WIA w Holandii – WGA, IVA i ocena UWV

WIA jest świadczeniem dla osób, które po prawie dwóch latach choroby nadal mogą zarabiać wyraźnie mniej niż przed zachorowaniem. UWV ocenia nie tylko stan zdrowia, ale przede wszystkim utratę zdolności zarobkowej. Wynik decyduje o odmowie, WGA albo IVA.

Poradnik jest częścią naszego przewodnika po zasiłkach i świadczeniach w Holandii.

Powiązane poradniki: Zasiłek WW w Holandii, Bijstand w Holandii, Toeslag van UWV – dopłata do sociaal minimum oraz Zasiłki i świadczenia w Holandii.

W tej sytuacji przydatne jest także wyjaśnienie dotyczące Ziektewet.

Spis treści

Czym jest WIA

WIA = Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. To świadczenie dla osoby, która po około 2 latach choroby nadal ma ograniczoną zdolność do zarabiania.

WIA ma 2 główne gałęzie:

WGA – Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten;
IVA – Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten.

Kiedy powstaje prawo do WIA

Podstawowy moment: po 104 tygodniach choroby. Aby WIA mogła przysługiwać, po 2 latach osoba musi nadal móc zarabiać nie więcej niż 65% dawnego wynagrodzenia.

Jeżeli UWV uzna, że można zarabiać ponad 65% dawnego wynagrodzenia: nie ma prawa do WIA.

Progi WGA i IVA

WGA:

35% do mniej niż 80% arbeidsongeschikt; lub
80% do 100% arbeidsongeschikt, ale istnieje realna szansa poprawy.

IVA:

co najmniej 80% arbeidsongeschikt; oraz
niezdolność jest duurzaam, czyli szansa poprawy jest niewielka lub praktycznie żadna.

Praktycznie: 35–80% -> WGA. 80–100% + możliwa poprawa -> WGA 80–100. 80–100% + trwały charakter -> IVA.

Jak UWV liczy procent niezdolności

To nie jest prosty procent medyczny. UWV ocenia utratę zdolności zarobkowej.

Maatmanloon: wynagrodzenie odpowiadające pracy wykonywanej przed chorobą.

Resterende verdiencapaciteit: kwota, którą osoba nadal może zarobić.

Przykład UWV: stare wynagrodzenie 3 000 €; możliwe obecnie 1 200 €; utrata 1 800 € = 60% arbeidsongeschikt.

Jeżeli osoba nie pracuje – 3 funkcje

Arbeidsdeskundige szuka 3 funkcji odpowiednich do możliwości. To nie są oferty, na które trzeba aplikować. Z wynagrodzeń 3 funkcji bierze środkową wartość i porównuje z maatmanloon.

Jeżeli osoba nadal pracuje – praktisch beoordelen

UWV może oprzeć ocenę na realnej pracy i zarobkach. Sprawdza:

wykonywaną pracę;
zarobki;
czy praca pasuje do ograniczeń.

Warunek: z tej pracy osoba zarabia co najmniej 20% dawnego wynagrodzenia. Nie można samemu wybrać tej ścieżki.

Kiedy składa się wniosek

W 88. tygodniu choroby UWV wysyła pismo. Od tego momentu można złożyć aanvraag. Na wniosek jest 6 tygodni. Polska strona UWV opisuje praktyczny deadline jako najpóźniej około 93. tygodnia.

Co jest potrzebne

M.in.:

data pierwszego dnia choroby;
opleiding i kursy;
numer rachunku;
dokumenty WIA-aanvraag;
re-integratieverslag, jeśli wymagany. Online potrzebny DigiD. Ontvangstbevestiging zasadniczo w ciągu 2 tygodni.

Reintegratie i loonsanctie

UWV sprawdza re-integratieverslag. Jeżeli pracodawca zrobił za mało, może dostać loonsanctie: obowiązek dalszej wypłaty wynagrodzenia po 104 tygodniach, maksymalnie jeszcze przez 1 rok. WIA zostaje wtedy przesunięta.

WIA-beoordeling

Może obejmować:

rozmowę/ocenę zdrowotną;
rozmowę z arbeidsdeskundige.

Verzekeringsarts ocenia ograniczenia i trwałość. Arbeidsdeskundige analizuje opleiding, doświadczenie, pracę, zarobki i procent niezdolności.

Ile trwa decyzja

Standardowo UWV podaje do 16 tygodni. W 2026 kolejki są duże i decyzja może trwać dłużej.

Voorschot

Jeżeli loondoorbetaling lub Ziektewet kończą się przed decyzją WIA, UWV może zaproponować voorschot. Przy pierwszym WIA-aanvraag UWV kontaktuje się około 2 tygodnie przed planowanym początkiem WIA. Po decyzji voorschot jest rozliczany.

