Bijstand w Holandii 2026 – warunki i kwoty

Bijstand jest pomocą ostatniej instancji wypłacaną przez gemeente. Przysługuje osobom, które nie mają wystarczającego dochodu ani innego świadczenia i nie mogą utrzymać się z majątku. Dla obywatela UE wniosek może mieć również znaczenie dla oceny prawa pobytu.

Poradnik jest częścią naszego przewodnika po zasiłkach i świadczeniach w Holandii.

Powiązane poradniki: Zasiłek WW w Holandii, Toeslag van UWV – dopłata do sociaal minimum, IOW i IOAW w Holandii oraz Zasiłki i świadczenia w Holandii.

W tej sytuacji przydatne jest także wyjaśnienie dotyczące WIA, WGA i IVA.

Spis treści

Czym jest bijstand
Podstawowe warunki
Bijstand jest świadczeniem ostatniej instancji
Bijstand vs toeslag van UWV
Aktualne kwoty od 1 lipca 2026
Vakantiegeld – 5%, nie 8%
Bijstand uzupełnia do normy – nie zawsze dostajesz pełną kwotę
Limit majątku 2026
Co może być majątkiem
Długi a majątek
Własny dom – overwaarde 2026
Partner – dochód i majątek liczą się razem
Gezamenlijke huishouding
Kostendelersnorm
Kto nie liczy się do kostendelersnorm
Jak złożyć wniosek
Od kiedy przysługuje bijstand
Decyzja – 8 tygodni
Voorschot po 4 tygodniach
Ponowny wniosek w ciągu roku – zmiana 2026
Praca podczas bijstand
Jakie dochody zasadniczo są odliczane
Jakie świadczenia nie są odejmowane
Gifty – nowa granica 1 200 euro
Jongeren 18–20
Osoby poniżej 27 lat – 4-tygodniowy zoekperiode
Nowość 2026 – kwetsbare jongeren bez 4 tygodni
Arbeidsplicht
Zwolnienia z arbeidsplicht
Reintegratie i tegenprestatie
Oficjalne źródła
FAQ

Czym jest bijstand

Bijstand to świadczenie z Participatiewet wypłacane przez gemeente.

Jest „ostatnią siatką bezpieczeństwa”: ma uzupełnić dochód do właściwego sociaal minimum, gdy osoba:

nie ma wystarczającego dochodu;
nie ma wystarczającego majątku;
nie ma prawa do innej odpowiedniej pomocy lub świadczenia.

To nie jest świadczenie UWV. To nie jest toeslag z Belastingdienst/Dienst Toeslagen.

Podstawowe warunki

mieszkasz w Holandii;
jesteś Holendrem lub masz odpowiedni legalny status pobytowy;
masz co najmniej 18 lat;
nie masz wystarczającego dochodu lub majątku na utrzymanie;
nie masz prawa do innego właściwego świadczenia/pomocy;
nie przebywasz w więzieniu ani areszcie.

Gemeente ocenia sytuację indywidualnie.

Bijstand jest świadczeniem ostatniej instancji

Przed Bijstand trzeba wykorzystać świadczenia, do których masz pierwszeństwo.

Przykłady:

WW;
Ziektewet;
WIA;
IOW/IOAW;
Toeslag van UWV;
inne właściwe świadczenia.

Najpierw należy sprawdzić np. WW.

Bijstand vs toeslag van UWV

To bardzo ważne rozróżnienie.

TOESLAG VAN UWV:

dopłata do wybranych świadczeń / niskiego dochodu;
wypłaca UWV;
opiera się na Toeslagenwet;
ma własny sociaal minimum;
majątek nie jest traktowany tak jak przy Bijstand.

BIJSTAND:

wypłaca gemeente;
Participatiewet;
świadczenie ostatniej instancji;
majątek jest istotnym warunkiem;
partner i leefsituatie mają duże znaczenie.

Jeżeli świadczenie UWV + Toeslag UWV nadal są poniżej odpowiedniej normy, w określonych sytuacjach gemeente może uzupełniać dochód Bijstandem.

