Komisja Europejska przedstawiła 17 września projekt EU KIDS Act, który ma wprowadzić wspólne dla całej Unii Europejskiej zasady korzystania przez dzieci i nastolatków z mediów społecznościowych oraz innych usług cyfrowych. Najbardziej widoczna zmiana to granica wieku: dzieci poniżej 13 lat nie miałyby własnych kont w social mediach, osoby w wieku 13 i 14 lat mogłyby korzystać jedynie z ograniczonych kont nadzorowanych przez rodzica, a samodzielne konto można byłoby założyć od 15. roku życia.
To ważna zmiana również z perspektywy Holandii. Zaledwie kilka dni temu pisaliśmy, że Holandia razem z Hiszpanią naciskała na wprowadzenie wspólnej europejskiej granicy wieku dla mediów społecznościowych. Haga sama opowiadała się za progiem 15 lat. Nowa propozycja Komisji idzie właśnie w tym kierunku.
Co dokładnie proponuje EU KIDS Act?
Komisja Europejska proponuje stopniowy dostęp dzieci do mediów społecznościowych i platform udostępniających materiały wideo. Zasady mają zależeć od wieku użytkownika.
- Poniżej 13 lat – dziecko nie mogłoby mieć własnego konta w mediach społecznościowych. Wyjątkiem miałyby być specjalnie zaprojektowane usługi wideo dla dzieci, dostępne poprzez konto rodzica lub opiekuna.
- 13–14 lat – możliwe byłoby tzw. mini konto utworzone i nadzorowane przez rodzica lub opiekuna. Funkcje takiego konta byłyby ograniczone, a dzienny czas korzystania nie mógłby przekraczać jednej godziny.
- Od 15 lat – nastolatek mógłby utworzyć własne konto bez wcześniejszej zgody rodzica, ale nadal korzystałby ze środowiska objętego specjalnymi zabezpieczeniami dla osób niepełnoletnich.
Według wyjaśnień Komisji Europejskiej dotyczących KIDS Act ograniczenie wieku jest tylko jedną częścią projektu. Znaczna część regulacji dotyczy tego, jak same platformy mają być projektowane.
Koniec z niekończącym się scrollem dla dzieci?
Projekt uderza również w mechanizmy, które mają skłaniać użytkowników do jak najdłuższego pozostawania w aplikacji.
W przypadku niepełnoletnich Komisja chce ograniczyć między innymi niekończące się automatyczne odtwarzanie treści, infinite scroll, czyli przewijanie bez wyraźnego końca, część powiadomień zachęcających do powrotu do aplikacji oraz mechanizmy typu „streak”, które nagradzają codzienne korzystanie i mogą wywierać presję na użytkownika, aby nie przerwał swojej serii.
To dokładnie ten obszar, który niedawno szerzej analizowaliśmy w RadioPolskaNL w materiale „Jeszcze tylko jeden scroll”. Jak social media zatrzymują nas przy ekranie — i dlaczego dzieci są w centrum sporu. Mechanizmy takie jak autoplay, powiadomienia, rekomendacje czy ciągłe przewijanie coraz częściej stają się nie tylko przedmiotem badań, ale również regulacji.
Algorytm też ma działać inaczej
Zmiany nie kończą się na ograniczeniu czasu korzystania z aplikacji. Komisja chce również zmienić sposób działania systemów rekomendacji dla dzieci.
W przypadku niepełnoletnich algorytmy miałyby być projektowane przede wszystkim z myślą o bezpieczeństwie i jakości treści, a nie maksymalizowaniu zaangażowania. Użytkownik ma mieć większą kontrolę nad rekomendacjami, a personalizacja wykorzystująca śledzenie jego zachowania ma być domyślnie wyłączona.
Profile dzieci mają być również ustawiane w sposób ograniczający możliwość niechcianego kontaktu. Obce osoby nie powinny móc swobodnie wysyłać wiadomości do niepełnoletnich, a treści publikowane przez dzieci mają być dostępne przede wszystkim dla zaakceptowanych kontaktów.
Weryfikacja wieku, ale bez przesyłania dowodu Instagramowi
Jednym z największych problemów przy wprowadzaniu granic wieku jest ich egzekwowanie. Obecnie na wielu platformach wystarczy podczas rejestracji wpisać odpowiednią datę urodzenia.
EU KIDS Act zakłada, że samo oświadczenie użytkownika o wieku nie będzie wystarczające. Platformy miałyby korzystać z certyfikowanych rozwiązań służących do potwierdzania wieku.
Komisja podkreśla jednocześnie, że nie oznacza to konieczności przekazywania dokumentu tożsamości bezpośrednio TikTokowi, Instagramowi czy innej platformie. Weryfikacja miałaby odbywać się za pomocą niezależnych rozwiązań, między innymi unijnego narzędzia do potwierdzania wieku, a w przyszłości także European Digital Identity Wallet.
System miałby przekazywać platformie przede wszystkim informację, czy użytkownik przekroczył wymagany próg wieku, bez ujawniania zbędnych danych osobowych. To również odpowiada na jeden z problemów wskazywanych wcześniej przez Holandię: skuteczna kontrola wieku nie powinna prowadzić do tworzenia nowych ogromnych baz danych o użytkownikach.
Chatboty AI również pod lupą
Nowe zasady nie mają dotyczyć wyłącznie Facebooka, Instagrama, TikToka czy YouTube. Zakres projektu obejmuje również gry online, sklepy z aplikacjami oraz chatboty i tzw. AI companions, czyli systemy sztucznej inteligencji zaprojektowane tak, aby prowadzić z użytkownikiem rozmowy przypominające relację z drugą osobą.
