Setki firm i organizacji w Zeeland już pierwszego dnia zgłosiły się po przepustki umożliwiające przejazd przez Westerscheldetunnel podczas przyszłorocznego remontu. Do poniedziałku 31 sierpnia do godziny 18:00 w systemie zarejestrowało się 411 organizacji i instytucji, a złożono już 253 konkretne wnioski o przejazdy.
Zainteresowanie nie jest przypadkowe. Od 11 stycznia 2027 roku wschodnia nitka Westerscheldetunnel zostanie zamknięta na około cztery miesiące z powodu naprawy uszkodzonej konstrukcji betonowej. Przez cały ten okres do dyspozycji pozostanie tylko jedna nitka tunelu, a możliwość przejazdu będzie mocno ograniczona.
Firmy i organizacje, które potrzebują tunelu do niezbędnego transportu lub dojazdów związanych z pracą, mogą obecnie ubiegać się o specjalne ontheffing – zezwolenie na przejazd w określonych przedziałach czasowych. Samo złożenie wniosku nie gwarantuje jednak otrzymania przepustki.
411 organizacji zarejestrowało się pierwszego dnia
System składania wniosków dla pierwszych grup został otwarty 31 sierpnia. Jak podał Omroep ZVL we współpracy z Omroep Zeeland, już do godziny 18:00 zarejestrowanych było 411 firm, organizacji i instytucji.
Rejestracja konta nie jest jeszcze tym samym co złożenie wniosku o konkretny przejazd. Tego samego dnia do systemu wpłynęły jednak już 253 wnioski o przepustki dla określonych przejazdów.
Pierwszy etap trwa do 20 września 2026 roku. W tej fazie zgłaszać się mogą podmioty należące do kategorii 4 i 5, czyli przede wszystkim transport towarowy oraz ruch związany z niezbędną pracą.
Dlatego szybkie złożenie wniosku pierwszego dnia nie oznacza automatycznie pierwszeństwa. Po zakończeniu danego etapu dostępne miejsca zostaną rozdzielone zgodnie z zasadami systemu.
Jeżeli chętnych będzie za dużo, może zdecydować losowanie
Największą niewiadomą pozostaje liczba dostępnych miejsc w stosunku do liczby zgłoszeń. Przepustka nie jest przyznawana automatycznie każdej firmie, która wykaże potrzebę przejazdu.
Jeżeli na określony przedział czasowy liczba prawidłowych wniosków przekroczy dostępną przepustowość, przydział może zostać przeprowadzony w drodze losowania.
Organizacje muszą więc najpierw złożyć wniosek, a następnie poczekać na informację, czy wybrane przez nie przejazdy zostały zaakceptowane.
System został podzielony na kilka etapów właśnie dlatego, żeby nie cała dostępna przepustowość została rozdysponowana wiele miesięcy przed rozpoczęciem remontu. Niektóre przedsiębiorstwa mogą dokładnie zaplanować transport z dużym wyprzedzeniem, podczas gdy inne dowiadują się o koniecznym przejeździe dopiero krótko przed jego realizacją.
Dlaczego Westerscheldetunnel będzie działał inaczej?
Powodem ograniczeń jest konieczna naprawa Oostbuis, czyli wschodniej nitki Westerscheldetunnel. W jednym z betonowych segmentów tunelu stwierdzono pęknięcie i uszkodzenie konstrukcji.
Operator tunelu podkreśla, że obecna sytuacja jest stabilna i obiekt pozostaje bezpieczny w użytkowaniu. Naprawa jest jednak konieczna, aby zapewnić bezpieczeństwo i odpowiednią trwałość konstrukcji w dłuższej perspektywie.
Według N.V. Westerscheldetunnel do uszkodzenia najprawdopodobniej przyczyniło się jednocześnie kilka czynników. Wśród nich wymieniane są nacisk warstwy gruntu nad miejscem uszkodzenia, zastosowane podczas budowy materiały oraz niewystarczające zbrojenie konkretnych segmentów.
Naprawa ma rozpocząć się 11 stycznia 2027 roku i potrwać około czterech miesięcy.
Jedna nitka i ruch raz w jednym, raz w drugim kierunku
Podczas remontu Oostbuis całkowicie wypadnie z ruchu. Pozostanie tylko Westbuis – zachodnia nitka tunelu.
Nie będzie ona jednak działała jak zwykła droga dwukierunkowa. Zastosowany zostanie system gereguleerd blokrijden, czyli regulowanego ruchu blokowego.
W uproszczeniu oznacza to, że ruch będzie odbywał się naprzemiennie. W jednym okresie pojazdy będą przejeżdżały z kierunku Terneuzen w stronę Borssele, a następnie kierunek zostanie odwrócony.
Według obecnych założeń kierunek przejazdu będzie zmieniany w cyklach godzinowych. Dokładna liczba dostępnych miejsc będzie zależała również od rodzaju pojazdów. Ciężarówki zajmują więcej przestrzeni w tunelu, dlatego ich liczba wpływa na przepustowość poszczególnych bloków.
Ruch przez tunel musi spaść nawet o 80 procent
Skala ograniczeń będzie duża. N.V. Westerscheldetunnel informuje, że podczas remontu konieczne będzie zmniejszenie liczby pojazdów korzystających z przeprawy o około 50 do 80 procent.
To właśnie dlatego nie wystarczy zwykłe zwężenie drogi czy wprowadzenie ruchu wahadłowego dla wszystkich kierowców. Przepustowość jednej dostępnej nitki będzie zbyt mała, aby obsłużyć normalny ruch.