Aktualne kwoty od 1 lipca 2026

ALLEENSTAANDE: 1 419,46 euro miesięcznie.

GETROUWD / SAMENWONEND: 2 027,79 euro miesięcznie łącznie dla pary.

Rijksoverheid publikuje te normy jako kwoty miesięczne „inclusief vakantiegeld”.

Normy zmieniają się zasadniczo 2 razy w roku: 1 stycznia i 1 lipca.

Vakantiegeld – 5%, nie 8%

Przy Bijstand gemeente odkłada co miesiąc 5% świadczenia jako vakantiegeld.

Zwykle jest ono wypłacane później osobno, najczęściej w okolicy maja/czerwca, zgodnie z praktyką gemeente.

To ważna różnica względem wielu świadczeń UWV, gdzie vakantiegeld to 8%.

Bijstand uzupełnia do normy – nie zawsze dostajesz pełną kwotę

Jeżeli masz własny dochód: gemeente zasadniczo uzupełnia go maksymalnie do właściwej bijstandsnorm.

Przykład logiczny: norma samotnej osoby = 1 419,46 euro. Jeżeli część dochodu jest liczona do Bijstand, świadczenie będzie odpowiednio niższe.

Kwota 1 419,46 euro nie jest gwarantowaną dodatkową wypłatą dla każdej osoby. Rzeczywista wysokość Bijstand zależy od sytuacji gospodarstwa, obowiązującej normy i innych dochodów.

Limit majątku 2026

ALLEENSTAANDE: maksymalnie 8 000 euro majątku.

ALLEENSTAANDE OUDER: maksymalnie 16 000 euro.

GEZAMENLIJKE HUISHOUDING / PARA: maksymalnie 16 000 euro łącznie.

Jeżeli majątek jest wyższy: co do zasady nie ma prawa do Bijstand, dopóki nadwyżka nie zostanie wykorzystana na utrzymanie.

Co może być majątkiem

Gemeente bada m.in.:

oszczędności;
pieniądze na rachunkach;
inwestycje;
wartościowe przedmioty;
nieruchomości;
majątek rodziny/partnera w zakresie, w jakim podlega uwzględnieniu.

Druga nieruchomość lub vakantiehuis: także za granicą jest doliczana do regularnego majątku.

To ważne dla Polaków posiadających:

mieszkanie w Polsce;
działkę;
drugi dom;
nieruchomość inwestycyjną.

Długi a majątek

Gemeente może odjąć od majątku niektóre rzeczywiste długi, jeżeli można udowodnić obowiązek ich spłaty.

Nie wszystkie zobowiązania są odliczane.

Rijksoverheid wskazuje m.in.:

studieschulden nie są standardowo odejmowane;
długi, które wolno spłacić dopiero później, np. określone pożyczki rodzinne, również nie muszą zmniejszać majątku.

Własny dom – overwaarde 2026

Można mieć własny dom i nadal potencjalnie otrzymać Bijstand.

W 2026 kluczowa granica overwaarde: 67 500 euro.

OVERWAARDE <= 67 500 €: przy spełnieniu pozostałych warunków algemene bijstand może być świadczeniem bezzwrotnym.

OVERWAARDE > 67 500 €: gemeente może w określonej sytuacji nadal przyznać pomoc, ale np. jako pożyczkę do zwrotu / krediethypotheek.

Gemeente ocenia również, czy sprzedaż domu byłaby racjonalna.

Partner – dochód i majątek liczą się razem

Jeżeli jesteś:

małżonkiem;
osobą współzamieszkującą w relacji uznanej za gezamenlijke huishouding;

gemeente bierze pod uwagę wspólny:

dochód;
majątek.

Bijstand jest wtedy obliczany dla pary.

Definicja wspólnego gospodarstwa w Participatiewet nie jest tym samym co status toeslagpartnera stosowany przez Dienst Toeslagen.

Gezamenlijke huishouding

Rijksoverheid w praktycznym objaśnieniu wskazuje, że wspólne gospodarstwo może istnieć, gdy osoby:

mieszkają razem;
troszczą się o siebie finansowo / wspólnie prowadzą gospodarstwo.

