Holenderscy naukowcy zalecają, aby mieszkańcy kraju mieli w domach zapas żywności wystarczający na osiem dni, zamiast dotychczasowych trzech. Powód? W razie cyberataku, ekstremalnej pogody lub poważnego kryzysu półki w supermarketach mogą opustoszeć już po dwóch–trzech dniach. To jednak rekomendacja ekspertów, a nie nowy obowiązek dla mieszkańców Holandii.
Wnioski pochodzą z badań przeprowadzonych przez Instytut Clingendael oraz Uniwersytet Erazma w Rotterdamie na zlecenie holenderskiego Ministerstwa Rolnictwa. Wyniki, o których 18 września poinformował NOS, wskazują na słabe punkty holenderskiego systemu zaopatrzenia w żywność.
Dlaczego zapasy na trzy dni mogą nie wystarczyć?
Holenderskie supermarkety działają w oparciu o bardzo sprawny system dostaw. Produkty trafiają do magazynów i sklepów na bieżąco, a duże rezerwy są ograniczane, aby zmniejszać koszty przechowywania.
W normalnych warunkach taki model działa dobrze. Problem pojawia się wtedy, gdy transport lub systemy logistyczne przestają funkcjonować.
Według badaczy zakłócenia mogą sprawić, że w ciągu dwóch–trzech dni w sklepach zacznie brakować produktów. Przyczyną może być między innymi cyberatak na systemy logistyczne, powódź, ekstremalne opady lub konflikt zbrojny.
Badacze zwracają uwagę, że niektóre obszary mogą pozostać odcięte od dostaw dłużej niż kilka dni. Dlatego proponują wydłużenie domowych zapasów żywności do ośmiu dni.
Co dokładnie zalecają eksperci?
Nowa rekomendacja dotyczy przede wszystkim żywności, którą można długo przechowywać i spożyć bez skomplikowanego przygotowania.
W razie poważnej awarii energetycznej przygotowanie ciepłego posiłku może być niemożliwe. Dlatego przy kompletowaniu domowych zapasów warto uwzględnić produkty, które nie wymagają gotowania.
- Konserwy warzywne, fasola i inne gotowe produkty w puszkach.
- Orzechy, suszone owoce i produkty o długim terminie przydatności.
- Gotowe posiłki, które można zjeść bez podgrzewania.
- Żywność dostosowana do potrzeb dzieci i osób na specjalnej diecie.
To praktyczne przykłady produktów do domowego zestawu awaryjnego. Nie trzeba kupować wszystkiego jednocześnie. Warto stopniowo uzupełniać zapasy produktami, które na co dzień wykorzystujemy w kuchni, i regularnie sprawdzać ich daty ważności.
Czy holenderski rząd zmienił oficjalne zalecenia?
Nie. Na 19 września 2026 roku oficjalne zalecenie nadal dotyczy przygotowania się na pierwsze 72 godziny sytuacji kryzysowej.
Holenderska kampania rządowa Denk Vooruit („Myśl z wyprzedzeniem”) zachęca mieszkańców do przygotowania zestawu awaryjnego, określanego po niderlandzku jako noodpakket.
Oprócz żywności powinien on zawierać między innymi wodę pitną, latarkę, radio na baterie, powerbank, apteczkę i niezbędne leki.
Rząd zaleca obecnie około trzech litrów wody na osobę dziennie, czyli dziewięć litrów na osobę na trzy dni. Rekomendacja naukowców dotycząca ośmiu dni nie oznacza automatycznej zmiany oficjalnych wymagań dotyczących zapasów wody.
Supermarkety również mają zwiększyć zapasy
Badacze nie oczekują, że cała odpowiedzialność za przygotowanie do kryzysu spadnie na mieszkańców.
Proponują również utworzenie dodatkowych rezerw żywności w istniejących magazynach supermarketów i dostawców. Zapasy miałyby być regularnie wymieniane w ramach normalnej sprzedaży, aby produkty nie traciły terminu przydatności.
W razie kryzysu państwo mogłoby decydować o skierowaniu części takich rezerw do regionów najbardziej potrzebujących pomocy. Firmy otrzymywałyby wynagrodzenie za utrzymywanie dodatkowych zapasów.
Według NOS odpowiedzialny za bezpieczeństwo żywnościowe sekretarz stanu Erkens zamierza w najbliższych miesiącach rozmawiać z supermarketami i dostawcami o wielkości rezerw oraz sposobie finansowania całego rozwiązania.
Czy Holandii grozi brak żywności?
Autorzy badań nie przewidują automatycznie głodu w przypadku zakłócenia dostaw. Ostrzegają natomiast przed niedoborami określonych produktów, wzrostem cen i możliwymi niepokojami społecznymi.
Choć Holandia należy do największych eksporterów produktów rolnych na świecie, pozostaje zależna od importu między innymi soi wykorzystywanej do produkcji pasz, nawozów i paliw.
Długotrwałe zakłócenia w handlu międzynarodowym mogłyby więc uderzyć także w krajową produkcję żywności.
Co to oznacza dla Polaków mieszkających w Holandii?
Na razie nie ma potrzeby robienia dużych zakupów na zapas. Warto natomiast sprawdzić, czy domownicy mają podstawowe produkty na wypadek kilkudniowych problemów z dostawami, wodą lub energią elektryczną.
Holenderski rząd udostępnia również bezpłatną broszurę o przygotowaniu do sytuacji kryzysowych w języku polskim. Dokument zawiera praktyczne wskazówki dotyczące domowych zapasów, planowania i postępowania podczas awarii.
Przeczytaj oficjalny poradnik w języku polskim – Denk Vooruit →
Najczęściej zadawane pytania
Czy trzeba mieć w Holandii zapasy na osiem dni?
Nie ma takiego obowiązku. Osiem dni to rekomendacja naukowców. Oficjalne zalecenia rządowe nadal mówią o przygotowaniu się na pierwsze 72 godziny kryzysu.
Jakie produkty najlepiej przechowywać na wypadek kryzysu?
Przede wszystkim żywność o długim terminie przydatności, którą można zjeść bez gotowania. Przydatne mogą być konserwy, gotowa fasola, orzechy i suszone owoce.
Ile wody należy mieć w domu?
Holenderski rząd zaleca około trzech litrów wody na osobę dziennie. Dla jednej osoby oznacza to dziewięć litrów na pierwsze trzy dni sytuacji kryzysowej.
Źródła
- NOS – artykuł z 18 września 2026 r. o rekomendacji ośmiodniowych zapasów.
- Uniwersytet Erazma – informacje o badaniu bezpieczeństwa żywnościowego i strategicznych zapasów.
- Denk Vooruit – oficjalne wytyczne dotyczące zestawu awaryjnego.
- Denk Vooruit – oficjalna broszura w języku polskim.
Ostatnia aktualizacja: 19 września 2026 r. Źródła: NOS , Denk Vooruit – oficjalne zalecenia rządu Holandii