Priorytet otrzymają więc przejazdy uznane za najbardziej potrzebne, a pozostali użytkownicy będą musieli korzystać z alternatyw lub dostosować swoje podróże do nowych zasad.
Pierwszy etap dotyczy transportu i niezbędnych dojazdów
Od 31 sierpnia do 20 września trwa pierwsza faza przydzielania przepustek.
Obejmuje ona kategorię 4 – vracht- en goederenvervoer, czyli transport towarów, oraz kategorię 5 – noodzakelijk werkverkeer, czyli niezbędne przejazdy związane z pracą.
W tej fazie organizacje mogą ubiegać się o jeden stały przejazd w jedną lub obie strony w wybranym dniu roboczym, obowiązujący przez cały okres prowadzenia prac.
Kolejne możliwości pojawią się później. Od 5 do 25 października przewidziano następny etap dla kategorii 3, 4 i 5, w którym możliwe będzie wnioskowanie o wiele pojedynczych przejazdów.
Od 14 grudnia w tych kategoriach ma ruszyć ciągłe składanie wniosków o pojedyncze przejazdy, a od 21 grudnia możliwość wnioskowania ma zostać otwarta również dla kategorii 7, czyli pozostałego ruchu.
Firmy już wcześniej miały wiele pytań
Duże zainteresowanie systemem było widoczne jeszcze przed otwarciem portalu. W internetowym spotkaniu informacyjnym dla przedsiębiorstw i organizacji uczestniczyło około 500 osób.
Uczestnicy pytali między innymi o korzystanie z eHerkenning, możliwość zmiany danych kierowcy lub pojazdu oraz konsekwencje sytuacji, w której firma nie zdąży wykorzystać przyznanego przedziału czasowego.
Dla przedsiębiorstw transportowych i firm zatrudniających osoby po obu stronach Westerschelde szczegóły systemu mogą mieć bezpośrednie znaczenie dla organizacji pracy przez cztery miesiące.
Westerscheldetunnel ma szczególne znaczenie dla Zeeuws-Vlaanderen
Westerscheldetunnel jest kluczowym połączeniem drogowym między Zeeuws-Vlaanderen a pozostałą częścią Zeeland. Dla wielu mieszkańców i przedsiębiorstw nie jest więc jedną z kilku równorzędnych dróg, lecz podstawowym połączeniem z drugą stroną Westerschelde.
Dlatego czteromiesięczne ograniczenie nie będzie wyłącznie problemem kierowców przejeżdżających przez jeden tunel. Skutki mogą być odczuwalne w logistyce, dojazdach do pracy, dostępie do usług i funkcjonowaniu przedsiębiorstw w znacznie większej części prowincji.
Znaczenie Westerschelde dla gospodarki, transportu i przyszłości prowincji jest zresztą znacznie szersze. W sierpniu opisywaliśmy, dlaczego Zeeland chce przygotować własną wizję przyszłości Westerschelde, łącząc kwestie przyrody z żeglugą, portami, przemysłem, bezpieczeństwem i miejscami pracy.
253 wnioski to dopiero początek
Liczby z pierwszego dnia pokazują, że przedsiębiorstwa już teraz przygotowują się na trudne cztery miesiące w 2027 roku.
411 zarejestrowanych organizacji i 253 złożone wnioski nie są jednak ostatecznym bilansem. Pierwsza faza przyjmowania zgłoszeń trwa do 20 września, a w kolejnych miesiącach otwierane będą następne możliwości rezerwowania przejazdów.
Dopiero po rozpatrzeniu zgłoszeń będzie wiadomo, jak duża część przedsiębiorstw otrzyma oczekiwane przepustki i w których godzinach zapotrzebowanie będzie największe.
Dla mieszkańców Zeeland ważniejszy będzie natomiast kolejny etap przygotowań: szczegółowe informacje o alternatywach transportowych oraz o zasadach, które będą obowiązywać zwykłych kierowców.
Do rozpoczęcia remontu pozostają jeszcze ponad cztery miesiące, ale pierwsze setki wniosków pokazują, że organizacja ruchu podczas zamknięcia Oostbuis będzie jednym z najważniejszych problemów transportowych Zeeland na początku 2027 roku.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy zostanie zamknięta Oostbuis Westerscheldetunnel?
Naprawa wschodniej nitki Westerscheldetunnel ma rozpocząć się 11 stycznia 2027 roku. Prace mają potrwać około czterech miesięcy. W tym czasie dostępna będzie tylko zachodnia nitka tunelu.
Czy podczas remontu każdy będzie mógł przejechać przez tunel?
Nie. Z powodu bardzo ograniczonej przepustowości przejazd będzie wymagał odpowiedniego zezwolenia. Dostępna liczba miejsc będzie dzielona między określone kategorie użytkowników w kilku etapach.
Ile firm złożyło już wnioski o przepustki?
Do godziny 18:00 pierwszego dnia działania systemu zarejestrowało się 411 organizacji i instytucji, a złożono 253 wnioski dotyczące określonych przejazdów. Pierwszy etap składania wniosków trwa do 20 września 2026 roku.
Źródła: Omroep ZVL – pierwsze dane o liczbie rejestracji i wniosków; N.V. Westerscheldetunnel – system przepustek; Werk aan de Tunnel – etapy składania wniosków; Werk aan de Tunnel – zasady ruchu podczas remontu; N.V. Westerscheldetunnel – naprawa Oostbuis.