W przypadku usług dostępnych dla niepełnoletnich Komisja chce ograniczyć rozwiązania mogące prowadzić do emocjonalnego uzależnienia dziecka od chatbota. Takie narzędzia nie powinny również automatycznie uruchamiać się w aplikacjach lub grach ani być aktywnie promowane dzieciom.
Platformy mają udowodnić, że są bezpieczne
Kolejna istotna zmiana dotyczy odpowiedzialności największych firm technologicznych. Komisja chce odwrócić dotychczasową logikę kontroli: to nie regulator ma najpierw wykazać, że dana usługa szkodzi dzieciom, lecz największe platformy mają przedstawić dowody, że ich usługi zostały zaprojektowane w sposób bezpieczny dla młodych użytkowników.
W przypadku bardzo dużych platform internetowych, posiadających co najmniej 45 milionów aktywnych użytkowników miesięcznie w UE, wymagany byłby plan zgodności poddawany niezależnemu audytowi.
Za naruszenia przewidziano możliwość nakładania kar sięgających 6 proc. całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa.
Holandia dostała niemal dokładnie to, o co zabiegała
Propozycja Komisji jest szczególnie interesująca z holenderskiej perspektywy. Holenderski rząd już wcześniej wprowadził oficjalne zalecenie, aby dzieci z korzystaniem z typowych mediów społecznościowych poczekały do ukończenia 15 lat.
11 września Holandia i Hiszpania wspólnie zwróciły się natomiast do Komisji Europejskiej o stworzenie europejskiego systemu ochrony dzieci online. Haga postulowała możliwą do egzekwowania granicę wieku i rozwiązanie pozwalające potwierdzać wiek bez niepotrzebnego ujawniania danych osobowych.
W naszym wcześniejszym materiale wyjaśnialiśmy, że holenderskie 15 lat było wtedy jeszcze zaleceniem i politycznym postulatem, a nie zakazem. Dzisiejsza propozycja Komisji oznacza, że temat przeszedł na kolejny etap i pojawił się już konkretny projekt regulacji na poziomie całej Unii.
Francja również próbowała wprowadzić własną granicę
Dyskusja nie rozpoczęła się jednak w tym tygodniu. Poszczególne państwa już wcześniej zaczęły tworzyć własne przepisy dotyczące dostępu dzieci do social mediów.
W lipcu opisywaliśmy francuskie przepisy ograniczające dostęp do mediów społecznościowych osobom poniżej 15. roku życia. Jednym z argumentów Komisji za regulacją europejską jest właśnie uniknięcie sytuacji, w której każde państwo tworzy zupełnie inny system, podczas gdy największe platformy działają jednocześnie w całej Unii.
Czy nowe zasady już obowiązują?
Nie. EU KIDS Act przedstawiony 17 września jest propozycją rozporządzenia, a nie obowiązującym już prawem.
Projekt musi zostać rozpatrzony przez Parlament Europejski oraz Radę Unii Europejskiej, w której reprezentowane są państwa członkowskie. Podczas negocjacji jego treść może jeszcze zostać zmieniona.
Dopiero po uzgodnieniu i formalnym przyjęciu ostatecznych przepisów będzie można mówić o terminie ich rzeczywistego wejścia w życie.
Dlatego rodzice i nastolatkowie w Holandii nie muszą obecnie usuwać kont ani dokonywać żadnej dodatkowej rejestracji. Nadal obowiązują dotychczasowe zasady, w tym holenderskie zalecenie 15 lat dotyczące rozpoczęcia korzystania z typowych platform społecznościowych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy UE zakazała już social mediów dzieciom poniżej 13 lat?
Nie. Komisja Europejska przedstawiła projekt nowych przepisów. Zgodnie z nim dzieci poniżej 13 lat nie mogłyby posiadać własnych kont w mediach społecznościowych, ale regulacja musi jeszcze zostać zaakceptowana w unijnym procesie legislacyjnym.
Czy 13- i 14-latek będzie mógł korzystać z TikToka lub Instagrama?
Według obecnej propozycji osoby w wieku 13 i 14 lat mogłyby korzystać z ograniczonego konta utworzonego i nadzorowanego przez rodzica lub opiekuna. Takie konto miałoby m.in. ograniczony czas korzystania i dodatkowe zabezpieczenia.
Od jakiego wieku będzie można samodzielnie założyć konto?
Projekt KIDS Act ustala 15 lat jako minimalny wiek do utworzenia samodzielnego konta w usługach objętych zasadami dotyczącymi mediów społecznościowych i platform wideo.
Czy użytkownicy będą musieli wysyłać platformom skany dokumentów?
Nie taki jest model proponowany przez Komisję. Potwierdzanie wieku ma odbywać się za pomocą niezależnych i certyfikowanych rozwiązań, które powinny przekazywać platformie przede wszystkim informację o przekroczeniu określonego progu wieku, a nie pełną tożsamość użytkownika.
Czy w Holandii nadal obowiązuje tylko zalecenie 15 lat?
Tak. Na 17 września 2026 roku 15 lat pozostaje w Holandii oficjalnym zaleceniem dotyczącym rozpoczęcia korzystania z typowych platform społecznościowych. EU KIDS Act nie jest jeszcze obowiązującym prawem.
Źródła
- Komisja Europejska – EU KIDS Act to restrict social media platforms’ access to children in the EU
- Komisja Europejska – KIDS Act: najważniejsze założenia
- Komisja Europejska – The KIDS Act explained: pytania i odpowiedzi
- Komisja Europejska – projekt rozporządzenia EU KIDS Act i dokumenty towarzyszące
Ostatnia aktualizacja: 17 września 2026 r.