WIA-maandloon

WIA-maandloon = WIA-dagloon x 21,75. Dotyczy m.in. loongerelateerde WGA, loonaanvulling i IVA. Vervolguitkering zwykle opiera się na minimumloon.

WGA – 3 rodzaje

1. loongerelateerde uitkering; 2. loonaanvullingsuitkering; 3. vervolguitkering. Nie każdy przechodzi przez wszystkie trzy.

Loongerelateerde WGA – prawo

Warunek: co najmniej 26 z ostatnich 36 tygodni pracy przed pierwszym dniem choroby, albo pobieranie WW przed chorobą.

Loongerelateerde WGA – wysokość

Jeśli osoba nie pracuje:

pierwsze 2 miesiące: 75% WIA-maandloon;
od 3. miesiąca: 70%. Przy pracy dochód jest uwzględniany.

Loongerelateerde WGA – czas

Minimum 3 miesiące. Maksimum 2 lata. Zależnie od arbeidsverleden. Pierwsze 10 pełnych lat: 1 miesiąc/rok. Pozostałe lata do 2015: 1 miesiąc/rok. Od 2016: 0,5 miesiąca/rok. Rok startu nie liczy się. Okres WW przed chorobą może skrócić WGA.

Loonaanvullingsuitkering

Po loongerelateerde WGA. Klucz: trzeba wykorzystywać co najmniej 50% ustalonej przez UWV resterende verdiencapaciteit.

Przy pełnym wykorzystaniu: świadczenie to zasadniczo 70% różnicy między WIA-maandloon a faktycznym loon.

Przy 50–100% wykorzystania: UWV stosuje ustaloną zdolność zarobkową w obliczeniu.

Vervolguitkering

Jeśli osoba zarabia mniej niż połowę tego, co według UWV może zarabiać: może dostać niższą vervolguitkering.

Stawki: 35–45% -> 28% minimumloon. 45–55% -> 35% minimumloon. 55–65% -> 42% minimumloon. 65–80% -> 50,75% minimumloon.

IVA – warunki i kwota

IVA:

można zarobić najwyżej 20% dawnego wynagrodzenia;
sytuacja prawie na pewno pozostanie taka w przyszłości.

Kwota: 75% WIA-maandloon.

Jeżeli stan się nie zmienia: może trwać do AOW-leeftijd.

Nie ma zwykłego obowiązku reintegracji. Praca dobrowolnie jest możliwa.

WGA 80–100 a IVA

80–100% dziś nie oznacza automatycznie IVA. WGA 80–100 = możliwa poprawa. IVA = trwała prawie całkowita niezdolność.

Wyższa WIA przy długotrwałej opiece

Przy co najmniej 80% arbeidsongeschiktheid i długotrwałej codziennej pomocy przy podstawowych czynnościach możliwa jest wyższa wypłata. UWV może podnieść ją do 85% lub 100% podstawy.

Vakantiegeld

8% brutto. Wypłata w maju razem z WIA.

Tegemoetkoming arbeidsongeschikten 2026

Jeśli 1 lipca osoba ma WIA i co najmniej 35% arbeidsongeschikt: automatyczna roczna wypłata. 2026: 226,28 € netto. Wypłata we wrześniu.

Wypłaty

WIA płacona z dołu pod koniec miesiąca. Pozostałe terminy 2026: 23.09, 23.10, 23.11, 18.12. Bank może potrzebować do 3 dni roboczych.

Praca przy WGA

WGA zachęca do wykorzystania pozostałej zdolności. Po loongerelateerde WGA niewykorzystanie co najmniej 50% verdiencapaciteit może prowadzić do dużo niższej vervolguitkering.

Praca przy IVA

Można pracować. Zmianę zdrowia i możliwości trzeba zgłosić. Możliwa herbeoordeling.

Zgłaszanie zmian

Ogólne ważne zmiany: w ciągu 1 tygodnia. Zmiana rozpoczęcia/zakończenia dochodu: w ciągu 2 dni.

Dochody

Zgłaszać m.in. loon, uitzendwerk, działalność, dodatkowe zlecenia, dochody zagraniczne i inne świadczenia spoza UWV.

Nie trzeba standardowo zgłaszać m.in.: transitievergoeding, oszczędności, majątku, alimentów, kinderbijslag, huur/zorg/kinderopvangtoeslag, erfenis, studiefinanciering, PAWW, dochodu partnera.

Uwaga: przy Toeslag van UWV dochód partnera może mieć znaczenie.

Herbeoordeling

Po zmianie zdrowia może dojść do nowej oceny. Możliwy wynik:

bez zmiany;
wyższa/niższa WIA;
WGA -> IVA;
IVA -> WGA;
zakończenie prawa.

Oficjalne źródła

Zasady i kwoty świadczeń mogą zmieniać się w kolejnych latach. Przed złożeniem wniosku warto porównać swoją sytuację z aktualnymi informacjami właściwej instytucji.