Amerykańska Rezerwa Federalna rozpoczyna dziś dwudniowe posiedzenie, które może zakończyć się pierwszą podwyżką stóp procentowych od ponad trzech lat. Jeszcze kilka dni temu taki scenariusz nie był przesądzony, ale po nowych danych o inflacji i kolejnym wzroście cen ropy sytuacja zmieniła się gwałtownie. Rynki wyceniają obecnie prawdopodobieństwo podwyżki w środę na około 90–93 proc.
Decyzja amerykańskiego banku centralnego ma znaczenie znacznie wykraczające poza Stany Zjednoczone. Zmiana stóp Fed wpływa na kurs dolara, rynki finansowe, koszt kredytu i przepływ kapitału na całym świecie.
Fed może podnieść stopy już w środę
Federalny Komitet Otwartego Rynku rozpoczyna we wtorek 15 września dwudniowe posiedzenie. Decyzja w sprawie stóp procentowych zostanie ogłoszona w środę.
Według ankiety przeprowadzonej przez Reutersa wśród ekonomistów większość spodziewa się obecnie podwyżki stóp. Jeszcze na początku września dominowało przekonanie, że Fed pozostawi koszt pieniądza bez zmian do końca roku.
Zmiana oczekiwań nastąpiła po publikacji danych wskazujących, że inflacja w Stanach Zjednoczonych pozostaje bardziej uporczywa, niż zakładano. Jednocześnie gwałtownie wzrosły ceny ropy, zwiększając ryzyko kolejnego impulsu inflacyjnego.
Rynki wyceniają ponad 90 proc. szans na podwyżkę
We wtorek rano kontrakty terminowe wskazywały na około 93-procentowe prawdopodobieństwo podwyżki stóp przez Fed. Jeszcze kilka dni temu inwestorzy nie byli tak zdecydowani.
Zmiana nastawienia jest widoczna również na rynku obligacji. Rentowność amerykańskich 10-letnich obligacji skarbowych przekroczyła 5 proc. i osiągnęła najwyższy poziom od 2007 roku.
Dolar umocnił się wobec wielu najważniejszych walut. Euro znalazło się w pobliżu najniższego poziomu wobec dolara od około miesiąca.
Ropa ponownie napędza obawy o inflację
Jednym z głównych czynników komplikujących sytuację Fed są ponownie ceny energii. Ropa Brent kosztuje ponad 100 dolarów za baryłkę, a niepewność na Bliskim Wschodzie pozostaje bardzo wysoka.
Problemy dotyczą jednocześnie kilku kluczowych szlaków dostaw. W ostatnich dniach Arabia Saudyjska zamknęła strategiczny ropociąg East–West po ataku dronów. Trasa ta umożliwia transport ropy z rejonu Zatoki Perskiej nad Morze Czerwone z pominięciem cieśniny Ormuz.
Jednocześnie ruch tankowców przez cieśninę Ormuz został mocno ograniczony w związku z konfliktem USA–Iran. Połączenie problemów na morzu i na lądzie zwiększa presję na globalne ceny energii.
Dlaczego droższa ropa ma znaczenie dla Fed?
Droższa ropa nie wpływa wyłącznie na ceny benzyny. Wyższe koszty energii zwiększają również koszty transportu, produkcji i logistyki, a część z nich jest później przenoszona na ceny produktów i usług.
Dla banków centralnych oznacza to ryzyko, że inflacja pozostanie powyżej celu dłużej, niż wcześniej przewidywano. Fed próbuje ograniczać wzrost cen za pomocą wyższych stóp procentowych, ale jednocześnie musi uważać, aby zbyt mocno nie zahamować amerykańskiej gospodarki.
Trump chce niższych stóp, Fed może zrobić odwrotnie
Możliwa podwyżka ma również wyraźny wymiar polityczny. Prezydent USA Donald Trump wielokrotnie opowiadał się za obniżaniem kosztu pieniądza i przekonywał, że Stany Zjednoczone powinny mieć jedne z najniższych stóp procentowych na świecie.
Rezerwa Federalna podejmuje jednak decyzje niezależnie od Białego Domu, a jej głównym zadaniem pozostaje stabilność cen oraz sytuacja na rynku pracy.
Podwyżka tuż przed listopadowymi wyborami do Kongresu prawdopodobnie ponownie zwiększyłaby polityczne napięcie wokół banku centralnego.
Co podwyżka stóp w USA oznacza dla Europy?
Decyzja Fed nie oznacza automatycznej zmiany oprocentowania kredytów w Holandii czy Polsce. Może jednak pośrednio wpływać również na europejską gospodarkę.
- wyższe stopy w USA mogą wzmacniać dolara wobec euro;
- silniejszy dolar może zwiększać europejskie koszty importu surowców rozliczanych w amerykańskiej walucie;
- wyższa rentowność amerykańskich obligacji może przyciągać kapitał z innych rynków;
- droższa ropa może jednocześnie ponownie zwiększać inflację w Europie.
Europa już odczuwa skutki droższej energii. Ceny gazu w Europie osiągnęły we wrześniu najwyższy poziom od około 3,5 roku, a energia pozostaje jednym z głównych czynników zwiększających inflację.
Decyzja zapadnie w środę
Na razie podwyżka stóp nie jest jeszcze faktem. Ostateczna decyzja Fed zostanie ogłoszona w środę 16 września po zakończeniu posiedzenia.
Rynki będą obserwować nie tylko samą decyzję, ale również komunikat banku centralnego i wypowiedzi jego przewodniczącego. Kluczowe będzie pytanie, czy ewentualna wrześniowa podwyżka będzie pojedynczą reakcją na wzrost inflacji, czy początkiem kolejnego cyklu zacieśniania polityki pieniężnej.
