obejmuje instalację skraplania dwutlenku węgla, zbiorniki magazynowe, system załadunku statków oraz zasilanie jednostek z lądu podczas postoju.
Sam zakład Yara w Sluiskil jest jednym z dużych zakładów przemysłowych w Zelandii i jedną z najważniejszych europejskich lokalizacji firmy zajmujących się produkcją amoniaku i nawozów.
Po Sluiskil premierzy jadą do Middelburga
Wizyta nie zakończy się na otwarciu instalacji CCS.
O godzinie 13:30 Rob Jetten i Jonas Gahr Støre mają spotkać się w Abdij w Middelburgu na rozmowach bilateralnych i roboczym lunchu.
Według Rijksoverheid rozmowy będą dotyczyć między innymi:
- współpracy gospodarczej i bezpieczeństwa ekonomicznego,
- obronności,
- współpracy morskiej,
- wojny w Ukrainie,
- sytuacji na Bliskim Wschodzie.
Holandia i Norwegia mają również podpisać strategiczne partnerstwo obejmujące między innymi współpracę morską, bezpieczeństwo i obronność.
Dlaczego właśnie Zeeland?
Wybór Zelandii jako miejsca spotkania ma zarówno wymiar gospodarczy, jak i historyczny.
Sluiskil jest siedzibą ogromnego zakładu norweskiej firmy Yara, a prowincja odgrywa ważną rolę w holenderskim przemyśle chemicznym, energetyce i transporcie morskim.
Domburg przypomina natomiast o wspólnej historii obu państw i udziale norweskich komandosów w wyzwalaniu Walcheren w 1944 roku.
Middelburg staje się z kolei miejscem rozmów dotyczących przyszłej współpracy Holandii i Norwegii – od energetyki i magazynowania CO₂ po bezpieczeństwo Morza Północnego i obronność.
Projekt ważny dla przemysłu w Zelandii
Otwarcie instalacji ma znaczenie także dla przyszłości dużych zakładów przemysłowych w regionie.
Europejski przemysł znajduje się pod coraz większą presją ograniczania emisji gazów cieplarnianych. Dotyczy to szczególnie produkcji chemicznej, nawozów, stali, cementu i innych sektorów, w których część emisji jest bezpośrednio związana z procesem technologicznym.
CCS ma umożliwiać redukcję tych emisji bez natychmiastowej likwidacji produkcji przemysłowej. Zwolennicy tej technologii wskazują, że może ona być szczególnie istotna w okresie transformacji przemysłu ciężkiego.
Jednocześnie technologia CCS pozostaje przedmiotem debaty dotyczącej kosztów, zapotrzebowania na energię oraz tego, jak dużą rolę powinna odgrywać obok bezpośredniego ograniczania wykorzystania paliw kopalnych.
Z Sluiskil do magazynu pod Morzem Północnym
Projekt pokazuje również, jak mocno połączona staje się infrastruktura energetyczna państw leżących nad Morzem Północnym.
Emisje powstają w zakładzie przemysłowym w Zelandii, CO₂ jest przygotowywany do transportu w Sluiskil, następnie przewożony statkami do Norwegii i ostatecznie magazynowany głęboko pod dnem Morza Północnego.
Jeżeli system będzie działał zgodnie z planem, przez następnych 15 lat z zakładu Yara w Sluiskil do Norwegii trafi około 12 milionów ton CO₂.
Dzisiaj projekt przechodzi z fazy wieloletniej budowy i przygotowań do oficjalnego uruchomienia, a wydarzeniu nadano rangę spotkania premierów dwóch państw.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego premier Norwegii jest dziś w Zelandii?
Jonas Gahr Støre odwiedza Domburg, Sluiskil i Middelburg. Uczestniczy między innymi w otwarciu projektu CCS Yara Sluiskil oraz spotkaniu bilateralnym z premierem Holandii Robem Jettenem.
Co otwierają dziś w Yara Sluiskil?
Oficjalnie otwierany jest wielkoskalowy projekt Carbon Capture and Storage. Instalacja ma umożliwiać przygotowywanie do transportu i trwałego magazynowania nawet 800 tysięcy ton CO₂ rocznie.
Gdzie będzie trafiał CO₂ z Sluiskil?
Skroplony dwutlenek węgla będzie transportowany statkami do Øygarden w Norwegii. Następnie zostanie przesłany rurociągiem i zatłoczony około 2,6 kilometra pod dno Morza Północnego.
Ile CO₂ może przechwytywać projekt Yara?
Projekt zakłada do 800 tysięcy ton CO₂ rocznie. W okresie 15 lat daje to około 12 milionów ton dwutlenku węgla.
Czy premierzy odwiedzą również Middelburg?
Tak. Po wydarzeniu w Sluiskil Rob Jetten i Jonas Gahr Støre mają spotkać się o 13:30 w Abdij w Middelburgu. Tematami rozmów będą między innymi bezpieczeństwo, obronność, współpraca morska, Ukraina oraz Bliski Wschód.
Źródła: Rijksoverheid – wizyta premierów w Zelandii; Rząd Norwegii – program wizyty Jonasa Gahr Støre; Yara – projekt CCS w Sluiskil; Yara Nederland – CCS Sluiskil.
Ostatnia aktualizacja: 7 września 2026 r.