To nie jest to samo co zwykły współlokator.

Kostendelersnorm

Jeżeli samotna osoba mieszka z innymi dorosłymi, może działać kostendelersnorm.

Liczą się osoby od 27 lat.

Aktualne procenty: 1 osoba 27+ w gospodarstwie -> 70%; 2 osoby -> 50% na osobę; 3 osoby -> 43,33%; 4 osoby -> 40%; 5 osób -> 38%.

Im więcej osób dzielących koszty, tym niższa norma przypadająca na jednego beneficjenta.

Kto nie liczy się do kostendelersnorm

Wyjątki obejmują m.in.:

osoby poniżej 27 lat;
określone relacje partner/gemeenschappelijke huishouding;
komercyjnego najemcę/podnajemcę/kostgangera;
kamerhuurders z komercyjnym kontraktem i realnym czynszem;
studentów uprawnionych do studiefinanciering/tegemoetkoming;
studentów BBL.

WAŻNE: dochód i majątek zwykłych huisgenoten przy samej kostendelersnorm nie są sumowane z majątkiem wnioskodawcy tak jak majątek partnera.

Jak złożyć wniosek

Wniosek o algemene bijstand:

bezpośrednio w swojej gemeente; lub
przez werk.nl.

Od 2026 jako dokument identyfikacyjny przy wniosku może być użyte także ważne holenderskie prawo jazdy, oprócz paszportu, ID czy dokumentu pobytowego.

Od kiedy przysługuje bijstand

Standard: od dnia zgłoszenia/wniosku do gemeente, jeżeli spełnione są warunki.

Nie warto czekać bez powodu.

Od 2026 istnieje jednak ważny wyjątek: gemeente MOŻE w określonych osobistych sytuacjach przyznać Bijstand z mocą wsteczną do maksymalnie 3 miesięcy.

To nie jest automatyczne prawo każdego do 3 miesięcy wstecz. Gemeente ocenia okoliczności.

Decyzja – 8 tygodni

Gemeente ma zasadniczo: 8 tygodni od otrzymania wniosku na decyzję.

Jeżeli wniosek jest niekompletny: termin może się wydłużyć, bo gemeente daje czas na uzupełnienie danych.

Voorschot po 4 tygodniach

Jeżeli gemeente po 4 tygodniach nadal nie wydała decyzji: musi ocenić prawo do ustawowego voorschot.

Voorschot: co najmniej 90% właściwej bijstandsnorm.

Ponowny wniosek w ciągu roku – zmiana 2026

Jeżeli ktoś wraca do Bijstand w ciągu 1 roku: od 2026 procedura może być szybsza.

Gemeente może wykorzystać dane, które ma z poprzedniego wniosku.

Praca podczas bijstand

Można pracować i jednocześnie mieć prawo do uzupełniającej Bijstand, jeżeli liczony dochód nadal jest poniżej właściwej normy.

Zasadą jest: gemeente odejmuje dochód od świadczenia.

Istnieją ustawowe wyjątki / vrijlatingen, ale nie należy podawać jednego ogólnego procentu dla wszystkich.

Od 2026 część zasad pracy obok Bijstand została złagodzona.

Szczególna nowość: osoby poniżej 27 lat mogą zachować 15% miesięcznego wynagrodzenia bez potrącenia z Bijstand, zgodnie z nowymi zasadami 2026.

Jakie dochody zasadniczo są odliczane

Gemeente zasadniczo uwzględnia dochody, m.in. wynagrodzenie i inne środki utrzymania.

Rijksoverheid wskazuje też jako liczone m.in.:

alimenty na partnera;
alimenty na dziecko;
niektóre odsetki;
inne świadczenia / dochody, jeżeli ustawa nie przewiduje wyjątku.

Jakie świadczenia nie są odejmowane

kinderbijslag;
kindgebonden budget;
pgb przeznaczonego na zakup opieki;
huurtoeslag;
zorgtoeslag;
kinderopvangtoeslag;
innych świadczeń objętych AWIR;
zarobków dzieci poniżej 18 lat.

To bardzo ważne: Belastingdienst-toeslagen nie są po prostu „dochodem odejmowanym 1:1 od Bijstand”.

Gifty – nowa granica 1 200 euro

Od 2026: można otrzymać do 1 200 euro rocznie w darowiznach / pomocy, np. pieniądze na:

zakupy;
czynsz,

bez obowiązku zgłaszania każdej takiej drobnej pomocy.

Beneficjent powinien sam kontrolować sumę.

Po przekroczeniu 1 200 euro: trzeba zgłosić gemeente, a gemeente decyduje, czy nadwyżka wpłynie na świadczenie.

Jongeren 18–20

Osoby 18–20 lat mają niższą jongerennorm, ponieważ rodzice mają obowiązek utrzymania dziecka do 21 lat.

Od 1 lipca 2026: samotna osoba 18–20: około 350,42 euro miesięcznie w normie publikowanej przez gemeenten.

Jeżeli rodzice nie mogą zapewnić wsparcia lub relacja jest zerwana: gemeente może w określonych sytuacjach uzupełnić dochód poprzez bijzondere bijstand.

Osoby poniżej 27 lat – 4-tygodniowy zoekperiode

Dla większości osób poniżej 27 lat: po zgłoszeniu się po Bijstand obowiązuje 4-tygodniowy okres szukania:

pracy; lub
odpowiedniej nauki.

Po tym okresie składa się / finalizuje wniosek, przedstawiając dowody poszukiwania.

Jeżeli warunki są spełnione: prawo może obejmować także okres poszukiwania.

Nowość 2026 – kwetsbare jongeren bez 4 tygodni

Od 2026 kwetsbare jongeren w trudnej sytuacji mogą dostać Bijstand od razu, bez obowiązkowych 4 tygodni poszukiwania pracy/nauki.

Przykłady:

problemy psychiczne/fizyczne;
długi;
trudna sytuacja domowa/szkolna;
brak stałego miejsca pobytu.

Gemeente indywidualnie decyduje, czy ktoś spełnia kryterium kwetsbare jongere.

Arbeidsplicht

Osoba na Bijstand ma obowiązek aktywnie dążyć do pracy.

Obowiązki mogą obejmować:

przyjęcie i utrzymanie oferowanej pracy;
zapisanie się do uitzendbureau na żądanie gemeente;
aktywne szukanie pracy;
zdobywanie potrzebnych kompetencji;
współpracę z reintegratie;
gotowość do dojazdu do 3 godzin dziennie, jeśli jest to potrzebne;
w określonej sytuacji gotowość do przeprowadzki dla pracy.

Naruszenie obowiązków może prowadzić do obniżenia świadczenia.

Gemeente musi uwzględniać indywidualną sytuację i winę.

Zwolnienia z arbeidsplicht

samotnego rodzica z pełną opieką nad dzieckiem do 5 lat, jeżeli złoży odpowiedni wniosek;
tijdelijke ontheffing z ważnych powodów;
mantelzorger w określonych sytuacjach;
osobę całkowicie i trwale niezdolną do pracy.

Dla samotnego rodzica z dzieckiem do 12 lat: obowiązek przyjęcia pracy zależy m.in. od dostępności kinderopvang.

Reintegratie i tegenprestatie

Gemeente może wymagać:

współpracy przy reintegratie;
nauki umiejętności;
szkolenia;
działań pomagających wrócić do płatnej pracy.

Osobno może istnieć tegenprestatie: nieodpłatna, społecznie użyteczna aktywność, zwykle ograniczona czasowo.

Tegenprestatie:

nie może zastępować zwykłego płatnego stanowiska;
nie powinna blokować podjęcia pracy.

Oficjalne źródła

Zasady i kwoty świadczeń mogą zmieniać się w kolejnych latach. Przed złożeniem wniosku warto porównać swoją sytuację z aktualnymi informacjami właściwej instytucji.

FAQ

Czy Polak może dostać Bijstand?

Tak, jeżeli spełnia warunki dochodowe, majątkowe i pobytowe. Przed uzyskaniem trwałego prawa pobytu wniosek może jednak zostać przekazany do oceny IND.